|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin personel giderlerinin mevzuatta belirlenen üst sınırı aştığını ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49. maddesinin sekizinci fıkrası, belediyelerin yıllık toplam personel giderlerinin, en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme katsayısının yüzde otuzunu geçemeyeceğini belirtmektedir. Bu oranın aşılması durumunda, personel alımının durdurulması gerektiği ve aşımın neden olduğu kamu zararının belediye başkanlarından tahsil edileceği düzenlenmiştir.
İncelemeler sonucunda, 2024 yılı için ilçe belediyesinin şirket personeli dahil toplam personel giderlerinin bu yüzde kırk oranını aştığı tespit edilmiştir. Nüfusu 10.000’den fazla olan belediyelerde, personel giderlerinin yıllık toplamının, bütçe gelirlerinin yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu elde edilen miktarın yüzde kırkını geçmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak, kamu idaresinin yasal limitlere ulaşana kadar yeni personel istihdamı yapılmayacağı yönündeki taahhüdü, 2024 yılı işlemlerine yansımamıştır. Sonuç olarak, ilgili idarenin yıllık personel giderlerini mevzuatta belirlenen sınırlar içinde tutmak için gerekli önlemleri alması gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Personel Giderleri Toplamının Mevzuatta Belirtilen Sınırı Aşması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından yılı içerisinde yapılan personel ödemelerinin toplam tutarının, mevzuatta belirtilen üst sınırı aştığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinin sekizinci fıkrasında; belediyelerin yıllık toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerlemeye tabi tutulan miktarının yüzde otuzunu aşmaması gerektiği, bu oranın aşılması halinde ise oranın altına inilene kadar personel alımı yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu oranın, yeni personel alımı nedeniyle aşılması halinde oluşan kamu zararının ise belediye başkanlarından tahsil edileceği düzenlenmiştir.
Belediye ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in “Kadroların kullanımı” başlıklı 14’üncü maddesinde de bu Yönetmelik’e uygun olarak ihdas edilecek kadro ve pozisyonların kullanımında, yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne uyulması gerektiği düzenlenmiştir.
İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesinin birinci fıkrasında da 5393 sayılı Kanun hükümleri tekrar edilmiş ve büyükşehir belediyeleri için oran verilmiştir.
Mevzuat hükümleri uyarınca, nüfusu 10.000’den fazla olan belediyelerde;
Şirket personeli de dahil personel giderlerinin yıllık toplamının, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşmaması ve ihdas edilecek kadro ve pozisyonların kullanımında mevzuat hükümlerine uyulması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, İdarenin 2024 yılı için şirket personeli dahil toplam personel giderlerinin %40 oranını, ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde aştığı tespit edilmiştir. Her ne kadar kamu idaresince yasal limitler sağlanana değin yeni personel istihdamı yapılmayacağı ifade edilmişse de bu taahhüdün 2024 yılı işlemlerine etkisi bulunmamaktadır.
Tablo 8: Personel Gideri Limit Aşımı
| Toplam Personel Gideri Tutarı |
Önceki Yıl 800 Alacak Toplam |
Önceki Yıl 810 Borç Toplam |
En Son Kesinleşmiş Bütçe Geliri |
Yeniden Değerleme Oranı |
Yeniden Değerleme Oranı ile Hesaplanan Tutar | Personel Gider Limiti (TL) |
| 108.390.248,87 | 121.721.314,55 | 198.356,49 | 121.522.958,06 | %58,46 | 192.565.279,34 | 77.026.111,74 |
Sonuç olarak, İdarenin, yıllık personel giderlerinin toplam tutarlarını, mevzuatla belirlenen sınırların altına çekmek için gerekli tedbirleri alması gerektiği değerlendirilmektedir.