|
ÖZET: Park ve rekreasyon alanları üzerindeki yapıların, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne uygun olmadığı tespit edilmiştir. 2017 yılında yayımlanan yönetmelikte, park alanlarında inşa edilebilecek yapıların belirli kriterlere göre sınıflandırıldığı ve bu yapıların toplam alanının parkın %3’ünü geçemeyeceği vurgulanmaktadır. Örneğin, 1000 m² ve üzeri parklarda ahşap veya hafif malzemeden yapılacak çay bahçesi, büfe gibi yapıların kat sayısı 1 ve yüksekliği 4.5 metre ile sınırlıdır. Ancak mevcut durumda, belediye sınırları içinde bulunan 63 park alanındaki bazı yapıların bu düzenlemelere uymadığı görülmektedir.
Denetim raporuna göre, park alanlarında yer alan betonarme yapılar, yönetmelikte belirtilen şartları ihlal etmektedir. Özellikle, bu yapıların çoğu 15 m²’lik taban alanını aşmakta ve yönetmelikteki izin verilen yapı türleri arasında yer almamaktadır. İlgili idare, yapı ruhsatı ve numarataj başvurularının yönetmelik çerçevesinde değerlendirildiğini belirtse de, bu durum mevcut sorunları çözmemektedir. Sonuç olarak, park ve rekreasyon alanlarındaki yapıların, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne uygun hale getirilmesi gerekmektedir. Bu tür alanların, halkın kullanımına açık yeşil alanlar olarak kalabilmesi için yapılaşmanın asgari düzeyde tutulması önem arz etmektedir. |
BULGU: Park Alanları Üzerinde Bulunan Yapıların, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne Uygun Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde yer alan park ve rekreasyon alanları üzerindeki betonarme ve kagir binaların Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde belirtilen şartlara uygun olmadığı görülmüştür.
03.07.2017 tarih ve 30113 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin “Parsel kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları” başlıklı 19’uncu maddesinin “c” fıkrasında;
“Park alanları: Bu alanlarda encümen kararıyla;
Açık havuz/süs havuzu, açık spor ve oyun alanı, genel tuvalet, pergola, kameriye
1000 m2 ve üzeri parklarda ahşap veya hafif yapı malzemelerinden yapılmak, kat adedi 1’i, yüksekliği 4.50 metreyi ve açık alanları dâhil taban alanları toplamda %3’ü, her birinin alanı 15 m2’yi geçmemek kaydıyla çay bahçesi, büfe, muhtarlık, güvenlik parkın ihtiyacı için gerekli olan asgari ölçülerdeki trafo, parkın işlevini bozmayacak şekilde beton veya betonarme temel içermeyen spor aletleri,
Tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak üzere, ağaçlandırma için TSE standartlarında öngörülen yeterli derinlikte toprak örtüsünün sağlanması, giriş çıkışının parkın giriş çıkışından ayrı olması ve parkın ihtiyacı için Otopark Yönetmeliği ekindeki en az otopark miktarları tablosundaki benzer kullanımlar dikkate alınarak belirlenecek miktarı aşmamak kaydıyla kapalı otopark,
10.000 m2 üzerindeki parklarda, açık alanları dâhil taban alanları, (2) numaralı alt bentte belirtilenler de dâhil toplamda %3’ü geçmemek üzere muvakkat yapı ölçülerini aşmayan mescit,
5000 m2 ve üzeri parklarda parkın işlevini bozmayacak şekilde_açık alanları dâhil taban alanları (2) numaralı alt bentte belirtilenlerle birlikte toplamda %3’ü geçmemek, muvakkat yapı ölçülerini aşmamak ve tek binada olmak kaydıyla trafik güvenliği alınarak kamuya ait 112 acil ambulans istasyonu ile aile sağlığı merkezi, beton veya betonarme temel içermeyen, ilgili Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun yürüyüş ve koşu parkuru,
2500 m2 üzeri parklarda parkın işlevini bozmayacak şekilde, açık alanları dâhil taban alanları (2) numaralı alt bentte belirtilenlerle birlikte toplamda % 3’ü geçmemek, muvakkat yapı ölçülerini aşmamak kaydıyla kamuya ait aile sağlığı merkezi,
yapılabilir.
ç) Piknik ve eğlence (rekreasyon) alanları: Bu alanlarda encümen kararıyla;
Bodrum katlar dâhil yapı inşaat alanı toplamda %5’i, her biri için muvakkat yapı ölçülerini aşmayan çok amaçlı salon, mescit, lokanta, kahvehane, çay bahçesi, büfe,
Açık otopark ile tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak üzere, ağaçlandırma için TSE standartlarında öngörülen yeterli derinlikte toprak örtüsünün sağlanması ve rekreasyon alanı ihtiyacı için Otopark Yönetmeliği ekindeki en az otopark miktarları tablosu dikkate alınarak belirlenecek miktarı aşmamak kaydıyla kapalı otopark,
Toplam kullanım alanı, rekreasyon alanının %5’ini geçmemek üzere güreş, tenis, yüzme, mini golf, otokros, gokart ve benzeri spor alanları ve çocuk oyun parkları,
Tuvalet, çeşme, pergola, kameriye, mangal, piknik masası,
Alanın işlevini bozmayacak şekilde beton veya betonarme temel içermeyen spor aletleri ile ilgili Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun yürüyüş ve koşu parkuru,
yer alabilir.”
