|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı için yapılan ödemelerin ilgili bütçe tertiplerine kaydedilmediğini ortaya koymaktadır. Belediyenin, kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla belediye şirketine yaptığı ödemelerin, 2024-2026 Dönemi Belediye Bütçe Hazırlama Rehberi’nde belirtilen bütçe sınıflandırmasına uygun olarak kaydedilmediği tespit edilmiştir. Bu rehberin genel ilkeleri, bütçenin hizmet öncelikleri ve idare hedefleri doğrultusunda hazırlanması gerektiğini vurgulamaktadır.
Analitik Bütçe Sınıflandırması, bütçelerin ekonomik ve mali analizinin yapılabilmesi için harcamaların belirli ölçütlere göre sınıflandırılmasını zorunlu kılmaktadır. İncelemeler sonucunda, doğrudan hizmet alımı kapsamında yapılan ödemelerin, uygun bütçe tertipleri yerine yanlışlıkla sermaye transferleri kaleminden giderleştirildiği belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu durumu kabul ederek, söz konusu ödemelerin doğru bütçe tertiplerinde takip edileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, personel gider oranlarının doğru bir şekilde tespit edilebilmesi için, belediye şirketine yapılan hizmet alımı ödemelerinin ilgili bütçe tertiplerine kaydedilmesi gerekmektedir. Bu durum, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı İçin Yapılan Ödemelerin İlgili Bütçe Tertibine Kaydedilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından kamu hizmetlerinin yürütülmesinde hizmet alımı sözleşmesi kapsamında belediye şirketine yapılan ödemelerin ilgili bütçe tertibine kaydedilmediği görülmüştür.
2024-2026 Dönemi Belediye, Bağlı İdare ve Birlikler Bütçe Hazırlama Rehberi’nin Genel İlkeler bölümü 3’üncü maddesinde;
“2024 yılı bütçesi, 2024-2026 yıllarını kapsayacağından hizmet planlamalarının, gider ve gelir tahminlerinin hizmet öncelikleriyle idarelerin hedeflerine uygun olarak hazırlanması gerekmektedir.”,
11’inci maddesinde;
“İdareler bütçelerini Analitik Bütçe Sınıflandırmasına ilişkin izleyen bölümlerde yer verilen esas ve usullere uygun olarak hazırlayacaklardır.”,
Analitik Bütçe Sınıflandırması bölümü “Giriş” başlıklı 1’inci maddesinde;
“Bütçeler; ekonomide fiyat istikrarının, gelirin adil dağılımının ve sürdürülebilir büyümenin sağlanması ile yatırımların teşvik edilmesi gibi hedeflerin gerçekleştirilmesinde kullanılan en önemli mali araçlardan biridir. Bütçe harcamalarının nitelikleri ve etkileri farklı olduğundan bütçenin etkin bir mali araç olarak kullanılabilmesi için harcamaların temel ölçütlere göre sınıflandırılması gerekmektedir.
5018 sayılı Kanunda bütçelerin kurumsal, işlevsel ve ekonomik sonuçların görülmesini sağlayacak, gelir ve giderlerin ekonomik ve mali analizinin yapılmasına imkân verecek, hesap verilebilirliği ve saydamlığı sağlayacak şekilde Cumhurbaşkanlığınca uluslararası standartlara uyumlu olarak belirlenen sınıflandırma sistemine göre hazırlanacağı ve uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.” Denilmektedir.
Analitik Bütçe Sınıflandırmasına İlişkin Rehber’in “Giderin Ekonomik Kodlarının Açıklamaları” bölümünde, birinci düzeyde yer alan harcama grupları ile bunun altında II. III. ve IV. düzeylerde yer alacak detay kodlar ve bu bölümlere gider kaydedilecek olan harcamalar belirtilmiş, ayrıca harcamanın sınıflandırmasında kullanılacak tüm ekonomik kodlara ekli listelerde yer verilmiştir.
Yapılan incelemelerde; doğrudan hizmet alımı kapsamında yapılan işler karşılığı olarak düzenlenen hakediş ve faturaya dayalı belediye personel şirketine yapılan ödemelerin, 03.5.1.08 Temizlik Hizmet Alım Giderleri ve 03.5.9.90 Diğer Hizmet Alımları bütçe tertipleri yerine 07.1.9.05 Özel Teşebbüslere Sermaye Transferleri tertibinden giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa katıldığını ve personel çalıştırılmasına ilişkin hizmet alımı suretiyle belediye personel şirketine yapılan ödemelerin, 03.5.1.08 Temizlik Hizmet Alım Giderleri ve 03.5.9.90 Diğer Hizmet Alımları bütçe tertiplerinde takip edileceğini ifade etmiştir.
Sonuç olarak, personel gider oranlarının tespitinde hataya sebep olabileceğinden personel çalıştırılmasına ilişkin hizmet alımı suretiyle belediye şirketine yapılan ödemelerin ilgili bütçe tertiplerinden giderleştirilmesi gerekmektedir.