|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen park yapım işlerinde, farklı imalatlar için tek bir poz belirlenmesinin yaklaşık maliyetin gerçekçi bir şekilde tespit edilmesini engellediğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kanun’un 9. maddesi, ihale öncesinde idarelerin fiyat araştırması yaparak, katma değer vergisi hariç yaklaşık maliyeti belirlemesini ve bu hesaplamaların dayanaklarını bir cetvelde göstermesini zorunlu kılmaktadır.
Yenimahalle Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından anahtar teslim götürü bedel yöntemiyle ihale edilen “Mehmet Akif Ersoy Mahallesi 64470 Ada Yanı Park Yapım İşi”nde, “fidan temin takım” imalatının %28,08 oranında belirlendiği görülmüştür. Ancak, bu imalatın birçok farklı bileşeni olmasına rağmen tek bir poz olarak değerlendirilmesi, hakedişlerdeki bitkisel imalatların maliyetlerinin gerçekçi bir biçimde belirlenmesini engellemiştir. Benzer bir durum, “Pamuklar Mahallesi 61535 Ada Yanı Park Yapım İşi”nde de yaşanmış ve burada “fidan temin takım” imalatının oranı %24,54 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, anahtar teslim götürü bedel ile ihale edilen işlerde, hakedişlerin ihale dokümanında yer alan ilerleme yüzdeleri dikkate alınarak düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. Her bir imalat kaleminin ayrı bir poz olarak belirlenmesi, hem hakediş tutarlarının doğru bir şekilde hesaplanması hem de yaklaşık maliyetin gerçekçi bir biçimde hazırlanması açısından kritik bir gereklilik oluşturmaktadır. |
BULGU: Park Yapım İşlerinde Özellik Arz Eden Farklı İmalatlar İçin Tek Bir Poz Belirlenmesi Neticesinde Yaklaşık Maliyetin Gerçekçi Belirlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından anahtar teslim götürü bedel ile ihale edilen park yapım işlerinde özellik arz eden farklı imalatlar için tek bir poz belirlenmesi neticesinde yaklaşık maliyetin gerçekçi belirlenmediği tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinde yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin düzenlemeler yapılmış; mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesinin yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirleneceği ve dayanakları ile bir hesap cetvelinde gösterileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39’uncu maddesinin ikinci fıkrasında anahtar teslimi götürü bedel esasına göre yapılan işlerin bedellerinin, ihale dokümanında öngörülen ilerleme yüzdeleri üzerinden sözleşmesinde ve eklerinde yazılı esaslara göre ödeneceği hükmü düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede Yenimahalle Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından anahtar teslim götürü bedel yöntemiyle ihale edilen “Mehmet Akif Ersoy Mahallesi 64470 Ada Yanı Park Yapım İşi”nin ihale dokümanında yer alan iş kalemleri pursantajları (yüzdeleri) ekinde “fidan temin takım” imalatının pursantaj oranının %28,08 olarak belirlendiği görülmüştür. Söz konusu işin özel teknik şartnamesinin bitkisel yapım işleri bölümü incelendiğinde park yapım işinde kullanılacak ağaçların teknik detayı ayrıntılı olarak belirtildiği halde söz konusu imalatların tek bir poz olarak pursantaj cetvelinde yer alması neticesinde hakedişlere giren bitkisel imalatların maliyetleri gerçekçi olarak tespit edilememiştir. Öte yandan “fidan temin takım” imalatının birçok farklı imalat içerdiği halde tek bir kalem olarak belirlenmesi neticesinde yaklaşık maliyet de gerçekçi olarak tespit edilememiştir. Söz konusu husus ilgili Müdürlüğün “Pamuklar Mahallesi 61535 Ada Yanı Park Yapım İşi”nde de aynı şekilde uygulama alanı bulmuş bu ihalede de “fidan temin takım” imalatının pursantajı %24,54 olarak belirlenmiş ve yaklaşık maliyet hesabı gerçekçi hazırlanmamıştır.
Yapılan açıklamalar çerçevesinde anahtar teslim götürü bedel ile ihale edilen işlerde hakedişlerin ihale dokümanında yer alan ilerleme yüzdeleri dikkate alınarak düzenlenmesinden dolayı pursantaj cetveline yer alan kalemler gerek hakediş tutarlarında yer alan imalatların maliyetinin tespiti açısından gerekse de ihaleden önce yaklaşık maliyetin gerçekçi olarak hazırlanması açısından önem arz etmektedir. Bu nedenle hakedişe girecek ve özellik arz eden her bir imalat kaleminin ayrı bir poz olarak belirlenmesi ve yaklaşık maliyetin de buna göre belirlenmesi önem arz etmektedir.