ÖZET: Yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılı bütçesinde belirlenen parasal limitler çerçevesinde mal ve hizmet alımlarında, Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü alınmadan bütçeye konulan ödeneğin %10’unun aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22. maddeleri, bu tür harcamaların yıllık toplamının, belirlenen ödeneklerin %10’unu aşmaması gerektiğini açıkça belirtmektedir. Ayrıca, bu durumun ihlali halinde, Kamu İhale Kurulu’na yapılan başvuruların reddedileceği vurgulanmaktadır.

İlgili raporda, 2024 yılı için belirlenen toplam ödenek tutarının %10’unun aşıldığına dair somut veriler sunulmuştur. Örneğin, mal alımı için ayrılan 162.679.380 TL’lik bütçeden, 23.308.295,16 TL harcama yapılmış ve bu tutar, %10’luk sınırı 7.040.357,16 TL aşmıştır. Önceki yıllarda da benzer bulguların tespit edilmesine rağmen, idare tarafından herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır.

Sonuç olarak, Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak yapılan harcamaların, bütçede belirlenen ödeneklerin %10’unu aşmaması ve aşım durumlarında Kamu İhale Kurulu’ndan önceden onay alınması gerekmektedir. Bu kurallara uyulması, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımını sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendinde belirtilen parasal limitler dâhilinde yapılan mal alımlarına ilişkin harcamaların yıllık toplamının, 2024 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unu, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aştığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadıkça aşamayacağı belirtilmiştir.

31.12.2020 tarih ve 31351 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında; Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; Kanun’un gerek 21’inci maddesinin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamayacağı, bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvuruların reddedileceği,

3’üncü fıkrasında ise Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı,

ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılan mal alımlarında, aşağıdaki tablodan görüleceği üzere bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unun, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir.

Tablo 11: Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü İle Yapılan Alım ve Yapım İşlerinde Ödenek Sınırı Aşımı

Harcama
Kalemleri
2024 Yılı
Toplam Ödenek Tutarı (A)
Toplam Ödeneğin % 10’u (Sınır) (B=A*%10) 22/d ve 21/f
Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (TL) (C)
Sınırı Aşan Tutar (TL) (D=C-B) 22/d ve 21/f
Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı/Toplam Ödenek Tutarı (C/A)
Mal Alımı 162.679.380,00 16.267.938,00 23.308.295,16 7.040.357,16 0,14

Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında; tüm müdürlüklerin uyarıldığı, limitler dahilinde yapılan harcamalarda yasal sınıra dikkat edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak 4734 sayılı Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, bütçede bu amaçla tahsis edilmiş toplam ödeneklerin %10’unu aşmaması, aşımın söz konusu olabileceği durumlar için Kamu İhale Kurulundan önceden uygun görüş alınması gerekmektedir.