ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, yurt içi ve yurt dışında görevli personel adına açılan avans ve kredilerin mevzuatta öngörülen sürelerde kapatılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ve ilgili yönetmeliklere göre, avansların bir ay, kredilerin ise üç ay içinde mahsup edilmesi gerekmektedir. Süre aşımında yasal gecikme cezalarının uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

BULGU: Personel Adına Açılan Avans ve Kredilerin Zamanında Mahsup Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Bakanlıkça, yurt içi ve yurt dışında görevli personel adına açılan avans ve kredilerin, mevzuatında öngörülen sürelerde kapatılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ön ödeme” başlıklı 35’inci maddesinde; her mutemedin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olduğu, zorunlu hallerde yapılacak harcamalar için ön ödemenin tutarı ve mahsup süresine ilişkin usul ve esasların çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in ön ödemelerde mahsup süresini düzenleyen 11’inci maddesinde de 5018 sayılı Kanun’daki düzenlemeye paralel olarak mahsup süresi avanslarda 1 ay, kredilerde ise 3 ay olarak belirlenmiş, Hazine ve Maliye Bakanlığının zorunlu hallerde mahsup süresini ayrıca belirlemeye yetkili olduğu yönünde ilave düzenlemelere gidilmiştir.
Yönetmelik’in Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği bu yetki kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin ön ödeme uygulamasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere 55 Sıra No’lu Genel Tebliğ yayımlanmış ve anılan Tebliğ’in “Mahsup işlemleri” başlıklı 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasında, kamu idarelerinin yurt dışı teşkilatlarının ihtiyaçları için gönderilen avanslarda mahsup süresi üç ay olarak belirlenmiştir.
İncelemelerde, yurt içi ve yurt dışı birim ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, görevli personele verilen avans ve kredilerin bir kısmının mevzuatında öngörülen süre geçtikten sonra kapatıldığı görülmüştür.
Merkez birimleri ve İl Müdürlüklerine konuyla ilgili olarak bilgilendirmenin yapıldığı, ön ödemelere ilişkin mahsup işlemlerinin kanuni süresi içerisinde tamamlanması, süresinde mahsup edilmeyenlerin takip ve tahsil süreçlerinin ise 6183 sayılı Kanun hükümleri kapsamında azami hassasiyet gösterilerek yürütülmesi talimatının verildiği kamu idaresince belirtilmiştir.
İlgili düzenlemeler çerçevesinde personele açılan avans ve kredilerin yasal süresi içerisinde mahsubunun sağlanması, süre aşımına uğratılması durumunda ise yasal olarak kesilmesi gereken gecikme cezalarının kesilmesi gerekmektedir.