BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımları ile Yapım İşlerinde Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendinde belirtilen parasal limitler dâhilinde yapılan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin harcamaların yıllık toplamının, 2023 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unu, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aştığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; “Bu Kanunun 21 ve 22′ nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun’un “Eşik değerlerin parasal limitlerin güncellenmesi” başlıklı 67’nci maddesine dayanılarak düzenlenen ve 25.01.2023 tarihli ve 32084 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 23/1 no.lu Kamu İhale Tebliği’nin “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde idarelerin yaklaşık maliyeti 1.439.543,00 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarını pazarlık usulü ile temin edebileceği; “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 431.810,00-TL’yi, diğer idarelerin 143.845,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlarını ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
31.12.2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62′ nci maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ”in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; Kanun’un gerek 21’inci maddesinin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamayacağı, bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvuruların reddedileceği, 3’üncü fıkrasında ise Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı, ifade edilmiştir.
Buna göre Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, gerek 21’inci maddenin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddenin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşamayacaklardır.
Yapılan incelemede, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılan mal alımları, hizmet alımları ve yapım işlerinde, aşağıdaki tablodan görüleceği üzere bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unun, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir.
| Harcama Kalemleri | 2023 Yılı Toplam Ödenek Tutarı (A) |
Toplam Ödeneğin % 10’u (Sınır) (B=A*%10) | 22/d ve 21/f Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (TL) (C) |
Sınır Aşımı Tutar (TL) (D=C-B) | 22/d ve 21/f Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı/Toplam Ödenek Tutarı (C/A) |
| Mal Alımı | 9.250.000,00 | 925.000,00 | 3.818.463,96 | 2.893.463,96 | 41 |
| Hizmet Alımı | 7.050.000,00 | 705.000,00 | 3.463.966,21 | 2.758.966,21 | 49 |
| Yapım İşi | 1.824.484,62 | 182.448,46 | 1.759.325,71 | 1.566.877,25 | 95 |
Temin ve Pazarlık Usu
ü ile
Tablo 4 :
Ödenek Aşımı
İdare tarafından mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde, 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında gerçekleştirilen işler için, bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unu aşacağının anlaşılması halinde, sınırlamanın aşılmadan önce Kamu İhale Kurulunun uygun görüşünün alınması sağlanmalıdır.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Jeotermal Kaynak Suyu Kullanım Bedelinin Sözleşmesinde Belirlenen Tutarın Altında Tahsil Edilmesi | 2019 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunun Diğer Bulgular bölümünde Jeotermal Kaynak Suyu Kullanım Bedelinin Sözleşmesinde Belirlenen Tutarın Altında Tahsil Edilmesi başlığı altında bulgu 1 olarak yer almaktadır. |
| Bütün Riskler Sigortasında Bazı Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranlarının Yüksek Belirlenmesi | 2019 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunun Diğer Bulgular bölümünde İdare Tarafından Yapılan Bazı Yapım İşlerinde Bütün Riskler (All Risk) Sigortasında Bazı Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranlarının Yüksek Belirlenmesi başlığında bulgu 3 olarak yer almaktadır. |
| Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması | 2019 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunun Diğer Bulgular bölümünde Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımları ile Yapım İşlerinde Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması başlığında bulgu 7 olarak yer almaktadır. |
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci ve 22’nci maddeleri kapsamında yapılan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir. İlgili kanun hükümleri, idarelerin bütçelerine konulan ödeneklerin %10’unu aşmalarını yasaklamakta ve bu oranın aşılması durumunda yapılan başvuruların reddedileceğini belirtmektedir. Denetim sonuçları, belirlenen sınırların ihlal edildiğini göstermektedir. |