“Kamu alanlarında yapılacak yapılarda ruhsat” başlıklı 56’ncı maddesinin 2’nci maddesinde;
“Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılar; uygulama imar planlarında o maksada tahsis edilmiş ve mülkiyeti belgelenmiş olmak kaydıyla ilgili idarelerden avan projelere göre yapı ruhsatı alınarak inşa edilir.” hükümlerine yer verilmiştir.
2017 yılında Resmi Gazete’de yayınlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği hükümlerinde; parklar 1000, 2500, 5000, 10000 m2 ve üzeri olarak sınıflandırılmış; buralarda belediye encümen kararı ile kat adedi 1, yükseklik 4.5 m, taban alanı 15 m2’yi, toplamda park alanının %3’ünü geçmeyecek şekilde ahşap veya hafif malzemeden olmak kaydıyla, çay bahçesi, büfe, muhtarlık, güvenlik kulübesi yapılabileceği ifade edilmiş; bunların yanı sıra 10.000 m2’yi aşan parklarda bahsi geçen yapılara ilaveten mescit, 5.000 m2’yi aşan yerlerde aile sağlık merkezi, 112 acil istasyonu, beton veya betonarme temel içermeyen koşu veya yürüyüş parkuru yapılabileceği de belirtilmiştir.
Ayrıca, parklar dışında piknik ve rekreasyon alanlarında inşaat alanı, rekreasyon alanının %5’ini geçemeyecek şekilde çok amaçlı salon, mescit, lokanta, kahvehane, çay bahçesi, büfe, güreş, tenis, yüzme, mini golf, otokros, gokart ve benzeri spor alanları ve çocuk oyun parkları, tuvalet, çeşme, pergola, kameriye, mangal, piknik masası, alanın işlevini bozmayacak şekilde beton veya betonarme temel içermeyen spor aletleri ile ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara uygun yürüyüş ve koşu parkuru yapılabileceği ifade edilmiştir.
Belediye sınırları içerisinde konu ile ilgili toplam 63 adet park alanının bulunduğu, bunların üzerindeki yapıların belediye kullanımında olduğu, yapıların betonarme ve taban alanlarının 15 m2’yi aştığı ve içerisinde örnek olarak aşağıdaki tabloda verilen 100 m2 üstü yapıların Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde belirtilen yapılar içerisinde yer almadığı görülmektedir.
Tablo 11: Park Alanları Üzerinde Bulunan 100 m2 Üstü Yapılar
| Sıra | Park Adı | İlçe | Yapı Niteliği | Yapı m2 |
| Merkez Park | Seyhan | Cafe/ Büfe | ||
| Merkez Park | Seyhan | Cafe/ Büfe | ||
| Spor Parkı | Çukurova | Toplantı Salonu | ||
| Spor Parkı | Çukurova | Spor Binası | ||
| Gençlik Parkı | Yüreğir | Cafe/ Büfe | ||
| Rauf Denktaş Parkı | Ceyhan | Cafe/ Büfe | ||
| Merkez Park | Seyhan | Dernek Binaları | ||
| Merkez Park | Seyhan | Niyet Akademi/Derman/Mor Yerleşke/Okuma/Taksi Binaları | ||
| Merkez Park | Seyhan | Dernek Binaları |
| Sarıçam Atatürk Parkı | Sarıçam | Niyet Akademi/Derman/Mor Yerleşke/Okuma/Taksi Binaları |
||
| Ceyhan Büyük Atatürk Parkı | Ceyhan | Cafe/ Büfe | ||
| Sarıçam Atatürk Parkı | Sarıçam | Cafe/ Büfe | ||
| Kuvayi Milliye Parkı | Yüreğir | Dernek Binaları | ||
| Sanko Parkı | Aladağ | Personel Klübesi |
Yukarıda belirtilen denetim tespiti üzerine İdare tarafından verilen cevapta özetle; İmar ve Şehircilik Dairesi İmar Uygulama Şube Müdürlüğü olarak yapı ruhsatı ve numarataj başvurularının değerlendirilmesinde Yönetmelik ve ilgili mer’i mevzuatlar dikkate alındığı, sunulan projelerle ilgili taleplerin ilgili mevzuatlara uygun olarak adı geçen müdürlüğe gönderilmesi amacıyla kurum bünyesinde bulunan ilgili birimlere bilgilendirme yapıldığı ifade edilmektedir. Kamu idaresinin göndermiş olduğu cevap bu haliyle bulguda belirtilmiş olan hususu karşılamamaktadır.
Sonuç olarak, söz konusu yapılar mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup, yeşil alanlar, mahalli halkın faydalandığı yerler olduğundan yapılaşmanın asgari düzeyde olması gerekmektedir. Bu nedenle parklar, piknik ve rekreasyon alanları üzerindeki yapılar Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne uygun hale getirilmelidir.