|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından Performans Programı hazırlanmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 9. maddesi, kamu idarelerinin faaliyetleri, kaynak ihtiyaçları ve performans hedeflerini içeren bir performans programı oluşturmasını zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda, Cumhurbaşkanlığı, kamu idarelerinin bütçelerini stratejik planlarla uyumlu bir şekilde hazırlamalarını sağlamakla yetkilendirilmiştir. 22.04.2021 tarihli Yönetmelik, performans programlarının kamuoyuna açıklanmasını ve ilgili idarelerin internet sitelerinde yayımlanmasını düzenlemektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 41. maddesi, belediye başkanlarının seçimlerden altı ay içinde stratejik plan ve yıllık performans programı hazırlayıp meclise sunmalarını öngörmektedir. Nüfusu 50.000’in altında olan belediyeler için stratejik plan zorunlu olmasa da, performans programı hazırlama yükümlülüğü konusunda mevzuatta bir istisna bulunmamaktadır. Bu nedenle, ilgili belediyelerin performans programı hazırlamaları, yasal bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, performans programını oluşturması ve bunu internet sitesinde yayımlaması gerekmektedir. Bu adım, bütçe ve kesin hesap sürecinin etkin bir şekilde yürütülmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Performans Programının Hazırlanmamış Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından Performans Programının hazırlanmamış olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Stratejik planlama ve performans esaslı program bütçe” başlıklı 9’uncu maddesinde; kamu idarelerinin, yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlamaları gerektiği belirtilmiştir.
Kamu idarelerinin bütçelerini stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlamalarına ilişkin hususları belirlemeye Cumhurbaşkanlığı yetkili kılınmış, 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 9’uncu ve 41’inci maddelerine dayanılarak hazırlanan “Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlar ve Performans Programları ile Faaliyet Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 22.04.2021 tarih ve 31462 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Bu Yönetmelik’in “Performans programının ilgili idarelere gönderilmesi ve kamuoyuna açıklanması” başlıklı 19’ıncu maddesinde;
“(1) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, performans programı tekliflerini bütçe teklifleriyle birlikte Başkanlığa gönderir. Performans programı teklifi kamu idaresinin bütçe teklifine ilişkin Başkanlıkla yapılan bütçe görüşmelerinde değerlendirilir.
(3) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerin Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla belirlenen bütçe büyüklüklerine göre nihai hale getirilen performans programları bakanlıklarda bakan, diğer idarelerde ise ilgili bakan veya üst yönetici tarafından Ocak ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır ve ilgili idarenin internet sitesinde yayımlanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Diğer yandan, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Stratejik plân ve performans programı” başlıklı 41’inci maddesinde;
“Belediye başkanı, mahallî idareler genel seçimlerinden itibaren altı ay içinde; kalkınma plânı ve programı ile varsa bölge plânına uygun olarak stratejik plân ve ilgili olduğu yıl başından önce de yıllık performans programı hazırlayıp belediye meclisine sunar. Stratejik plân, varsa üniversiteler ve meslek odaları ile konuyla ilgili sivil toplum örgütlerinin görüşleri alınarak hazırlanır ve belediye meclisi tarafından kabul edildikten sonra yürürlüğe girer. Nüfusu 50.000’in altında olan belediyelerde stratejik plân yapılması zorunlu değildir. Stratejik plân ve performans programı bütçenin hazırlanmasına esas teşkil eder ve belediye meclisinde bütçeden önce görüşülerek kabul edilir.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede, İdare tarafından performans programının hazırlanmadığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta, nüfusu 50.000’in altında olan belediyelerde performans programı hazırlamasının da zorunlu olmadığı gerekçesiyle Belediye tarafından performans programı hazırlanmadığı ifade edilmiştir. Ancak, nüfusu 50.000’in altında olan belediyelerde stratejik plân yapılması söz konusu mevzuat gereğince zorunlu olmamakla birlikte ilgili belediyelerin performans programı da hazırlama zorunlulukları olmadığı konusunda mevzuatta bir istisna hükmü mevcut olmadığından, belediyelerin performans programını hazırlamaları ilgili mevzuatın bir gereği olarak değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak, İdarenin hesap verme sorumluluğu kapsamında bütçe ve kesin hesap süreci ile kamu kaynaklarının etkin olarak bir program çerçevesinde kullanmasını sağlamak üzere, yürüteceği faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programını hazırlaması ve internet sitesinde yayımlaması gerekmektedir.