|
ÖZET: Park alanları, tüm vatandaşların erişimine açık olması gereken yerlerdir; ancak yapılan denetimlerde bu alanların amacına uygun kullanılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin imar planlarında belirlenen park alanlarının, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 3194 sayılı İmar Kanunu’na aykırı bir şekilde, özel otoparklar ve kaçak yapılar gibi ticari amaçlarla kullanıldığını ortaya koymaktadır. Bu durum, kamuya ait yeşil alanların kullanımını kısıtlamakta ve toplumsal yarar sağlama amacını zedelemektedir.
İstanbul İmar Yönetmeliği, park alanlarının yeşil bitki örtüsü ve dinlenme ihtiyacı için ayrıldığını belirtirken, bu alanlarda yapılabilecek yapıların da belirli sınırlamalara tabi olduğunu vurgulamaktadır. Ancak mevcut incelemelerde, bazı taşınmazların bu yönetmelik hükümlerine aykırı olarak kullanıldığı ve kamunun yeşil alanlardan faydalanma imkanının ortadan kalktığı görülmüştür. Bu bulgular ışığında, ilgili idarenin bu durumla ilgili gerekli işlemleri başlattığı ve çalışmaların sürdüğü ifade edilmiştir. Sonuç olarak, park alanlarının işlevine uygun bir şekilde kamunun kullanımına sunulması ve mevcut yanlış kullanımların sonlandırılması gerekmektedir. |
BULGU: Park Alanı Olarak Bütün Vatandaşların Kullanımına Açık Olması Gereken Taşınmazların İşlevine Uygun Kullandırılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İmar planlarında park alanı olarak işlevlendirilen ve tüm vatandaşların kullanımına açık olması gereken yerlerin, amacı dışında kullandırıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, park ve yeşil alanlara ilişkin hizmetleri yapmak veya yaptırmanın belediyenin görev ve sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Kamuya ait gayrimenkuller” başlıklı 11’inci maddesinde, imar planlarında; meydan, yol, suyolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsaların belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye bedelsiz terk edileceği ve tapu kaydının terkin edileceği, bu suretle mal edilen arazi ve arsaların belediye tarafından satılamayacağı, başka bir maksat için kullanılamayacağı, bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerhin konulacağı ifade edilmiştir.
İstanbul İmar Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde parkların; kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçları için ayrılan, 19’uncu maddedeki kullanımlara da yer verilebilen alanları ifade ettiği belirtilmiştir. Yönetmelik’in 19’uncu maddesinde de;
cc
c)Park alanları: Bu alanlarda encümen kararıyla;
Açık havuz/süs havuzu, açık spor ve oyun alanı, genel tuvalet, pergola, kameriye,
1000 m2 ve üzeri parklarda ahşap veya hafif yapı malzemelerinden yapılmak, kat adedi 1’i, yüksekliği 4,50 metreyi ve açık alanları dâhil taban alanları toplamda %3’ü, her birinin alanı 15 m2’yi geçmemek kaydıyla çay bahçesi, büfe, muhtarlık, güvenlik kulübesi ile oyun alanlarına en az 10 metre mesafede olmak ve etrafı çit ve benzeri ile kapatılmak koşuluyla trafo,
Tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak üzere, ağaçlandırma için TSE standartlarında öngörülen yeterli derinlikte toprak örtüsünün sağlanması kaydıyla kapalı otopark,
10.000 m2 üzerindeki parklarda, açık alanları dâhil taban alanları, (2) numaralı alt bentte belirtilenler de dâhil toplamda %3’ü geçmemek üzere muvakkat yapı ölçülerini aşmayan mescit ile trafik güvenliği alınarak kamuya ait 112 acil ambulans istasyonu,
Yapılabilir.” denilerek, park alanlarında nelerin yapılabileceği sınırlı olarak sayılmıştır.
Yapılan incelemede, İdareden alınan verilerde park alanı olarak işlevlendirilen bazı taşınmazların mevzuat hükümlerine aykırı şekilde amacı dışında kullandırıldığı, bu kullanımlar arasında site kullanımındaki otopark, kaçak yapılar ile özel otopark gibi ticari kullanımların bulunduğu, söz konusu şekilde amacı dışında kullandırılan bu alanlarda kamunun yeşil alan kullanım imkânının bulunmadığı tespit edilmiştir.
Toplumun yararlanması için ayrılan park alanlarının amacı dışında kullanılması imar mevzuatına aykırılık teşkil etmektedir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından özetle, bulgu konusu hususa ilişkin işlem başlatılıp çalışmaların devam ettiği, ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından bu kullanımların sonlandırılıp, tahliyelerin gerçekleştirilmesi ve park alanlarının işlevine uygun olarak kamunun kullanımına sunulması gerekmektedir.