|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bakanlık tarafından yurt içi ve yurt dışında görevli personel adına açılan avans ve kredilerin, belirlenen sürelerde kapatılmadığını ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kanun’un 35. maddesi, mutemetlerin ön ödemelerle ilgili harcamalarına dair belgeleri avanslar için bir ay, krediler için ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine sunma yükümlülüğünü getirmektedir. Ayrıca, zorunlu hallerde yapılacak harcamalar için ön ödemenin tutarı ve mahsup süresinin yönetmelikle düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 11. maddesi, bu süreleri avanslar için bir ay, krediler için üç ay olarak belirlerken, Hazine ve Maliye Bakanlığına ek düzenlemeler yapma yetkisi tanımaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamu idarelerinin ön ödeme uygulamalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 55 Sıra No.lu Genel Tebliğ yayımlamış ve yurt dışı teşkilatları için gönderilen avansların mahsup süresini üç ay olarak belirlemiştir. Denetimlerde, yurt içi ve yurt dışı birimlere verilen avans ve kredilerin çoğunun, mevzuatta öngörülen sürelerin geçmesinin ardından kapatıldığı gözlemlenmiştir. Bakanlık, bu sorunun çözümü için 2022 yılında bir genelge yayımlamış ve görevli personele eğitim verilmiştir. Ancak, avans ve kredilerin zamanında kapatılması için etkili bir iç kontrol mekanizmasının kurulması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Personel Adına Açılan Avans ve Kredilerin Zamanında Mahsup Edilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlıkça, yurt içi ve yurt dışında görevli personel adına açılan avans ve kredilerin, mevzuatında öngörülen sürelerde kapatılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Ön ödeme” başlıklı 35’inci maddesinde; her mutemedin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olduğu, zorunlu hallerde yapılacak harcamalar için ön ödemenin tutarı ve mahsup süresine ilişkin usul ve esasların çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in ön ödemelerde mahsup süresini düzenleyen 11’inci maddesinde de 5018 sayılı Kanun’daki düzenlemeye paralel olarak mahsup süresi avanslarda 1 ay, kredilerde ise 3 ay olarak belirlenmiş, Hazine ve Maliye Bakanlığının zorunlu hallerde mahsup süresini ayrıca belirlemeye yetkili olduğu yönünde ilave düzenlemelere gidilmiştir.
Yönetmelik’in Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği bu yetki kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin ön ödeme uygulamasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere 55 Sıra No.lu Genel Tebliğ yayımlanmış ve anılan Tebliğ’in “Mahsup işlemleri” başlıklı 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasında, kamu idarelerinin yurt dışı teşkilatlarının ihtiyaçları için gönderilen avanslarda mahsup süresi üç ay olarak belirlenmiştir.
İncelemelerde, yurt içi ve yurt dışı birim ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, görevli personele verilen avans ve kredilerin bir kısmının mevzuatında öngörülen süre geçtikten sonra, özellikle yurtdışı avans ve kredilerin uzun süre geçtikten sonra kapatıldığı görülmüştür.
Bakanlık bulgu konusu aksaklığın giderilmesi amacıyla, 2022 yılında genelge yayımlandığını ve görevli personele eğitim verildiğini ifade etmiştir.
Bu itibarla, görevli personele açılan avans ve kredilerin, mevzuatında öngörülen sürede kapatılması için gerekli iç kontrol mekanizmasının kurulması gerekmektedir.