ÖZET: Mersin Üniversitesi’nde gerçekleştirilen 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, personel atamalarında bazı hataların bulunduğunu ortaya koymuştur. Rapor, mevzuatta belirtilen özel şartları taşımayan bir bireyin şube müdürü kadrosuna atandığını ve dolu kadrolara tedviren atama yapıldığını tespit etmiştir. Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği gereğince, şube müdürü gibi kadrolara atanabilmek için en az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olma şartı aranmaktadır. Ancak, iki yıllık yüksekokul mezunu bir kişinin bu kadroya atanması mevzuata aykırıdır.

Ayrıca, üniversitede dolu olan kadrolara başka personelin tedviren atandığı belirlenmiştir. 1982 Anayasası’nın 128. maddesi, kamu görevinin asli ve sürekli olduğunu vurgularken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu da vekaleten atama şartlarını düzenlemektedir. Ancak, dolu kadrolara yapılan tedviren atamalar, mevzuat hükümlerine göre mümkün değildir. Bu durum, kadroları işgal eden personelin görevlerini yerine getirmemesine ve insan kaynaklarının etkin kullanılmamasına yol açmaktadır.

Sonuç olarak, Mersin Üniversitesi’nde tespit edilen bu uygulamalar, kamu hizmetinin sürekliliği ilkesine aykırı bir durum yaratmakta ve yetki karmaşasına neden olmaktadır. Kamu idaresi, bulgular doğrultusunda bazı düzeltici işlemler yapıldığını belirtse de, tedviren görevlendirmelerin gerekliliği konusunda gerekli değerlendirmelerin yapılacağı ifade edilmiştir.

BULGU: Personel Atamalarında Hatalar Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Mersin Üniversitesinde; mevzuatta geçen özel şartları taşımayan bir kişinin şube müdürü kadrosuna atandığı ve bazı kadrolara dolu olmasına rağmen tedviren atama yapıldığı görülmüştür.

İki yıllık yüksekokul mezunu kişinin şube müdürü kadrosuna atanması

İki yıllık yüksekokul mezunu kişinin şube müdürü kadrosuna atandığı tespit edilmiştir.

Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesinde, görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar belirlenmiştir.

Anılan Yönetmelik’in “Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde ise;

“(Değişik:RG-11/3/2017-30004) (1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir. a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için; 1) En az dört yılık yüksek öğrenim mezunu olmak,…

gerekir.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde de açıkça ifade edildiği üzere, şube müdürlüğü kadrolarına atanabilmek için kişinin genel şartların yanısıra bazı özel şartlara da haiz olması gerekmektedir. Bu özel şartlardan biri de en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmaktır.

Bulgu konusu olayda, iki yıllık yüksekokul mezunu olan kişi şube müdürü kadrosuna atanmıştır. Yukarıda da açıkça ifade edildiği üzere, özel şarta haiz olmayan kişinin şube müdürü olarak atanabilmesine olanak bulunmamaktadır.

Üniversitenin halihazırda dolu olan bazı kadrolarına tedviren görevlendirilme yapılması

Üniversitenin genel sekreter yardımcısı, daire başkanı, enstitü sekreteri, fakülte sekreteri ve yüksekokul sekreteri olmak üzere toplamda yirmi dokuz adet kadroya, dolu olmasına rağmen başka bir personelin tedviren atandığı tespit edilmiştir.

1982 Anayasası’nın 128’inci maddesinde, kamu görevinin asli ve sürekli bir görev olduğu bu sebeple kamu hizmeti sunacak kişilerin asaleten ve sürekli bir biçimde atanması gerektiği, hükme bağlanmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekâlet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86’ncı maddesinde ise vekâleten atama yoluyla da kamu hizmetinin ifasının belli şartlar altında mümkün olduğu belirtilmiştir. Söz konusu maddede; memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine vekil atanabileceği veya bu haller dışında, boş kadrolara ait görevlerin lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebileceği hüküm altına alınmıştır. İlaveten mülga 99 seri No.lu Devlet Memurları Tebliğinde “…asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesi mümkün görülmektedir.” denilmek sureti ile tedviren görevlendirmeden bahsedilmiştir. Mevzuatta belirtilen tüm bu uygulamalar boş veya geçici olarak boşalmış kadrolara ilişkin olup; dolu kadrolara bu mevzuat hükümlerine göre herhangi bir şekilde atama yapılması mümkün değildir.

Mersin Üniversitesinde, çeşitli kadroları işgal eden personele esas kadrosu dışında başka bir görev verildiği ya da pasif tutulduğu halde, dolu olan bu kadrolara başka personelin “tedviren” atandığı görülmüştür. Oysa esas olan, kadroyu işgal eden kişi tarafından ilgili görevin yürütülmesidir. Mevzuatta geçen diğer atama usulleri herhangi bir şekilde boşalmış kadrolarda kamu hizmetinin sürekliliği ilkesi gereği yapılan geçici bir görevlendirme olarak görülmelidir.

Kamu İdaresince bulgu konusu hususa iştirak edilerek; bir kısmında düzeltici işlem yapıldığı, tedviren görevlendirmelerle ilgili olarak ise görevlendirmelerin hizmetin gereği olarak yapıldığı ancak Rektörlükçe bulgu doğrultusunda gerekli değerlendirmelerin yapılacağı ifade edilmiştir.

Mevzuata aykırı olarak dolu kadroya yapılan tedviren görevlendirme uygulaması, aynı kadroyu birden fazla personel işgal ettiği için bazı personelin atıl kalmasına, dolayısıyla insan kaynağından en verimli şekilde faydalanılamamasına yol açmaktadır. Aynı zamanda bu durum özellikle harcama yetkisini kullanmak bakımından bir yetki karmaşasına da sebep olabilmektedir.