Personel Alım Süreçlerinde Hatalı Uygulamalar Yapılması (Belediye Şirketleri) (Sayıştay)

BULGU: Personel Alım Süreçlerinde Hatalı Uygulamalar Yapılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin gerçekleştirdiği personel alımlarının incelenmesi neticesinde, ihtiyaç analizi yapılmadan, yönetim kurulu tarafından personel alım sürecine ilişkin yetki verilmeden personel istihdamına gidildiği, personel temin hizmeti kapsamında yapılan alımlarda İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanı Olur’u ile personel alımı yapıldığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanun’una göre, anonim şirketin, yönetim kurulu tarafından yönetileceği ve temsil olunacağı, Şirketin üst düzeyde yönetimi ve bunlarla ilgili talimatların verilmesinin yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez görev ve yetkileri arasında bulunduğu düzenlenmiştir.
Şirket 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında personel temin hizmeti veren bir şirket olup, ilgili Şirketin gerek kendi bünyesine dahil ettiği personele yönelik gerekse de Büyükşehir Belediyesi ile bağlı kuruluşları ve şirketlerine sağladığı personel temin hizmeti kapsamındaki işe alım süreçleri incelendiğinde; Şirket genel müdürlüğüne yönelik personel alım sürecinin, birim müdürlerinin bağlı bulunduğu genel müdür yardımcısına personel talebinin yapılmasıyla başlandığı, talebin olumlu karşılanması halinde genel müdür onayına sunulduğu, başvuru yapan adayların değerlendirilmesinin iki aşamada yapıldığı, genel müdür tarafından onay verildikten sonra aday bilgilerinin İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlık makamının onayına sunulduğu, Başkanlık onayı alındıktan sonra İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığı tarafından işe giriş işlemlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Personel temin hizmeti sağlanan kuruluşlarda ise ihale makamları tarafından ihtiyaç doğrultusunda personel talebinin Şirkete ulaştırıldığı, İnsan Kaynakları Müdürlüğü tarafından “Kurum Dışı İşçi Talep Formu” ihtiyaç duyulan her bir meslek kolu için doldurularak, bağlı bulunulan İŞKUR Hizmet Merkezi’ne gönderildiği, özgeçmiş bankasına başvuran ve ihale makamlarınca mülakata çağrılan adaylardan uygun bulunanların listesinin, Başkanlık oluru ile birlikte İnsan Kaynakları Müdürlüğü’ne gönderilmesi şeklinde olduğu görülmüştür.
Şirketin son 3 yılda işe başlattığı personel sayısı ve son 3 yılda çalışan ortalama personel sayısını gösterir tablolar aşağıdaki gibidir;
Tablo 3: Son 3 Yılda İşe Alınan Personel Sayısı

Tablo 4: Son 3 Yılda Şirkette Çalışan Ortalama Personel Sayısı

Yapılan incelemede, Şirketin genel müdürlük bünyesine yeni alınacak personel ihtiyacının belirlenmesine yönelik herhangi bir ihtiyaç analizi yapılmadan personel alımlarının gerçekleştirildiği görülmüştür. 2023 yılı içerisinde alınan yönetim kurulu kararları incelendiğinde, yönetim kuruluna müdürlükler tarafından sunulan personel ihtiyacına ilişkin herhangi bir analiz raporunun bulunmadığı, yönetim kurulu tarafından personel alımının başlatılmasına yönelik bir kararın bulunmadığı, alınan yönetim kurulu kararlarının personel alım süreci bittikten sonra ilgili personellerin işe girişlerinin yapılmasına yönelik olduğu görülmüştür.
Personel alım süreci ile ilgili örnek olarak verilen 17.02.2023 tarih ve 19 sayılı yönetim kurulu kararında, “….’un İZENERJİ A.Ş. Genel Müdürlüğü bünyesinde prodüktör unvanıyla 20.02.2022 tarihi itibari ile işe başlatılmalarına ve İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği gereği gereken tetkiklerin yapılmasına,” karar verilerek ilgili unvanda alınacak personel için işe alım sürecine ilişkin yönetim kurulu kararı alınmadan, anılan unvanlı kişinin yönetim kurulu kararıyla işe başlatılmasına karar verilmiştir.
Şirket tarafından 2023 yılında 26 işçinin Şirket Genel Müdürlüğü için, 1.232 işçinin ise personel temin hizmeti sağlanan Büyükşehir Belediyesi ile bağlı kuruluşları ve şirketleri için alındığı görülmüştür.
Şirketin 31.12.2023 tarihi itibariyle 839.335.780,47 TL vergi borcu ile 1.408.694.278,76 TL tutarında gecikmiş sosyal güvenlik prim borcunun bulunduğu, 2023 yılında vergi ve SGK prim ödeme tarihlerinin geçirilmesi sebebiyle toplamda 20.910.912,34 TL gecikme zammı ödenerek kanunen kabul edilmeyen gider yapıldığı ve finansman sıkıntısı içinde olduğu dikkate alındığında yeni personel alımlarında ihtiyaç analizi yapılması suretiyle personel alımının yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Şirketin genel müdürlüğüne ve personel temin hizmeti kapsamında diğer kurum ve kuruluşlara temin ettiği personellere ilişkin işe alım süreci incelendiğinde ise, işe alınacak personelin İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlık makamının onayına sunulduğu görülmüştür. İZENERJİ A.Ş., 6102 sayılı TTK hükümlerine göre kurulmuş bir anonim şirket olup, şirketin yönetimi ilgili Kanun’un 365’inci maddesi uyarınca yönetim kuruluna aittir. Şirketin personel alımlarında ilgili adayların genel müdür tarafından verilen onay sonrasında Büyükşehir Belediye Başkanı’nın onayına sunulması uygulamasının doğru olmadığı değerlendirilmektedir.