|
ÖZET: Pazar yerlerinin yönetimiyle ilgili yetki, görev ve sorumlulukların hiçbir müdürlüğün görev tanımında yer almadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu, belediyenin pazar yerleriyle ilgili hukuki yükümlülüklerinin denetsel faaliyetler dışında birimlere atanmadığını ve bu durumun belediyenin işlevselliği açısından risk oluşturduğunu ortaya koymaktadır. 5957 sayılı Kanun çerçevesinde, belediyeler modern pazar yerleri kurma, işletme ve denetleme gibi önemli görevlerle yükümlüdür.
Pazar yerlerinin yönetimi, kurulması, kapatılması ve denetimi gibi süreçler Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’te detaylı bir şekilde tanımlanmıştır. Ancak, bu yönetmelikte belirtilen görevlerin hangi birim tarafından yerine getirileceği konusunda belirsizlikler bulunmaktadır. Belediye Meclisi, müdürlüklerin görev ve çalışma yönetmeliklerini çıkarmış olsa da, pazar yerleriyle ilgili sorumlulukların tanımlanmadığı görülmektedir. Zabıta Müdürlüğü dışında, diğer birimlerin pazar yerleri üzerindeki denetim ve yönetim görevleri net bir şekilde belirlenmemiştir. 2023 yılı Sayıştay Raporu’nda da vurgulanan bu eksiklik, 2024 yılı itibarıyla belediye tarafından giderilmemiştir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul etmekle birlikte, düzeltici adımlar atmamıştır. Pazar yerleriyle ilgili belediyenin sorumluluklarının etkin bir şekilde yerine getirilebilmesi için gerekli önlemlerin alınması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Pazar Yerlerinin Yönetimine İlişkin Yetki, Görev ve Sorumlulukların Hiçbir Müdürlüğün Görev Tanımı İçerisinde Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin pazar yerleri ile ilgili hukuki görev ve sorumlulukları denetsel faaliyet dışında hiçbir müdürlüğün görev sahasında yer almadığı ve bu boşluğun Belediyenin etkin şekilde görevlerini yerine getirmesi üzerinde risk oluşturduğu görülmüştür.
Belediyeler, 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun gereğince modern pazar yerleri kurmak, işletmek ya da Bakanlığın belirleyeceği usul ve esaslar dahilinde yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları iştiraklerince kurulmasını ve işletilmesini sağlamak, pazar yerlerinde malların hijyenik şartlarda satışa sunulmasını sağlayıcı uygun çalışma ortamını oluşturmak ve altyapı ile çevre düzenlemelerini yapmak, tüketicinin korunmasına yönelik tedbirleri almak ve gerekli denetimleri yapmakla görevlidir.
Pazar yerlerinin kurulması ve kapatılmasına, işleyiş, yönetim ve denetimine, üretici ve pazarcılarda aranılacak niteliklere, bunların çalışmalarına, yapacakları satışlara, haklarına, uymakla yükümlü bulundukları kurallara ve faaliyetlerinin yürütülmesine yönelik düzenleyici hususlar ise Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’te düzenlenmiştir.
Bu Yönetmelik’te belediyenin görev ve yetkileri ayrıntısıyla tanımlanmıştır. Pazarlarının kurulması, işletilmesi, taşınması ve kapatılmasını, yönetim ve denetimini, bu yerlerde faaliyet gösteren üretici ve pazarcılarda aranılacak nitelikleri, bunların çalışmalarını, yapacakları satışları, haklarını ve uymakla yükümlü bulundukları kuralları gibi pazar yerlerinin tüm yönetsel süreçleri detaylı olarak açıklanmıştır.
Böylesi önemli görevleri üstlenen belediyenin bu görevleri yapacak birim ya da birimleri belirlemesi ve bu birimlerin görev tanımları ve iş süreçlerinin meclis tarafından hukuki bir zemine oturtulması gerekmektedir.
Belediyenin sorumluluğunda olan alanda faaliyet gösteren pazar yerlerine yönelik yapılan denetim neticesinde yukarıda bahsi geçen işlemlerden doğrudan sorumlu bir birimin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Belediye Meclisince müdürlüklerin görev ve çalışma yönetmelikleri çıkarılmasına rağmen hiçbir müdürlüğün görev ve yetki tanımlamasında yukarıda sayılan hususların olmadığı görüldüğü gibi bu eksiklik pazar yerlerine ait denetimler sırasında da gözlenmiştir. Yalnızca Zabıta Müdürlüğünün pazar yerleri üzerindeki denetim ve diğer görevleri yönetmeliklerde açık şekilde tanımlandığından yerine getirildiği, ancak diğer alanlarda yönetsel hususlarda boşluk olduğu görülmüştür.
Söz konusu husus 2023 yılı Sayıştay Raporu’nda da yer almasına rağmen 2024 yılı içerisinde bu konuda Belediye tarafından düzeltici bir adım atılmamıştır.
Bulgudaki tespitlere ilişkin Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş ancak düzeltici işlemler tamamlanmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, pazar yerleri ile ilgili Belediyenin sorumluluklarının etkin şekilde yerine getirilebilmesi için gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir.