ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarında, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmadan aşıldığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesi, idarelerin bütçelerine konulan ödeneklerin %10’unu aşan harcamalar için Kamu İhale Kurulu’ndan onay alınmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bu kurala uyulmadığı ve gerekli görüş alınmadan işlemlerin gerçekleştirildiği belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri, idarelerin parasal limitler dâhilinde gerçekleştirecekleri harcamaların yıllık toplamının, bütçeye konulan ödeneklerin %10’una kadar olabileceğini ifade etmektedir. Bu hesaplamada, her bir mal alımı, hizmet alımı veya yapım işi için ayrı ayrı ödenek tutarlarının dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır. İlgili mevzuat hükümleri incelendiğinde, idarelerin belirli bir sınır dahilinde alım yapabileceği ve bu sınırın aşılması durumunda Kamu İhale Kurulu’ndan önceden onay alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

2022 mali yılı bütçesinde, idare tarafından 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri kapsamında toplam 203.678.000,00 TL ödenek ayrılmış ve bu bütçeden 74.415.927,26 TL mal alımı ile 29.291.371,41 TL hizmet alımı gerçekleştirilmiştir. Ancak, bu alımların yıllık bütçe ödeneğinin %10’unu aştığı ve aşım için gerekli onayın alınmadığı tespit edilmiştir.

BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımı İşlerinde Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Doğrudan temin ve pazarlık usulü uyarınca parasal limitler dâhilinde yapılan mal alımlarının mevzuatta öngörülen %10 sınırı aşmasına rağmen Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesinde; 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendi ile ilgili olarak, “31/12/2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci Maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ” açıklamalarının dikkate alınacağı belirtilmiştir. Tebliğ’in “Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesine göre; idarelerin parasal limitler dâhilinde yapacakları harcamalar yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’una kadar olabileceği ve söz konusu oran hesaplanırken kamu kurum ve kuruluşlarının yıllık bütçelerinde belirlenen toplam ödenek miktarı dikkate alınacağı ve mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı hesaplanacağı düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, idarelerin 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları alımlara ilişkin bir sınır bulunduğu, parasal limitlerin tespitinde bütçeye konulan ödeneklerin toplam tutarının değil, ödenek hangi amaçla bütçeye konulmuş ise o amaç için konulmuş ödeneğin toplam tutarının dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu sınırın aşılacağının öngörülmesi halinde ise, Kamu İhale Kurulundan önceden uygun görüş alınmalıdır.
Yapılan incelemede, 2022 mali yılı bütçesinde İdare tarafından 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında toplam 203.678.000,00 TL ödenek ayrılarak 74.415.927,26 TL mal alımı ve 212.587.000,00 TL ödenek ayrılarak 29.291.371,41 TL hizmet alımı yapılmıştır. Mal ve hizmet alım bedellerinin yıllık bütçe ödeneğinin %10’unu aştığı, buna karşılık aşılan kısım için Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadığı tespit edilmiştir.