ÖZET: Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında yaklaşık maliyetin belirlenmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. İl Belediyesi Kamu İdaresi, belediye şirketlerinden yapılan doğrudan hizmet alımlarında bu hesaplamayı gerçekleştirmemiştir. 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile, mahalli idare şirketlerinde işçi statüsüne geçirilen personel için doğrudan hizmet alımı imkanı sağlanmıştır. 28.04.2018 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren düzenlemeler, bu süreçte uyulması gereken usul ve esasları belirlemiştir.

Söz konusu düzenlemelerin 6. maddesi, il özel idareleri ve belediyelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini, Kamu İhale Kanunu’nun belirlediği limitler dışında doğrudan hizmet alımı yoluyla gerçekleştirebileceğini ifade etmektedir. Ancak, bu hizmetlerin bedelinin tespitinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin hükümlerine uyulması zorunludur. Yapılan incelemelerde, 2019 yılında imzalanan sözleşmelerde yaklaşık maliyet cetvelinin hazırlanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, mevzuat çerçevesinde gerekli çalışmaların başlatıldığını ve yaklaşık maliyetin uygun şekilde belirleneceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, doğrudan hizmet alımlarında yaklaşık maliyet hesaplamalarının yapılması kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Yaklaşık Maliyetin Belirlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından belediye şirketlerinden personel çalıştırılmasına dayalı doğrudan hizmet alımlarında yaklaşık maliyetin hesaplanmadığı görülmüştür.

696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından çalıştırılan kişilerin, mahalli idare şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesinin ve belediyelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini, doğrudan hizmet alımı suretiyle belediye şirketlerine gördürebilmesinin yolu açılmıştır. Bu kapsamda, 28.04.2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2018/11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” yürürlüğe konulmuştur.

Söz konusu Usul ve Esaslar’ın “Hizmetlerin gördürülmesi” başlıklı 6’ncı maddesinde; İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait şirketlere gördürebileceği; bu kapsamda yapılacak personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin bedelinin tespitinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin hükümlerine uyulmasının zorunlu olduğu ve bu Usul ve Esaslarda düzenlenmeyen hususlarda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet” başlıklı 10’uncu maddesinde personel maliyetinin nasıl hesaplanacağı, yol ve yemek gibi giderlerin maliyet hesabına dahil edilmesinin öngörüldüğü haller, personele asgari ücretin üzerinde ödeme yapılması ve işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması hallerinde uyulması gereken esasların neler olduğu gibi yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresince personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına ilişkin 2019 yılında sözleşme imzalandığı ancak yaklaşık maliyet cetveli hazırlanmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında mevzuat kapsamında gerekli çalışmaların başlatıldığı ve yaklaşık maliyetin mevzuata uygun şekilde belirleneceği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından yapılacak personel çalıştırılmasına dayalı doğrudan hizmet alımlarında, yukarıda açıklanan mevzuat uyarınca yaklaşık maliyetin hesaplanması gerekmektedir.