|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında sözleşme ve genel giderler ile yüklenici karının hatalı hesaplandığını ortaya koymaktadır. Belmeriç Turizm İnşaat Taşıma Hizmeti İşleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden alınan hizmette, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderlerin asgari işçilik maliyeti kapsamında olmadığı halde, bu giderlerin hesaplamalarda dikkate alındığı belirlenmiştir. Bu durum, 2024 yılında belediyeye ait şirkete 25.903,92 TL fazla ödeme yapılmasına neden olmuştur.
Belediyeler ve bağlı kuruluşlar için personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler çerçevesinde, işçi statüsüne geçirilen personel için yapılacak ödemeler, belirli usul ve esaslara göre hesaplanmalıdır. İlgili mevzuat, asgari işçilik maliyetinin, sözleşme giderleri ve genel giderler ile işçilikle bağlantılı ayni giderlerin toplamını aşamayacağını belirtmektedir. Sonuç olarak, belediyenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, sözleşme ve genel giderler ile yüklenici karının hesaplamalarında mevzuata uygun bir yaklaşım benimsemesi gerekmektedir. Bu sayede, gereksiz fazla ödemelerin önüne geçilmesi sağlanacaktır. |
BULGU: Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımında Sözleşme ve Genel Giderler ile Yüklenici Karının Hatalı Hesaplanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin %100 sermayesine sahip olduğu Belmeriç Turizm İnşaat Taşıma Hizmeti İşleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden yapmış olduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımında, asgari işçilik maliyeti kapsamında olmayan ve fiyat farkı olarak ödenmesi gereken toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderlerin, sözleşme ve genel giderler ile yüklenici karının hesabında dikkate alındığı görülmüştür.
Belediyeler ve bağlı kuruluşlarında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışan personelin belediye şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesi konusunda ayrıntılı düzenlemeler, 24.12.2017 tarih ve 30280 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılmıştır. Bu kapsamda belediye şirketine yapılacak olan ödemelere ilişkin hükümler ise 09.04.2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’da yer almaktadır. Belirtilen Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında;
“İdare tarafından şirkete personel gideri için yapılacak aylık ödemelerin toplamı, hizmet alımı sözleşmesinde öngörülen işçi ücretleri esas alınarak hesaplanan;
Asgari İşçilik maliyeti,
Asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan %4 sözleşme giderleri ve genel giderler,
İşçilikle bağlantılı ayni giderler,
ç) Asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden %7’ye kadar belirlenecek kâr,
dâhil işçilik giderleri toplamını aşamaz. İşçi ücretlerinin tespitinde asgari ücrette meydana gelen artışlar dikkate alınır. Asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile işçilikle bağlantılı ayni giderler ve kâr oranı, kamu ihale mevzuatı esas alınarak belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde ise asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderlerin tanımı yapılmıştır. Madde metninde asgari işçilik maliyeti, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dâhil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı; işçilikle bağlantılı ayni giderler ise idari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dâhil edilmesi öngörülen ayni giderler olarak tanımlanmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı matrah olarak belirlenmiş olup toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderler matraha dahil edilmemiştir. Buradan hareketle asgari işçilik maliyeti kapsamında olmayan ve fiyat farkı olarak ödenmesi gereken toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderlerin, sözleşme ve genel giderler ile yüklenici karının hesabında dikkate alınmaması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediyenin sermayesinin %100’üne sahip olduğu Şirketinden 2024 yılı içerisinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yapıldığı, bu alıma ilişkin sözleşme ve genel giderler ile yüklenici karının hesabında, asgari işçilik maliyetine toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderlerin de dahil edildiği ve bu nedenle 2024 yılında 25.903,92 TL tutarında Şirkete fazla ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak Şirketin; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamındaki işleri için yapacağı hakediş ödemelerinde, mevzuatta belirtilen şartlara uygun olarak hesaplama yapması gerekmektedir.