|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, kamu idarelerinde bakım, onarım ve tadilat işlerinin temel ihale yöntemleri yerine parçalara bölünerek doğrudan temin yoluyla gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin ihale süreçlerinde saydamlık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı gibi temel ilkelere uyması gerektiğini vurgulamaktadır. Kanun, mal ve hizmet alımlarının eşik değerlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünemeyeceğini belirtmektedir.
Aynı zamanda, 22. maddenin (d) bendi, büyükşehir belediyeleri için 121.405 TL, diğer idareler için 40.443 TL’yi aşmayan ihtiyaçların doğrudan temin edilebileceğini ifade etmektedir. Ancak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesi, bu tür alımların aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmetlerin kalemlere bölünmesi durumunda, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırı olacağını belirtmektedir. 2021 yılında, belirli firmalardan birden fazla kez yapılan bakım ve onarım alımları, bu durumun somut örneklerini göstermektedir. Örneğin, çeşitli elektrik tesisatı onarımları için 1.301.935 TL, tadilat ve onarım işleri için 909.743 TL gibi tutarlar, doğrudan temin yöntemiyle sağlanmıştır. Bu uygulamalar, yasal düzenlemelere aykırılık teşkil etmektedir. |
BULGU: Parçalara Bölmek Suretiyle ve Doğrudan Temin Yöntemiyle Bakım, Onarım, Tadilat İşleri Yaptırılması ve Hizmet Alınması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kamu İdaresinde bazı bakım, onarım, tadilat işleri ve hizmet alımlarının temel ihale usulleri yerine parçalara bölerek doğrudan teminle gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde;
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.
…” denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin 121.405,00 TL’sini, diğer idarelerin 40.443,00 TL’sini aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.5.1.2. numaralı maddesinde; 4734 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi için öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle aynı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre temininin 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ve bu yönde uygulamaların sorumluluk doğuracağı hususuna dikkat edilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
Kamu İdaresinde 2021 yılında aynı firmalardan birden fazla kez yapılan bakım, onarım, tadilat ve hizmet alımlarına ait örneklere aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
Tablo 10: Doğrudan Teminle Parçalara Bölmek Suretiyle Yapılan Alımlar
| İşin Niteliği | Toplam Tutar (TL) | Alım Sayısı | |
| FİRMA 1 | Çeşitli Elektrik Tesisatı Onarım, Tadilat, Yenileme İnşaatı (2021) |
1.301.935,00 | 12 |
| FİRMA 2 | Çeşitli Tadilat ve Onarım İşlerinin Yapılması (2021) | 909.743,00 | 11 |
| FİRMA 3 | Çeşitli Mekanik Tesisat ve İnşaat Onarım, Tadilat, Yenileme (2021) | 270.800,00 | 4 |
| FİRMA 4 | Çeşitli Mekanik Tesisat ve İnşaat Onarım, Tadilat, Yenileme (2021) | 467.278,00 | 7 |
| FİRMA 5 | İnşaat, Elektrik, Mekanik Çeşitli Onarım, Tadilat ve Yenileme İnşaatı İşleri (2021) | 456.420,00 | 4 |
| FİRMA 6 | Uygulama Projeleri, Teknik Şartnameler ve Hesaplamaların Yapılması (2021) |
345.000,00 | 4 |
| TOPLAM : | TOPLAM : | 3.751.176,00 |
Aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki bakım, onarım, tadilat ve hizmet alımlarının her defasında parasal sınırların altında kalacak şekilde ve aynı firmadan doğrudan temin yöntemiyle sağlanması, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir.