ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinin mal ve hizmet alımlarında, 4734 sayılı Kanun’un 21 ve 22’nci maddeleri çerçevesinde belirlenen parasal limitlerin ihlal edildiğini ortaya koymuştur. Yapılan incelemelerde, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’nun onayı olmaksızın aşıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, idarelerin yıllık harcamalarının, ilgili kanun maddelerindeki düzenlemelere uygun şekilde gerçekleştirilmediğini göstermektedir.

Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendi, idarelerin bütçelerine konulan ödeneklerin %10’unun aşılmaması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 21’inci maddenin (f) bendi, yaklaşık maliyeti 728.072 TL’ye kadar olan alımların pazarlık usulü ile yapılabileceğini; 22’nci maddenin (d) bendi ise büyükşehir belediyesi sınırları içindeki idarelerin 218.395 TL, diğer idarelerin ise 72.752 TL’yi geçmeyen alımlarını doğrudan temin edebileceğini ifade etmektedir. Ancak, yapılan harcamaların bu limitleri aşması, yasal düzenlemelere uyulmadığını ortaya koymaktadır.

Denetim sonuçlarına göre, 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri kapsamında gerçekleştirilen mal alımlarında bütçeye konulan ödeneğin %59,31’i, hizmet alımlarında ise %19,46’sı kullanılmıştır. Bu harcamaların, Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü alınmadan bütçedeki %10 sınırını aştığı belirlenmiştir. İdarelerin, bu tür alımlarda belirlenen limitlere riayet etmesi, yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Aşılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin, 4734 sayılı Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin harcamaların yıllık toplamının bütçeye bu amaçla konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; Kanunun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unun Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanun’un “Pazarlık Usulü” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde idarelerin yaklaşık maliyeti 728.072 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarını pazarlık usulü ile temin edebileceği; “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 218.395 TL’yi, diğer idarelerin 72.752 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlarını ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
Buna göre Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, gerek 21’inci maddenin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddenin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşamayacaklardır.
Yapılan incelemede, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılan mal alımlarında ödeneğin %59,31’i olmak üzere 19.346.058,21 TL, hizmet alımlarında %19,46 olmak üzere 13.674.350,01 TL kullanıldığı, bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unun Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından yıl içerisinde 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarında, her biri için ayrı ayrı bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’u tutarındaki sınırın, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşılmaması gerekmektedir.