ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesinin personel giderlerinin, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) Ek 20’nci maddesi çerçevesinde belirlenen sınırları aştığını ortaya koymuştur. 09.04.2018 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Usul ve Esaslar, idarelerin toplam personel giderlerinin, yıllık bütçe gelirlerinin belirli bir oranını geçemeyeceğini belirtmektedir. Bu oran, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre hesaplanan yeniden değerleme oranı ile belirlenmektedir. 2023 yılı için bu oran %58,46 olarak belirlenmiş ve idarenin toplam personel gideri için üst sınır 387.744.340,80 TL olarak hesaplanmıştır.

Yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin toplam personel giderinin 539.477.906,50 TL olduğu ve bu tutarın belirlenen sınırı 151.733.565,70 TL oranında aştığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu aşımın 2024 yılı aralık ayında gerçekleştiğini, ancak bu dönemde yeni bir personel alımı yapılmadığını bildirmiştir. Gelecek süreçte, yasal sınırların daha dikkatli bir şekilde izleneceği ifade edilmiştir. Mevzuat gereği, 696 sayılı KHK kapsamında çalışan personel sayısının belirlenen sınırın altına inene kadar yeni personel alımına izin verilmemektedir.

BULGU: Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Personel giderlerinin, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) Ek 20’nci maddesi uyarınca çıkarılan Usul ve Esaslar ile belirlenen sınırın üzerinde olduğu görülmüştür.

375 sayılı KHK’nın Ek 20’nci maddesine istinaden 09.04.2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla kabul edilen “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” 28.04.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; İdarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı; yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına inene kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı belirtilmektedir.

25.11.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 554 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile yeniden değerleme oranı 2023 yılı için %58,46 olarak belirlenmiştir.

İdarenin en son yıl kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamı 611.738.515,72 TL, bu tutarın yeniden değerleme oranıyla artırılmış miktarı (611.738.515,72 x 1,5846) 969.360.852,01 TL’dir.

Yönetmelik hükümlerine göre idarenin toplam personel giderinin üst sınırı (969.360.852,01 x 0,40) 387.744.340,80 TL’dir.

Yapılan incelemede; Belediyenin 696 sayılı KHK kapsamında çalıştırılan işçiler dâhil personel gideri toplamının 539.477.906,50 TL olduğu, Yönetmelik hükümleriyle belirlenen sınırın 151.733.565,70 TL tutarında aşıldığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, söz konusu sınır aşımının 2024 yılı aralık ayında gerçekleştiği ancak bu ay içerisinde herhangi bir personel alımı olmadığı, bundan sonraki süreçte yasal sınır takibinin daha disiplinli bir şekilde yapılacağı ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri gereğince, 696 sayılı KHK kapsamında çalışan işçiler dahil toplam personel sayısının mevzuatta belirtilen sınırın altına inene kadar yeni bir personel alımı yapılmaması gerekmektedir.