|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idarelerinin doğrudan temin ve pazarlık usulü ile gerçekleştirdiği hizmet alımlarında, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmadan aşıldığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesi, idarelerin bütçelerine konulan ödeneklerin %10’unun aşılabilmesi için Kamu İhale Kurulu’ndan onay alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu durum, ilgili kanunun 21 ve 22. maddeleri çerçevesinde yapılan harcamaları kapsamaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, belirli hizmet alımlarında bütçeye ayrılan ödeneklerin %10’unun aşıldığı tespit edilmiştir. Örneğin, toplam 28.230.109,54 TL’lik bir ödeneğin %10’u 2.823.010,95 TL iken, doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan hizmet alımlarında bu miktarın 5.382.934,56 TL olduğu ve 2.559.923,61 TL’lik bir aşım olduğu görülmüştür. Bu durum, kamu idarelerinin bütçelerini yönetirken dikkatli olmaları gerektiğini göstermektedir. Kamu idaresi, gelecekte benzer durumların yaşanmaması için gerekli önlemleri alacağını ve harcama birimlerini bilgilendireceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri gereğince, kamu idarelerinin bütçelerine konulan ödeneklerin Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü olmadan aşılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Parasal Limitler Dahilindeki Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan hizmet alımlarının mevzuatta öngörülen %10’luk sınırı aşmasına rağmen aşan kısım için Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, “Bu Kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” denilmektedir.
Kanun metninde yer alan “parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamalar” ibaresi, söz konusu Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine dayanılarak yapılan alımları kapsamaktadır.
Öte yandan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in 4’üncü maddesi ile 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılacak alımlara sınırlama getirilmiş olup, söz konusu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı, kurum ve kuruluşların, mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konan yıllık ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranını hesaplayacakları, bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından % 10 oranının aşılıp aşılmadığının takip edilerek ödenek aktarılırken veya harcama yapılırken bu durumun göz önünde bulundurulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılan hizmet alımlarında, aşağıdaki tablodan görüleceği üzere bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unun aşıldığı tespit edilmiştir.
Tablo 5: Hizmet Alımı İçin Ayrılan Ödenek ve Harcama Tutarları
| Hizmet Alım Giderleri (03.05) | Toplam Tutarı (TL) |
| Toplam Ödenek | 28.230.109,54 |
| Toplam Ödeneğin %10’u | 2.823.010,95 |
| Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü ile Hizmet Alımı | 5.382.934,56 |
| Ödeneği Aşan Tutar | 2.559.923,61 |
Anılan mevzuat hükümleri gereğince, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılan hizmet alımları için bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerin Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşılmaması gerekir.
Kamu idaresi cevabında; bundan sonraki süreçte 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılan hizmet alımı işlerinde, bu amaçla konulan ödeneklerin yüzde onunun Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşılmamasını sağlamaya yönelik gerekli çalışmaların yapıldığı ve harcama birimlerinin bilgilendirildiği açıklanmıştır.
Sonuç itibariyle; 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerin Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşılmaması gerektiği değerlendirilmektedir.