|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, yükseköğretim kurumları ve döner sermayeleri kapsamında yapılan taşınır satışlarının önemli bir eksikliğini ortaya koymaktadır. Rapor, hurdaya ayrılarak satılan taşınırların, Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen parasal sınırları aşmasına rağmen, üst yöneticinin onayının alınmadığını göstermektedir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, taşınırların kayıttan çıkarılması için gerekli belgelerin düzenlenmesi ve onay süreçlerini net bir şekilde tanımlamaktadır. Ancak, bu süreçlerin ihlal edildiği tespit edilmiştir.
Taşınırların kaybolma, çalınma veya yıpranma gibi nedenlerle hurdaya ayrılması durumunda, “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı”nın düzenlenmesi gerekmektedir. İlgili tebliğde belirtilen parasal sınırlar dahilinde yapılan işlemlerde harcama yetkilisinin onayı yeterli iken, bu sınırları aşan işlemler için üst yöneticinin onayı şarttır. Rapor, 2020 ve 2021 yıllarında gerçekleştirilen taşınır satışlarının, belirtilen prosedürlere uygun olarak yapılmadığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, taşınırların hukuki ve fiili olarak idarenin tasarrufunda kalmaya devam etmesi durumunda, bu taşınırların bedelsiz devir veya satış işlemlerinin, ilgili tebliğdeki parasal sınırlara tabi olduğu ve üst yöneticinin onayının alınmasının zorunlu olduğu vurgulanmaktadır. Bu durum, kamu idarelerinin mali yönetim süreçlerinde dikkatli olmaları gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Parasal Sınırın Üzerindeki Taşınır Satışlarında Üst Yöneticinin Onayının Alınmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Yükseköğretim Kurulu tarafından hurdaya ayrılarak satışı gerçekleştirilen taşınırların Muhasebat Genel Müdürlüğünün 03.03.2021 tarih ve 67 sıra numaralı Parasal Sınırlar ve Oranlar Tebliği’nde belirtilen parasal sınırı aştığı hâlde satışa ilişkin idari işlemlerin “üst yöneticinin” onayı ile gerçekleştirilmediği görülmüştür.
18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Belge ve cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinin 1’inci fıkrasının (e) bendinde, “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı’nın”; taşınırın kaybolma, çalınma ve fire gibi herhangi bir nedenle yok olması veya sayımda noksan çıkması, yıpranma, kırılma veya bozulma ya da teknik ve fiziki nedenlerle kullanılmaz hale gelmesi nedeniyle hurdaya ayrılması ile canlı taşınırların ölmesi gibi nedenlerle kayıtlardan çıkarılmasını sağlamak amacıyla iki nüsha olarak düzenleneceği, tutanağın harcama yetkilisi tarafından görevlendirilecek en az üç kişiden oluşan komisyonca imzalanıp, harcama yetkilisi tarafından onaylanacağı düzenlenmiştir.
Mezkûr Yönetmeliğin “Yetki” başlıklı 39’uncu maddesinin (f) bendinde, Bakanlığın; harcama yetkililerinin onayı ile harcama birimleri ve diğer kamu idarelerine devredilecek taşınırlar ile satışı yapılacaklar için tutar belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.
tarih ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve diğer mevzuat kapsamında uygulanacak olan parasal sınırla r ı, faiz oranlarını ve alındı birim fiyatları belirlemek amacıyla Muhasebat Genel Müdürlüğünün 03.03.2021 tarih ve 67 sıra numaralı Parasal Sınırlar ve Oranlar Tebliği’nin “Taşınırla r ın kayıtlardan çıkarılması” başlıklı 9’uncu maddesinde,
“Taşınır Mal Yönetmeliğinin 39 uncu maddesi gereğince, taşınırların devir ve satış suretiyle kayıtlardan çıkarılmasında Tablo I/D bölümünde gösterilen parasal sınırlar dikkate alınır. Taşınırların kayıtlardan çıkarılması, söz konusu sınırlar dâhilinde ise harcama yetkilisinin, üzerinde ise ilgili üst yöneticinin onayı ile yapılır.
