|
ÖZET: Park ve rekreasyon alanlarında bulunan yapıların, parsel kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşullarına uygun olmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içindeki bu alanlarda yer alan betonarme ve kagir yapılar, 03.07.2017 tarihli Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere aykırıdır. Yönetmelik, park alanlarında belirli yapıların inşasına izin verirken, bu yapıların boyut ve malzeme standartlarını da net bir şekilde tanımlamaktadır.
Yapılan incelemelerde, toplamda 666 park alanı bulunduğu ve bu alanlar üzerindeki bazı yapıların, yönetmelikte belirtilen %3 taban alanı sınırını aştığı, ayrıca 15 m²’yi geçen taban alanına sahip 131 yapının bulunduğu belirlenmiştir. Bu yapıların 14’ü kamu idaresi tarafından, 117’si ise kiracılar tarafından işletilmektedir. Şahinbey Parkı gibi bazı rekreasyon alanlarında da, yapıların yönetmelikteki %5 sınırını aştığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu yapıların Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne uygun hale getirilmesi için çalışmalar yürütüleceğini bildirmiştir. Yeşil alanların yerel halk tarafından etkin bir şekilde kullanılabilmesi için, yapılaşmanın asgari düzeyde tutulması gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, parklar ve rekreasyon alanlarındaki yapıların yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Park ve Rekreasyon Alanları Üzerinde Bulunan Yapıların, Parsel Kullanım Fonksiyonlarına Göre Yapılaşma Koşullarına Uygun Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi sınırları içerisinde yer alan park ve rekreasyon alanları üzerindeki betonarme ve kagir binaların Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde belirtilen şartlara uygun olmadığı görülmüştür.
03.07.2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete ‘de yayınlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin “Parsel Kullanım Fonksiyonlarına Göre Yapılaşma Koşulları” başlıklı 19’uncu maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde;
Park alanlarında encümen kararıyla; Açık havuz/süs havuzu, açık spor ve oyun alanı, genel tuvalet, pergola, kameriye ve 1000 m2 ve üzeri parklarda ahşap veya hafif yapı malzemelerinden yapılmak, kat adedi 1’i, yüksekliği 4.50 metreyi ve açık alanları dâhil taban alanları toplamda %3’ü, her birinin alanı 15 m2 ‘yi geçmemek kaydıyla çay bahçesi, büfe, muhtarlık, güvenlik parkın ihtiyacı için gerekli olan asgari ölçülerdeki trafo, parkın işlevini bozmayacak şekilde beton veya betonarme temel içermeyen spor aletleri,
Tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak üzere, ağaçlandırma için TSE standartlarında öngörülen yeterli derinlikte toprak örtüsünün sağlanması, giriş çıkışının parkın giriş çıkışından ayrı olması ve parkın ihtiyacı için Otopark Yönetmeliği ekindeki en az otopark miktarları tablosundaki benzer kullanımlar dikkate alınarak belirlenecek miktarı aşmamak kaydıyla kapalı otopark,
10.000 m2 üzerindeki parklarda, açık alanları dâhil taban alanları, (2) numaralı alt bentte belirtilenler de dâhil toplamda %3’ü geçmemek üzere muvakkat yapı ölçülerini aşmayan mescit,
5000 m2 ve üzeri parklarda parkın işlevini bozmayacak şekilde açık alanları dâhil taban alanları (2) numaralı alt bentte belirtilenlerle birlikte toplamda %3’ü geçmemek, muvakkat yapı ölçülerini aşmamak ve tek binada olmak kaydıyla trafik güvenliği alınarak kamuya ait 112 acil ambulans istasyonu ile aile sağlığı merkezi, beton veya betonarme temel içermeyen, ilgili Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun yürüyüş ve koşu parkuru,
2500 m2 üzeri parklarda parkın işlevini bozmayacak şekilde, açık alanları dâhil taban alanları (2) numaralı alt bentte belirtilenlerle birlikte toplamda % 3’ü geçmemek, muvakkat yapı ölçülerini aşmamak kaydıyla kamuya ait aile sağlığı merkezi, yapılabileceği ifade edilmiştir.
