|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, bazı mal ve hizmet alımlarının parasal limitlerin altında kalacak şekilde kısımlara bölünerek doğrudan temin usulü ile gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı gibi temel ilkeleri gözetmekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrası, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımlarının kısımlara bölünemeyeceğini vurgulamaktadır.
Denetim bulgularına göre, idare, belirli mal ve hizmet alımlarını 4734 sayılı Kanun’un 22. maddesinin (d) bendi uyarınca doğrudan temin yöntemiyle, parasal limitin altında kalacak şekilde kısımlara ayırarak satın almıştır. 2022 yılı için büyükşehir belediyeleri için belirlenen doğrudan temin parasal üst limiti 218.395,00 TL’dir. Yapılan incelemelerde, çeşitli mal ve hizmet alımlarının bu limitin altında kısımlara bölündüğü ve bu durumun mevzuata aykırı olduğu ortaya konmuştur. Kamu idaresi, denetim bulgusuna katıldığını ifade ederek gerekli önlemleri alacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, doğrudan temin yönteminin, günlük ihtiyaçların hızlı ve ekonomik bir şekilde karşılanmasını sağlarken, belirlenen sınır değerlerin üzerindeki ihtiyaçların ise temel ihale usulleriyle karşılanması gerektiği önem taşımaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımını ve rekabetin sağlanmasını destekleyecektir. |
BULGU: Parasal Limitlerin Altında Kalmak Amacıyla Bazı Mal ve Hizmet Alımlarının Kısımlara Bölünmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından temel ihale usulleri ile karşılanması gereken bazı mal ve hizmet alımlarının, parasal limitin altında kalacak şekilde kısımlara bölünerek doğrudan temin usulü ile gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; idarelerin, bu Kanuna göre yapacakları ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları,
Aynı maddenin üçüncü fıkrasında; eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği,
Dördüncü fıkrasında ise, bu kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel ihale usulleri olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, parasal limitin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları kısımlara bölünemeyecek; mal ve hizmet alımları saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak üzere temel ihale usulleriyle gerçekleştirilecektir.
Yapılan incelemede, idarenin ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen aynı nitelikteki bazı mal ve hizmet alımlarını parasal limitin altında kalmak amacıyla kısımlara bölerek, 4734 sayılı Kanun’un 22 inci maddesinin (d) bendine göre aynı yükleniciden doğrudan temin usulü ile satın aldığı tespit edilmiştir. 2022 yılı büyükşehir belediye sınırlarında olan idareler için doğrudan temin parasal üst limit 218.395,00 TL olarak belirlenmiştir.
Tablo 16: Kısımlara Bölünen Mal ve Hizmet Alımları
| Sıra No |
Yılı | Müdürlük | İşin Adı | İhale Türü | Alım Usulü | İşin Tutarı (TL) |
| 1 | 2022 | Destek Hizmetleri | Muhtelif Mobilya, Mefruşat Ürünleri Alımı ile Var Olan Mobilya, Mefruşat Ürünlerinin Bakım Onarımı İşi | Mal | 22/D | 214.256,00 |
| 1 | 2022 | Destek Hizmetleri | Muhtelif Mobilya Mal ve Malzeme Alımı İşi |
Mal | 22/D | 214.550,00 |
| 1 | 2022 | Destek Hizmetleri | Koltuk Mekanizmalarının Değişimi ve Muhtelif Mobilya Alımı ile Mevcut Koltukların Tadilat Yapılması İşi | Mal | 22/D | 214.000,00 |
| 2 | 2022 | Destek Hizmetleri | 21-23 Kasım Arası Motorin Alımı İşi | Mal | 22/D | 158.712,33 |
| 2 | 2022 | Destek Hizmetleri | 24-25 Kasım Arası Motorin Alımı İşi | Mal | 22/D | 155.523,70 |
| 2 | 2022 | Destek Hizmetleri | 26-28 Kasım Arası Motorin Alımı İşi | Mal | 22/D | 213.828,05 |
| 2 | 2022 | Destek Hizmetleri | 29-03 Aralık Arası Motorin Alımı İşi | Mal | 22/D | 202.624,28 |
| 2 | 2022 | Destek Hizmetleri | 04-07 Aralık Arası Motorin Alımı İşi | Mal | 22/D | 138.130,85 |
| 3 | 2022 | Destek Hizmetleri | Muhtelif Bilişim Mal ve Malzeme Alımı İşi | Mal | 22/D | 214.285,00 |
| 3 | 2022 | Destek Hizmetleri | Muhtelif Dayanıklı Mal ve Malzeme ile Küçük Ev Aletleri Alımı İşi | Mal | 22/D | 216.390,00 |
| 4 | 2022 | Destek Hizmetleri | İçme Suyu Alımı İşi | Mal | 22/D | 208.750,00 |
| 4 | 2022 | Destek Hizmetleri | İçme Suyu Alımı İşi | Mal | 22/D | 215.600,00 |
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup bulgu konusu hususa ilişkin olarak gerekli hassasiyetin gösterileceğini bildirmiştir.
Sonuç olarak, doğrudan temin yöntemine ilişkin düzenlemeler, sınır değerin altındaki günlük ihtiyaçların hızlı bir şekilde karşılanması ile ekonomik olarak karşılanması arasında denge kurmayı esas almaktadır. Bu nedenle, Kanun’da belirlenen sınır değerlerin üzerindeki ihtiyaçların yine Kanun’da düzenlenen temel ihale usulleriyle saydamlığı, rekabeti ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlayacak şekilde karşılanması önem arz etmektedir.