|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından gerçekleştirilen mal alımlarında, 4734 sayılı Kanun’un parasal limitlerine uyulmadığını ortaya koymuştur. Kamu İhale Kurulunun onayı alınmadan, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun aşıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, harcamaların yıllık toplamının belirtilen sınırları aşamayacağını vurgulamaktadır.
4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesi, yaklaşık maliyeti 2.076.108,00 TL’ye kadar olan alımların pazarlık usulü ile yapılabileceğini belirtirken, 22’nci madde ise büyükşehir belediyeleri için 622.726,00 TL, diğer idareler için ise 143.845,00 TL’ye kadar olan alımların doğrudan temin edilebileceğini ifade etmektedir. Ancak, bu alımlar için de bütçeye konulan ödeneğin %10’luk kısmının Kamu İhale Kurulunun onayı olmadan aşılamayacağı önemle belirtilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, mal alımlarında bütçeye konulan ödeneğin %10’unun aşılmadan önce Kamu İhale Kurulunun uygun görüşünün alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durum, ilgili kanun ve tebliğlere uygun olarak yürütülmesi gereken süreçlerin önemini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından 4734 sayılı Kanun’un parasal sınırlara tabi doğrudan temin (22/d) ve pazarlık usulü (21/f) maddelerine göre yapılan mal alımlarında, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan bütçe ödeneklerinin %10’luk sınırının aşıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde“Bu Kanunun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun’un “Pazarlık usulü” başlıklı 21/f bendinde idarelerin yaklaşık maliyeti 2.076.108,00 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarını pazarlık usulü ile temin edebileceği; “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 622.726,00 TL’yi, diğer idarelerin 143.845,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlarını ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini yöntemiyle karşılanabileceği belirtilmektedir.
Buna göre, Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşların gerek 21’inci maddenin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddenin (d) bendi kapsamında yapılacak harcamalarında, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’u Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşılamayacaktır.
31.12.2020 tarih ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ”in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında; Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; Kanun’un gerek 21’inci maddesinin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamayacağı, bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvuruların reddedileceği, 3’üncü fıkrasında ise Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapılan mal alımlarında bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unun, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir.
Tablo 9: Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü ile Yapılan Alım ve Yapım İşlerinde Ödenek Sınırı Aşımı
| Harcama Kalemleri |
2024 Yılı Toplam Ödenek Tutarı (TL) (A) |
Toplam Ödeneğin %10’u (Sınır) (TL) (B=A*%10) |
22/d ve 21/f Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (TL) (C) |
Sınırı Aşan Tutar (TL) (D=C-B) | 22/d ve 21/f Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı/Toplam Ödenek Tutarı (TL) (C/A*100) |
| Mal Alımları | 55.024.968,80 | 5.502.496,88 | 47.050.979,31 | 41.548.824,30 | 85,51 |
| Hizmet Alımları | 152.313.253,40 | 15.231.325,34 | 105.193.929,81 | 89.962.604,47 | 69,06 |
| Yapım İşleri | 243.517.096,50 | 24.351.709,65 | 149.711.856,48 | 125.360.146,83 | 61,48 |
Sonuç olarak, Belediye tarafından 2024 yılı içerisinde 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında gerçekleştirilen mal alımlarında, bütçeye bu amaçla konulan ödeneğin %10’u tutarındaki sınır aşılmadan önce 4734 sayılı Kanun ve ilgili Tebliğ’e göre Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınması gerekmektedir.