|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mal ve hizmet alımlarında bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’nun onayı alınmadan aşıldığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin (d) bendi uyarınca, idarelerin yıllık harcamalarının bütçeye tahsis edilen ödeneğin %10’unu geçmemesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler, 2024 yılında mal alımları için ayrılan 167.445.000 TL ödeneğin %47,14’ü ve hizmet alımları için ayrılan 168.880.000 TL ödeneğin %80,59’u oranında harcama yapıldığını göstermektedir.
Bu harcamaların, Kamu İhale Kurulu’ndan gerekli onay alınmadan gerçekleştirilmesi, yasal bir ihlal teşkil etmektedir. Kanunun 21 ve 22. maddeleri, parasal limitler dahilindeki harcamaların yıllık toplamının, bütçede belirlenen ödeneğin %10’unu aşmaması gerektiğini vurgulamaktadır. Aşım durumlarında ise önceden Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınması zorunludur. Belediye, yapılan hataya itiraz etmemiştir ve gelecekte benzer durumların önlenmesi için Kamu İhale Kanunu’nun 19. maddesine dayanarak açık ihale yönteminin kullanılacağını belirtmiştir. Bu durum, kamu idarelerinin bütçe disiplinine ve yasal düzenlemelere uyum sağlaması açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Parasal Limitler Dahilindeki Mal ve Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendinde belirtilen parasal limitler dâhilinde yapılan mal alımı ile hizmet alımına ilişkin harcamaların yıllık toplamının, 2024 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unu, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aştığı görülmüştür.
4.01.2002 tarihli 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadıkça aşamayacağı belirtilmiştir.
31.12.2020 tarih ve 31351 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in “Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında; Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı ve mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Aşağıdaki tabloda doğrudan temin usulü ile yapılan alımlarda ödeneklerinin %10′ unu aşan alımların tutarları belirtilmiştir.
Tablo 10: Doğrudan Temin Usulü İle Yapılan Alımlarda Ödenek Sınırı Aşımı
| 21/ f | Bütçe | Harcama | %10’u Aşan Tutar |
| Mal Alımı | 167.445.000,00 TL | ||
| 22/ d | Bütçe | Harcama | %10’u Aşan Tutar |
| Mal Alımı | 167.445.000,00 TL | 78.936.126,58 TL | 62.191.626,58 TL |
| Hizmet Alımı | 168.880.000,00 TL | 136.112.940,03 TL | 119.224.940,03 TL |
| TOPLAM | 336.325.000,00 TL | 215.049.066,61 TL | 181.416.566,61 TL |
Yapılan incelemede, Belediye tarafından 2024 yılında, 22/d kapsamındaki mal alımları için 167.445.000 TL ödenek ayrıldığı ve toplam 78.936.126 TL tutarında mal alımı yapılmak suretiyle bütçeyle ayrılan ödeneğin %47,14 ‘ü oranında harcama yapıldığı, hizmet alımları için 2024 yılı içinde toplam 168.880.000 TL ödenek ayrıldığı ve yılı içinde 22/d kapsamında toplam 136.112.940 TL tutarında hizmet alımı yapılmak suretiyle bütçeyle ayrılan ödeneğin %80,59’u oranında harcama yapıldığı; ancak kanun hükmü gereği %10’u aşan söz konusu mal alımı harcamaları için alınması gereken Kamu İhale Kurulunun uygun görüşünün alınmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, bütçede bu amaçla tahsis edilmiş toplam ödeneklerin %10’unu aşmaması, aşımın söz konusu olabileceği durumlarda Kamu İhale Kurulundan önceden uygun görüş alınması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında: bulguda belirtilen hataya itirazda bulunmamış; parasal limitlerin aşımının söz konusu olabileceği durumlarda Kamu İhale Kurulundan önceden uygun görüş alınmasına veya süreklilik arz eden satın almaların 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19’ncu maddesine göre açık ihale ile temin edilmeye çalışılacağını bildirmiştir.
Sonuç olarak; parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının bütçede bu amaçla tahsis edilmiş toplam ödeneklerin %10’unu aşmaması; aşımın söz konusu olabileceği durumlarda Kamu İhale Kurulundan önceden uygun görüş alınması gerekmektedir.