İlgili maddenin (ç) bendinde ise;
Piknik ve eğlence (rekreasyon) alanlarında ise encümen kararıyla,
Bodrum katlar dâhil yapı inşaat alanı toplamda %5’i, her biri için muvakkat yapı ölçülerini aşmayan çok amaçlı salon, mescit, lokanta, kahvehane, çay bahçesi, büfe,
Açık otopark ile tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak üzere, ağaçlandırma için TSE standartlarında öngörülen yeterli derinlikte toprak örtüsünün sağlanması ve rekreasyon alanı ihtiyacı için Otopark Yönetmeliği ekindeki en az otopark miktarları tablosu dikkate alınarak belirlenecek miktarı aşmamak kaydıyla kapalı otopark,
Toplam kullanım alanı, rekreasyon alanının %5’ini geçmemek üzere güreş, tenis, yüzme, mini golf, otokros, gokart ve benzeri spor alanları ve çocuk oyun parkları,
Tuvalet, çeşme, pergola, kameriye, mangal, piknik masası,
Alanın işlevini bozmayacak şekilde beton veya betonarme temel içermeyen spor aletleri ile ilgili Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun yürüyüş ve koşu parkurlarının, yer alabileceği belirtilmiştir.
Anılan yönetmeliğin “Kamu Alanlarında Yapılacak Yapılarda Ruhsat” başlıklı 56’ncı maddesinin 2’nci fıkrasında;
“Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapıların; uygulama imar planlarında o maksada tahsis edilmiş ve mülkiyeti belgelenmiş olmak kaydıyla ilgili idarelerden avan projelere göre yapı ruhsatı alınarak inşa edileceği ifade edilmiştir.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği hükümlerinde; parklar 1000, 2500, 5000, 10000 m2 ve üzeri olarak sınıflandırılmış buralarda belediye encümen kararı ile kat adedi 1, yükseklik 4.5 m, taban alanı 15 m2 ‘yi ve toplamda park alanının %3’ünü geçmeyecek şekilde ahşap veya hafif malzemeden olmak kaydıyla çay bahçesi, büfe, muhtarlık, güvenlik kulübesi yapılabileceği ifade edilmiş bunların yanı sıra 10.000 m2 ‘yi aşan parklarda bahsi geçen yapılara ilaveten mescit, 5.000 m2 ‘yi aşan yerlerde aile sağlık merkezi, 112 acil istasyonu, beton veya betonarme temel içermeyen koşu veya yürüyüş parkuru yapılabileceği de belirtilmiştir.
Ayrıca parklar dışında piknik ve rekreasyon alanlarında, inşaat alanı, rekreasyon alanının %5’ini geçemeyecek şekilde çok amaçlı salon, mescit, lokanta, kahvehane, çay bahçesi, büfe, güreş, tenis, yüzme, mini golf, otokros, gokart ve benzeri spor alanları ve çocuk oyun parkları, tuvalet, çeşme, pergola, kameriye, mangal, piknik masası, alanın işlevini bozmayacak şekilde beton veya betonarme temel içermeyen spor aletleri ile ilgili Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun yürüyüş ve koşu parkuru yapılabileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi sınırları içerisinde toplam 666 adet park alanı bulunduğu, bu park alanları üzerindeki yapılardan bazılarının Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne aykırı olarak betonarme yapı oldukları bazılarının toplamda %3 sınırını aştığı, bazılarının ise taban alanlarının 15 m2’yi aştığı anlaşılmıştır. Taban alanlarının 15 m2 ‘yi aştığı 131 adet yapıdan 14’ünün idare, 117’sinin ise kiracılar tarafından işletildiği tespit edilmiştir.
Rekreasyon alanlarında yapılan incelemede ise Şahinbey Parkı rekreasyon alanı üzerindeki yapıların toplamının Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yer alan %5 sınırının üzerinde olduğu ve bununla beraber diğer rekreasyon alanları üzerinde yer alan yapılardan da yukarıda bahsi geçen ilgili mevzuat hükümlerine aykırı yapıların bulunduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, söz konusu alanların Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne uygun hale getirilmesiyle ilgili olarak çalışmalar yürütüleceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından söz konusu yeşil alanlar, mahalli halkın faydalandığı yerler olduğundan yapılaşmanın asgari düzeyde olması gerekmekte ve dolayısıyla parklar, piknik ve rekreasyon alanları üzerindeki yapıların Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne uygun hale getirilmesi gerekmektedir.