|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin mal ve hizmet alımlarında önemli bir bulguya işaret etmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesi çerçevesinde, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’nun onayı olmadan aşılmaması gerektiği belirtilmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, bu limitin aşıldığı ve ilgili izinlerin alınmadığı tespit edilmiştir.
Denetim sonuçlarına göre, mal alımları için ayrılan toplam ödeneğin %10’unu aşan harcamalar gerçekleştirilmiştir. Örneğin, mal alımları için ayrılan 18.750.539,28 TL’lik bütçenin %10’u olan 1.875.053,93 TL’nin çok üzerinde, 12.560.075,71 TL harcama yapılmıştır. Hizmet alımları için de benzer bir durum söz konusudur; 18.512.165,26 TL bütçeden 2.925.152,84 TL harcama gerçekleştirilmiştir. İlgili idare, bu durumun farkında olarak, gelecekte bütçeye konulan ödeneğin %10’unun aşılması halinde Kamu İhale Kurulu’ndan gerekli izinlerin alınacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un 22. maddesi uyarınca, bütçeye konulan ödeneğin %10’unu aşan harcamaların izinsiz yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin 2024 yılındaki mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak; 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddeleri kapsamında yapılan harcamaların yıllık toplamının, bu amaçlar için bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu aştığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin (d) bendinde büyükşehir belediyesi sınırlar dahilinde bulunan idarelerin 622.756 TL’sini, diğer idarelerin 207.453 TL’sini aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
Yine aynı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrası (ı) bendinde, bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşılamayacağı ifade edilmiştir.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesinde; 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi ile ilgili olarak, “31/12/2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ” açıklamalarının dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Söz konusu Tebliğ’in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında;
“Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idareleri, Kanunun gerek 21’inci maddesinin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamaz. Bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvurular reddedilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Belediyede yapılan incelemeler neticesinde mal ve hizmet alımları için bütçeyle ayrılan ödeneğin %10 unun üzerindeki bir oranda 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendine göre alım yapılmış olup, limit üstü harcamalar için Kamu İhale Kurulundan herhangi bir izin de alınmamıştır.
Tablo 9: Mal ve Hizmet Alımlarında Doğrudan Teminde Yüzde On Sınırının Aşılması
| Ödeneğin Niteliği | Toplam Ödenek Tutarı (TL) |
Toplam Ödeneğin %10’u (TL) |
22/d Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (TL) |
| Mal Alımları | 18.750.539,28 | 1.875.053,93 | 12.560.075,71 |
| Hizmet Alımları | 18.512.165,26 | 1.851.216,53 | 2.925.152,84 |
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; bundan sonraki süreçte bütçeye konulan ödeneğin %10’unun aşılması durumunda Kamu İhale Kurulundan izin alınarak harcamaların yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddeleri kapsamında yapılan harcamalarda, bu amaçlar için bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu aşan ve izne tabi olan limit üstü harcamaların Kamu İhale Kurulundan izin alınmadan yapılmaması gerekmektedir.