Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımları İle Yapım İşlerinde, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması (Sayıştay)

BULGU: Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımları İle Yapım İşlerinde, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limitler dahilinde yapılan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin harcamaların yıllık toplamının, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan, 2024 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu aştığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı ifade edilmiştir.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’de açık ihale ve belli istekliler arasında ihale usullerinin temel ihale usulü olduğu ve bu temel usullerden biriyle alım yapılamadığı durumlarda diğer usul ve yöntemlerin kullanılabileceği belirtilerek Kanun’un 21/f ve 22/d maddelerine göre yapılacak alımlarda %10’luk sınırın aşılmasına yönelik olarak Kamu İhale Kurulu uygun görüşünün alınması için İdarelerce yapılacak başvuruların şartları ve değerlendirme kriterleri hakkında düzenlemelere yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesi birinci fıkrasının (ı) bendi hükmü dikkate alındığında, idarelerin aynı Kanun’un 21’inci maddesi birinci fıkrasının (f) bendi ile 22’nci maddesi birinci fıkrasının (d) bendine göre yapacakları alımlara ilişkin bir sınır bulunmakta olup bu sınır da, yapılacak mal veya hizmet alımı ile yapım işi için ayrı ayrı olmak üzere, bu işler için bütçelerine konulmuş ödeneklerin %10’udur. Anılan bent hükümleri uyarınca %10 sınırının idarece takip edilmesi ve bu sınırın aşılacağının öngörülmesi halinde yukarıda belirtilen Tebliğ’de yapılan açıklamalara uygun olarak Kamu İhale Kuruluna başvurulması ve Kurulun uygun görüşünün alınması gerekmektedir.

İdarenin mal ve hizmet alımlarına ilişkin bütçesine konulan toplam ödenek tutarı sırasıyla 67.820.000,00 TL ve 29.660.000,00 TL olup bu ödenek tutarlarının %10’u sırasıyla 6.782.000,00 TL ve 2.966.000,00 TL’dir. İdarenin yapım işlerine ilişkin bütçesine konulan toplam ödenek tutarı 8.500.000,00 TL olup bu ödenek tutarının %10’u ise 850.000,00 TL’dir.

Yapılan incelemede yıl içinde 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin harcama toplamlarının sırasıyla 13.687.095,00 TL ve 6.038.187,00 TL olduğu; haliyle %10’luk limitin mal alımlarında 6.905.095,00(%101) TL, hizmet alımlarında 3.072.187,00(%103) TL aşıldığı, yapım işlerine ilişkin harcama toplamının 5.134.231,00 TL olduğu; haliyle %10’luk limitin yapım işlerinde 4.284.231,00(%504) TL aşıldığı ve mevzuat ile belirlenmiş olan %10’luk limitin aşımına neden olan harcamalar için ise Kamu İhale Kurulunun uygun görüşünün alınmadığı tespit edilmiştir. Aşağıda bütçe ödenekleri ve yapılan harcamalara ilişkin tablo yer almaktadır.

Tablo 4: Bütçe Ödenekleri ve Harcama Tutarları Tablosu

Kamu İdaresi cevabında, YİKOB tarafından gerçekleştirilecek mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde %10’luk limitin takibinin yapılmasına dikkat edileceği ve ilgili mevzuata göre gereken durumlarda Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmasına özen gösterileceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, İdare tarafından 2024 yılı içerisinde, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında gerçekleştirilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde, bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerin %10’u tutarındaki sınırın, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşılması hususu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve yukarıda belirtilen Tebliğ hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.