|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin, ortağı olduğu şirketten personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yoluyla, yardımcı işler dışında memur kadrosunda çalıştırılması gereken personeli istihdam ettiğini ortaya koymuştur. Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesinin (e) bendi, idarelerin yeterli nitelik veya sayıda personel bulunduramaması durumunda, yalnızca yardımcı işlere yönelik hizmet alımına çıkabileceğini belirtmektedir. Ancak, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan düzenlemeler, belediyelerin bu tür hizmet alımlarını yalnızca kendi şirketlerinden gerçekleştirebileceğini ifade etmektedir.
Bu çerçevede, belediyelerin kendi şirketlerinden yapacakları personel alımları, yalnızca yardımcı işlerde istihdam edilebilecek personeli kapsamakta; memur ya da sözleşmeli personel gerektiren görevlerde bu yöntemle istihdam sağlanması mümkün olmamaktadır. Aksi takdirde, personel kanunlarıyla belirlenen istihdam usullerinin ihlal edilmesi söz konusu olacaktır. Denetimlerde, büro memuru, zabıta ve mühendis gibi pozisyonlarda, belediyenin şirketi aracılığıyla doğrudan şirket personeli istihdam edildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, belediyelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarını, memur ya da sözleşmeli personel aracılığıyla gerçekleştirmeleri gerektiği ve bu süreçte sınav gibi kriterlere uygun hareket etmeleri gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, fırsat eşitliğinin sağlanması açısından da büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Yoluyla, Yardımcı İşler Dışında, Memur Kadrosunda Çalıştırılması Gereken Personelin Çalıştırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin, ortağı olduğu Şirketten gerçekleştirdiği personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımında, bu kapsamda çalıştırılamayacak personeli istihdam ettiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan, “İdarelerce kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre istihdam edilen personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması hâlinde personel çalıştırılmasına dayalı yardımcı işlere ilişkin hizmetler için ihaleye çıkılabilir.” hükmü, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) 83’üncü maddesi ile değiştirilmiş; buna göre belediyeler dahil maddede belirtilen idarelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamayacakları düzenlemesi yapılmıştır.
Diğer taraftan 375 sayılı KHK’ya yine 696 sayılı KHK ile eklenen Ek 20’nci madde ile; İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşlarının ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4734 sayılı KHK’nın 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebileceği belirtilmiştir.
Düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, belediyeler dahil kamu idarelerine, yardımcı işlere ilişkin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yapma konusunda yasak getirilmiş olmakla birlikte, belediyelerin bu kapsamdaki alımlarını ancak kendi şirketlerinden sağlayabilecekleri anlaşılmaktadır.
Ancak, belediyelerin kendi şirketlerinden bu kapsamda yapacakları alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olduğundan, şirketlerden istihdam edilecek personel de yardımcı hizmetlere ilişkin işlerde çalıştırılabilecek; sözleşmeli personel ya da memur personel eliyle gördürülmesi gereken hizmetler bu kapsamda sağlanamayacaktır.
Aksi durum, personel kanunları ile belirlenen istihdam usullerinin, kanuna aykırı olarak şirket personeli istihdamı ile sürdürülmesi anlamına gelecektir.
Yapılan denetimlerde, büro memuru, büro personeli, zabıta, inşaat mühendisi gibi teknik ve genel idare hizmetlerde kadrolu memur ya da sözleşmeli personel istihdam edilmesi gereken görevlerde, Belediyenin Şirketi aracılığı ile doğrudan şirket personeli istihdam edildiği ve bu usulün personel istihdam yöntemi haline getirildiği görülmüştür.
İdarenin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet kapsamında yardımcı işlerde personel temin etmesi, memur ya da sözleşmeli personel aracılığı ile gördürülebilecek işlerde personel istihdamını, sınav ya da mevzuatta getirilen diğer kriterleri dikkate alarak ve fırsat eşitliğini sağlayarak gerçekleştirmesi gerektiği değerlendirilmektedir.