|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir belediye şirketinin pazarlama, satış ve dağıtım giderlerinin hatalı muhasebeleştirildiğini ortaya koymuştur. 26 Aralık 1992 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne göre, bu giderlerin 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabında izlenmesi gerekirken, AKBEL A. Ş.’nin bu giderleri 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı altında kaydettiği tespit edilmiştir. Bu durum, gelir tablosunda pazarlama ve satış giderlerinin görünmemesine, genel yönetim giderlerinin ise beklenenden yüksek görünmesine yol açmıştır.
Tebliğde belirtilen düzenlemelere göre, yılsonunda 760 ve 770 hesapları arasındaki geçişlerin doğru bir şekilde yapılması gerekmektedir. Ayrıca, bu hesapların gelir tablosuna aktarılması gerektiği vurgulanmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda, şirketin muhasebe kayıtlarının ilgili mevzuata uygun olarak düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin düzeltici işlemlerin gerçekleştirildiğini ve gelecekte benzer hataların önlenmesi için gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Şirketin muhasebe işlemlerinin, gerçek durumu yansıtacak şekilde düzenlenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin pazarlama, satış ve dağıtım kapsamında yapılan ödemelerinin hatalı muhasebeleştirildiği görülmüştür.
26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; mamulün stoklara verildiği ve hizmetin tamamlandığı andan itibaren bu mal ve hizmetlerin alıcılara teslimine kadar yapılan giderlerin 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabının borcuna kaydedileceği dönem sonlarında ise bu hesabın 761 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı ile karşılaştırılarak kapatılacağı düzenlemesi yapılmıştır. Tebliğ’in 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının işleyişinin düzenlendiği ilgili bölümünde ise söz konusu hesabın bir işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve kadro kuruluşu, büro hizmetleri, kamu ilişkileri, güvenlik, hukuk işleri, personel işleri, kredi ve tahsilatı da kapsayan muhasebe ve mali işler servislerin giderleri için kullanılacağı hüküm altına alınmış ve söz konusu hesabın dönem sonlarında 771 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ile karşılaştırılarak kapatılacağı belirtilmiştir. Tebliğ’de ayrıca yansıtma hesapları kayıtlarından sonra ilgili hesapların gelir tablosu hesapları olan 631 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına aktarılarak kapatılacağı belirtilmiştir.
Tebliğ hükümlerine göre, yılsonunda 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabında kayıtlı tutarların 761 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı ile 631 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabına aktarılacağı, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında kayıtlı tutarların 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına aktarılacağı ifade edilmiştir. Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabı, mamulün stoklara verildiği ve hizmetin tamamlandığı andan itibaren bu mal ve hizmetlerin alıcılara teslimine kadar yapılan giderlerin takip edildiği hesaptır. Genel Yönetim Giderleri Hesabı ise işletmenin genel yönetim fonksiyonu ile ilgili olarak yapılan ve üretimle ya da satılan mal maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan işletme politikasının tayini, organizasyon ve kadro kuruluşu, büro hizmetleri, kamu ilişkileri, güvenlik, hukuk işleri, personel işleri, kredi ve tahsilatı giderlerinin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, AKBEL A. Ş’nin pazarlama ve satış dağıtım faaliyetlerine yönelik yaptığı harcamaların 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabı yerine 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlendiği, 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabının hiç kullanılmadığı görülmüştür. Söz konusu durum gelir tablosunda; pazarlama, satış ve dağıtım giderlerinin yer almamasına, genel yönetim giderlerinin ise olması gerekenden daha yüksek olarak gözükmesine neden olmuştur.
Kamu idaresi cevabında düzeltici işlemlerin tesis edildiği ve bundan sonraki süreçte bulguda belirtilen hususlara dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Şirket iş ve işlemlerinin ilgili mevzuat doğrultusunda gerçeği yansıtacak şekilde muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.