Parasal Limitlerin Altında Kalmak Amacıyla Mal ve Hizmet Alımlarının Kısımlara Bölünmesi (Sayıştay)

BULGU: Parasal Limitlerin Altında Kalmak Amacıyla Mal ve Hizmet Alımlarının Kısımlara Bölünmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Büyükşehir Belediyesinde bazı alımların ihale edilmek suretiyle temini yerine, parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle edinildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ‘Temel İlkeler’ başlıklı 5’inci maddesinde açık ihale usulü ile belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu; diğer usullerin kanunda belirtilen durumlarda kullanılabileceği; ayrıca İdarelerin yapacakları alımlarda rekabeti sağlamaları gerektiği belirtilmiştir.
04.03.2009 tarih ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinde, Benzer iş: “İhale konusu alım veya alımın bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer üretim usul ve tekniğiyle üretilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işler” olarak tanımlanmıştır.
04.03.2009 tarih ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde; İdareler, yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Eşik değerlerin veya parasal limitlerin altında kalmak ya da bu Yönetmelikte yer alan diğer hükümlerin uygulanmasından kaçınmak amacıyla hizmet alımları kısımlara bölünemez.” hükmü yer almaktadır.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Eşik değerlerin veya parasal limitlerin altında kalmak ya da bu Yönetmelikte yer alan diğer hükümlerin uygulanmasından kaçınmak amacıyla mal alımları kısımlara bölünemez.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemelerde bazı alımların ihale yoluyla temini yerine parasal limitlerin altında kalmak amacıyla doğrudan temin yöntemiyle edinildiği tespit edilmiştir. Aşağıdaki tabloda yer verilen 2021 yılına ilişkin-alımlar örnek mukabilinde olup bu alımların haricinde doğrudan temin limitini geçen “avadanlık ve yedek parça alımları”, “yağ alımları”, “temizlik malzemesi alımları” ve “baskı ve cilt gideri” alımları mevcuttur.
“Avadanlık ve yedek parça alımları” 223 adet doğrudan temin ile yapılmış olup 10.600.642,64 TL, “yağ alımları” 10 adet doğrudan temin ile yapılmış olup 799.807,41 TL, “temizlik malzemesi alımları” 16 adet doğrudan temin ile yapılmış olup 809.026,68 TL, “baskı ve cilt gideri alımları” 51 adet doğrudan temin ile yapılmış olup 2.850.272,10 TL, tutarındadır.
Tablo 14: Parçalara Bölünmek Suretiyle Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapıla Harcamalar

Bu durum 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ‘Temel İlkeler’ başlıklı 5’inci maddesine aykırılık teşkil etmektedir. Yine Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne göre benzer iş olan bu işlerin kısımlara bölünmesi ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını aksatmaktadır.