(2) Devir ve satış işlemlerinin birden fazla taşınırı ihtiva etmesi halinde söz konusu sınırlar taşınır bazında değil, işlem bazında uygulanır.”
hükmüne yer verilmiştir.
Söz konusu Tebliğ’in ekinde yer alan “Taşınır Malların Kayıtlardan Çıkarılması” başlıklı Tablo I/D kısmında, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre harcama yetkilisinin onayı ile kayıtlardan çıkarılacak taşınırlar için uygulanacak limitler;
– Taşınırların kamu idareleri arasında bedelsiz devri ve satışında 8.500,00 TL,
– Taşınırların aynı kamu idaresine bağlı harcama birimleri arasındaki devrinde 40.000,00 TL,
Yukarıda belirtilen limitlerin, kuruluş merkezleri ile büyükşehir belediyesi buluna n illerde 3 katı olarak uygulanacağı düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, taşınırların kaybolma, çalınma, fire gibi nedenlerle yok olmaları veya yıpranma, kırılma, bozulma gibi teknik ve fiziki nedenlerle kullanılmaz hale gelmeleri nedeniyle hurdaya ayrılmasında “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı”nın düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ancak hurdaya ayrılmış olsa dahi hukuki ve fiili olarak hala idarenin hüküm ve tasarrufunda bulunan taşınırların bedelsiz devirlerinde veya satışlarında bahsi geçen Tebliğ’de belirtilen parasal sınırlar dâhilinde olanlar için “harcama yetkilisinin” bu sınırı aşanlar için ise “üst yöneticinin” onayının alınmasının gerektiği hususu ortaya çıkmaktadır.
Yükseköğretim Kurulu İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından düzenle ne n 15.12.2020 tarih ve 2020/3 Kayıttan Düşme ve Teklif Onay Tutanağı ile 2.100.712,95 TL değerinde 2.815 adet taşınır kullanımları sonucu yıpranmış olmaları hasebiyle hurdaya ayrılarak ayrı ayrı satılmasına karar verilmiştir. Keza Bilgi İşlem Daire Başkanlığı tarafında n düzenlenen 22.10.2021 tarih ve 2020/1 Kayıttan Düşme ve Teklif Onay Tutanağı ile 323.352,31 TL değerinde 177 adet taşınır aynı şekilde kullanımları sonucu yıpranmış olmaları hasebiyle hurdaya ayrılarak ayrı ayrı satılmasına karar verilmiştir. İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının 03.08.2021 tarih ve 184 sayılı yazısında, söz konusu taşınırların M.K.E A.Ş Hurda İşletmesi Müdürlüğüne 2021 yılı içerisinde satıldığı ifade edilmiştir. Bahsi geçen toplamda 2.424.065,26 TL değerindeki taşınırın, yukarıda yer verilen Tebliğ’in ilgili kısmında belirtilen parasal sınırı aşmasına rağmen üst yöneticinin onayı alınmadan satıldığı tespit edilmiştir.
Her ne kadar Kamu İdaresi tarafından iletilen cevapta, Taşınır Kayıt Birimimiz tarafından yapılan işlemin satış suretiyle çıkış işlemi olmadığı, hurdaya ayırmak yöntemiyle çıkış işlemi olduğu ve dolayısıyla harcama yetkilisinin yetkisinde olan bir işlem tesis edildiği ifade edilse de bir taşınırın hurdaya ayrılmış olması o taşınırı taşınır olmaktan çıkarmayacaktır ve hurdaya ayrılmış olsa dahi hukuki ve fiili olarak hala İdarenin hüküm ve tasarrufunda bulunan taşınırların bedelsiz devirlerinde veya satışlarında bahsi geçen Tebliğ’de belirtilen parasal sınırlar dâhilinde olanlar için “harcama yetkilisinin” bu sınırı aşanlar için ise “üst yöneticinin” onayının alınması gerektiği açıktır.
Bu itibarla, hurdaya ayrılarak satılmasına karar verilen taşınırların, Tebliğ’de belirtilen parasal sınırı aşması halinde söz konusu idari işlemlerin “üst yöneticinin” onayı ile gerçekleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.