|
ÖZET: Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde gerçekleştirilen personel alımında, asgari işçilik maliyetine dahil olmayan ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderlerin sözleşme ve genel giderler ile yüklenici karı hesaplamalarında dikkate alındığı tespit edilmiştir. Bu durum, kamu ihale mevzuatına aykırıdır. 24.12.2017 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeler doğrultusunda, belediye şirketlerine yapılacak ödemelere ilişkin kurallar belirlenmiş ve bu kurallar çerçevesinde işçi ücretleri, asgari işçilik maliyeti ve diğer giderler net bir şekilde tanımlanmıştır.
İlgili mevzuat, asgari işçilik maliyetinin ve işçilikle bağlantılı ayni giderlerin toplamının matrah olarak belirlenmesini öngörmektedir. Ancak toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderler bu matraha dahil edilmemiştir. Yapılan incelemelerde, Antalya İnsan Kaynakları A.Ş.’ye yapılan ödemelerde bu hatalı uygulamanın varlığı ortaya konulmuştur. Şirket, denetim bulgularını dikkate alarak mevzuata uygun düzenlemeler yapacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımında hakediş ödemelerinin, belirlenen mevzuat şartlarına uygun olarak hesaplanması gerekmektedir. Bu durum, belediyenin mali yönetiminde şeffaflık ve doğruluğun sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımında Sözleşme ve Genel Giderler ile Yüklenici Karının Hatalı Hesaplanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Antalya İnsan Kaynakları A.Ş.’den temin edilen Personel Alımında, asgari işçilik maliyeti kapsamında olmayan ve fiyat farkı olarak ödenmesi gereken toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderlerin, sözleşme ve genel giderler ile yüklenici karının hesabında dikkate alındığı görülmüştür.
Belediyeler ve bağlı kuruluşlarında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışan personelin belediye şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesi konusunda ayrıntılı düzenlemeler, 24.12.2017 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 696 sayılı KHK ile yapılmıştır. Bu kapsamda belediye şirketine yapılacak olan ödemelere ilişkin hükümler ise 09.04.2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’da yer almaktadır.
Belirtilen Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “İdare tarafından şirkete personel gideri için yapılacak aylık ödemelerin toplamı, hizmet alımı sözleşmesinde öngörülen işçi ücretleri esas alınarak hesaplanan; a) Asgari İşçilik maliyeti,
b) Asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan %4 sözleşme giderleri ve genel giderler,
c) İşçilikle bağlantılı ayni giderler,
ç) Asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden %7’ye kadar belirlenecek kâr,
dâhil işçilik giderleri toplamını aşamaz. İşçi ücretlerinin tespitinde asgari ücrette meydana gelen artışlar dikkate alınır. Asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile işçilikle bağlantılı ayni giderler ve kâr oranı, kamu ihale mevzuatı esas alınarak belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde ise asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderlerin tanımı yapılmıştır. Madde metninde, Asgari İşçilik Maliyeti; ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dâhil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı olarak; İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler ise; idari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dâhil edilmesi öngörülen ayni giderler olarak tanımlanmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı matrah olarak belirlenmiş olup toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderler matraha dahil edilmemiştir. Buradan hareketle asgari işçilik maliyeti kapsamında olmayan ve fiyat farkı olarak ödenmesi gereken toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderlerin, sözleşme ve genel giderler ile yüklenici karının hesabında dikkate alınmaması gerekmektedir.
Bu doğrultuda yapılan incelemelerde; Belediye tarafından Antalya İnsan Kaynakları A.Ş.’den temin edilen edilen personel alımında, sözleşme ve genel giderler ile yüklenici karının hesabında asgari işçilik maliyetine, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan giderlerin de dahil edildiği ve Antalya İnsan Kaynakları A.Ş.’ye hatalı ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Şirket cevabında, bulguda belirtilen hususların Şirket tarafından değerlendirilerek, mevzuata uygun hale getirilmesinin sağlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamındaki işleri için yapacağı hakediş ödemelerinde, mevzuatta belirtilen şartlara uygun olarak hesaplama yapılması gerekmektedir.