|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin imar planlarında park alanı olarak belirlenen ve halkın kullanımına açık olması gereken bir taşınmazın, kira karşılığında özel bir kişiye tahsis edildiğini ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, park ve yeşil alanların yönetiminin belediyenin sorumluluğunda olduğunu belirtirken, 3194 sayılı İmar Kanunu da kamuya ait gayrimenkullerin belirli amaçlar için kullanılabileceğini ifade etmektedir. Bu mevzuat, park alanlarının kamuya açık olması gerektiğini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, Kamu İdaresi’nin sorumluluğundaki 1.800 metrekarelik park alanında, oyun alanının kiralama yoluyla özel bir kişiye kullandırıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, imar mevzuatına aykırılık teşkil etmektedir. Kamu İdaresi, park alanının bir kısmının Hazine’ye, diğer kısmının ise kendisine ait olduğunu ve kiralama işleminin kamu yararı gözetilerek yapıldığını savunsa da, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde belirtilen sınırlamalar göz önünde bulundurulduğunda bu uygulama uygun değildir. Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin bu kiralama uygulamasını sonlandırarak, park alanlarını işlevine uygun bir şekilde halkın kullanımına sunması gerekmektedir. Park alanlarının kamuya açık olma niteliğini kaybetmemesi için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Park Alanının Kiraya Verilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından imar planlarında park alanı olarak yer alan ve tüm vatandaşların kullanımına açık olması gereken taşınmazın, kira karşılığında özel kişiye kullandırıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, park ve yeşil alanlara ilişkin hizmetleri yapmak veya yaptırmanın belediyenin görev ve sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Kamuya ait gayrimenkuller” başlıklı 11’inci maddesinde, imar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsaların belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye bedelsiz terk edileceği ve tapu kaydının terkin edileceği, bu suretle mal edilen arazi ve arsaların belediye tarafından satılamayacağı, başka bir maksat için kullanılamayacağı, bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerhin konulacağı ifade edilmiştir.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde parkların; kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçları için ayrılan, 19’uncu maddedeki kullanımlara da yer verilebilen alanları ifade ettiği belirtilmiştir. Yönetmelik’in 19’uncu maddesinde de; park alanlarında encümen kararıyla, açık havuz/süs havuzu, açık spor ve oyun alanı, genel tuvalet, pergola, kameriye, 1000 m2 ve üzeri parklarda çay bahçesi, büfe, muhtarlık, güvenlik kulübesi ile trafo, tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak üzere kapalı otopark, 10.000 m2 üzerindeki parklarda, mescit ile trafik güvenliği alınarak kamuya ait 112 acil ambulans istasyonu yapılabileceği ifade edilmiştir. Bu mevzuata göre, park alanlarında nelerin yapılabileceği sınırlı olarak sayılmıştır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre park alanları kamunun istifadesine açık olan ve tescile tabi olmayan yerlerdir. Bu alanlarda yapılaşma koşulları, kullanım şekli ve niteliği Yönetmelik ve imar planlarının çizdiği çerçevede uygulanmalı, kamuya açık olma vasfını yitirecek şekilde yapılaşma ya da tasarrufun gerçekleşmemesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin tasarrufunda bulunan 1.800 metrekarelik park alanındaki oyun alanının yukarıdaki mevzuat hükümlerine aykırı olarak kiralama yoluyla kullandırıldığı tespit edilmiştir. Toplumun yararlanması için ayrılan park alanlarındaki bu kullanımlar imar mevzuatına aykırılık teşkil etmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, park alanının bir kısmının Hazinenin, bir kısmının Kamu İdaresinin sorumluluğunda bulunduğu ve Kamu İdaresine ait alanın kamu yararı gözetilerek kiralama yöntemi ile kullandırılmasının uygun görüldüğü belirtilse de Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde ifade edildiği üzere bu alanlar üzerine nelerin yapılabileceği sınırlı olarak sayılmıştır. Ayrıca 3194 sayılı Kanun’da bu alanların satılamayacağı veya başka bir maksatla kullanılamayacağı hüküm altına alındığından kamuya açık olma vasfını kaybedecek nitelikte tasarruf gerçekleştirilmemesi gerektiği açıktır.
Kamu İdaresi tarafından bu kullanımların sonlandırılıp tahliyelerin gerçekleştirilmesi ve park alanlarının işlevine uygun olarak kamunun kullanımına sunulması gerekmektedir.