|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı mal ve hizmet alımlarının, parasal limitlerin altında kalacak şekilde kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin ihalelerde şeffaflık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı gibi temel ilkeleri gözetmekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Aynı maddenin devamında, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımlarının kısımlara bölünemeyeceği ve açık ihale ile belli istekliler arasında ihale usulünün esas olduğu vurgulanmaktadır.
Kamu İhale Tebliği’nde 2022 yılı için büyükşehir belediyeleri kapsamındaki doğrudan temin parasal limiti 218.395,00 TL olarak belirlenmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde, harcama birimleri tarafından 7.182.608,50 TL tutarında mal ve hizmet alımının, aynı tedarikçilerden doğrudan temin yöntemiyle kısımlara bölünerek gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil etmekte olup, ilgili tarafların bu konuda dikkatli olmaları gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, mal ve hizmet alımlarının, Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak açık ihale usulü ile gerçekleştirilmesi ve doğrudan temin yönteminin yalnızca belirlenen parasal limitler çerçevesinde kullanılması gerekmektedir. Bu tür uygulamalar, yasal sorumluluk doğurabileceği için dikkatle ele alınmalıdır. |
BULGU: Parasal Limitlerin Altında Kalmak Amacıyla Mal ve Hizmet Alımlarının Kısımlara Bölünerek Doğrudan Temin Yöntemi ile Gerçekleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İhale usulleri ile yapılması gereken bazı mal ve hizmet alımlarının, parasal limitin altında kalacak şekilde kısımlara bölünerek doğrudan teminle yapıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları belirtilmiştir. Aynı maddenin devamında ise eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği ve bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu hüküm atına alınmıştır.
Aynı Kanun’un “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesi (d) bendi kapsamında yapılacak alımlar için parasal sınırlar öngörülmüştür. 20.01.2022 tarih ve 31725 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanan Kamu İhale Tebliği’ne göre; 4734 sayılı Kanunu’nun 22/d maddesinde belirtilen parasal limit, 2022 yılında büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idareler için 218.395,00 TL’dir.
Öte yandan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.5’inci maddesinde; Kanun’un 19’uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle 22/d maddesi kapsamında temininin 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil edeceği ifade edilmiş olup bu yönde uygulamaların sorumluluk doğuracağı hususuna ilgililer tarafından dikkat edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Yapılan incelemede; harcama birimleri tarafından 2.271.467,75 TL’lik araç kiralama, 1.027.850,00 TL’lik baskı-basım işi, 1.190.890,00 TL’lik lastik kaplama, 758.080,00 TL’lik lastik alımı, 560.715,75 TL’lik boya ve 1.373.605,00 TL’lik inşaat malzemesi alımı gibi aynı nitelikteki toplamda 7.182.608,50 TL’lik mal ve hizmetin kısımlara bölünerek aynı tedarikçilerden doğrudan temin usulü ile alındığı tespit edilmiştir.
Mal ve hizmet alımlarının 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmesi ve açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyaçların kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle alınmaması gerekmektedir.