|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin pazarlık usulüyle gerçekleştirdiği ihalelerde şikâyet sürelerinin dikkate alınmadığını ortaya koymuştur. Kamu İhale Kanunu’nun 4734 sayılı düzenlemesi, kamu kurumlarının ihale süreçlerinde uyulması gereken esasları belirlemektedir. Bu kapsamda, belirli parasal limitler altında kalan mal ve hizmet alımları için pazarlık usulü uygulanabilirken, en az üç isteklinin davet edilmesi ve yeterlik belgeleri ile fiyat tekliflerinin birlikte sunulması gerekmektedir.
Denetim bulgularına göre, şikâyet başvuru süreleri, ihale sürecindeki hukuka aykırılık iddialarının farkına varıldığı tarihten itibaren başlamalıdır. Kanun, bu süreleri 21’inci madde çerçevesinde beş gün veya on gün olarak belirlemiştir. Ancak, denetim sonucunda, idarenin şikâyet sürelerini ihale kararının tebliğinden sonra dikkate aldığı ve bu durumun hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir. İhaleye davet edilen isteklilerin, doküman indirme tarihinden itibaren şikâyet sürelerini kullanmaları gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, Kamu İhale Kanunu’nda belirlenen şikâyet sürelerinin net bir şekilde tanımlanmış olması, idarenin ihale süreçlerinde bu süreleri gözeterek hareket etmesini zorunlu kılmaktadır. Bu durum, hem kamu ihtiyaçlarının zamanında karşılanması hem de hukuki ihtilafların önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Pazarlık Usulü Yapılan İhalelerde Şikâyet Sürelerinin Gözetilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından parasal limit dâhilinde yapılan pazarlık usulü ihalelerde, şikâyet sürelerinin gözetilmediği görülmüştür.
Kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usuller 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirlenmiştir.
Yaklaşık maliyeti, mezkûr Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen parasal limitin altında kalan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarında pazarlık usulü uygulanabilecektir. Bu kapsamda yapılacak ihalelerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenecektir.
Kanun’un 55’inci maddesinde şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı; ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetlerin birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği belirtilmiştir. Buna göre, 21’inci maddenin (f) bendine göre yapılacak ihaleler için 10 günlük şikâyet başvurusu süresi öngörülmüştür.
İdarenin yapmış olduğu ve şikâyet başvuru sürelerini gözetmediği ihalelerinden bazıları aşağıdaki gibidir.
Tablo 12:Şikayet Başvuru Süreleri Gözetilmeyen İhaleler
| İhale Kayıt Numarası | İşin Adı | Davet Tarihi | İhale Tarihi |
| 2022/104310 | Hizmet Bülteni Basım İhalesi | 10.02.2022 | 15.02.2022 |
| 2022/134752 | Tiyatro Oyunu Hizmet Alım İhalesi | 17.02.2022 | 23.02.2022 |
| 2022/171010 | Manuel Engelli Arabası Alım İşi | 02.03.2022 | 08.03.2022 |
| 2022/254434 | Basılı Materyaller Yaptırılması İşi | 16.03.2022 | 22.03.2022 |
Yapılan incelemede, tabloda örnekleri görüldüğü üzere, parasal limit kapsamında yapılan pazarlık usulü ihalelerde, doküman almaya ve teklif vermeye davet edilen istekliler için şikâyet başvuru sürelerinin gözetilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından, itiraz sürelerinin davet tarihiyle ihale tarihi arasında değil; sözleşme öncesi ihale kararının tebliğinden sonra olmak üzere gözetilerek gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.
İdarenin 10 günlük itiraz süresinin sözleşme öncesi ihale kararının tebliğinden sonra gözetildiği ifadesi kabul edilebilir değildir. Zira ihale kararına istinaden yapılacak itirazlar için bu süre gözetilmelidir. Ancak ihale dokümanına itiraz edecek olan istekliler ile istekli
olabilecekler için, ihale kararı sonrasındaki bekleme süresi bir anlam ifade etmeyecektir. Zira şikayet süresi “işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı
iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden” itibaren başlayacaktır. Dolayısı ile pazarlık usulü ihaleye davet edilen isteklilerin dokümana itirazlarında şikâyet süreleri, EKAP üzerinden dokümanı indirdikleri tarihte başlayacaktır.
Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’da İdareye şikayet süreleri 5 ve 10 gün olmak üzere açık, net ve karışıklığa neden olmayacak anlaşılır şekilde belirlenmiştir. İdare ihtiyaçlarının zamanında ve uygun şartlarda karşılanması ve hukuki ihtilafa düşülmemesi için ihalelerde şikâyet başvuru süreleri gözetilerek isteklilerin doküman almaya ve teklif vermeye davet edilmesi gerekmektedir.