|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyesinin personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırları aştığını ortaya koymuştur. Belediyenin şirket personeli de dahil olmak üzere yıllık toplam personel giderleri, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılmasıyla belirlenen tutarın yüzde kırkını geçmiştir. 28.04.2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre, idarelerin toplam personel giderleri, gerçekleşen bütçe gelirlerinin belirli bir oranını aşmamalıdır. Ancak yapılan incelemede, 2024 yılı için belirlenen üst sınır 128.412.325,48 TL iken, toplam personel gideri 169.031.103,85 TL olarak tespit edilmiştir.
Bu durum, personel giderlerinin idarenin bütçe gelirlerinin %52,65’ine ulaştığını göstermektedir. İlgili mevzuat gereği, personel giderleri belirlenen oranların altına inene kadar yeni personel alımı yapılması mümkün değildir. İdare, bu durumun farkında olarak, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderlerinin mevzuat hükümlerine uygun hale gelmesi için yeni alımların yapılmayacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, personel giderlerinin kontrol altında tutulması ve bütçe dengelerinin sağlanması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin şirket personeli de dâhil olmak üzere yıllık toplam personel giderlerinin, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle bulunan tutarının yüzde kırkını aştığı görülmüştür.
28.04.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları İle Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı belirtilmiştir.
Aynı maddede; yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı ancak belirlenen oranları aşan idarelerin İçişleri Bakanlığından izin almak suretiyle şirketlerine işçi alımı yapabilecekleri ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede aşağıda yer alan tablodan ayrıntısı görüleceği üzere 2024 yılı için personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırın 128.412.325,48 TL olmasına rağmen İdarenin Şirket personeli dahil toplam personel gideri 169.031.103,85 TL olarak gerçekleştiği; dolayısıyla personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının %52,65’ine ulaştığı tespit edilmiştir.
Tablo 8: 2024 Yılı Personel Giderleri ve Personel Giderlerinin Bütçe Gelirine Oranı
| 2024 Yılı Personel Gideri | 2024 Yılı Şirket Personel Gideri | Toplam Personel Gideri |
2023 Yılı Gerçekleşen Bütçe Geliri | Yeniden Değerleme Oranı (2024) |
Değerleme Sonucu Oluşan Gelir | Oran % |
| 74.253.726,11 | 94.777.377,74 | 169.031.103,85 | 202.594.228,02 | 58,46 | 321.030.813,72 | 52,65 |
İdare tarafından verilen cevapta, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri mevzuat hükümlerinde yer alan oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılmamasına dikkat edileceği belirtilmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri gereğince, İdarenin personel giderleri toplamının belirlenen sınırı aşması dolayısıyla, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılmaması gerekmektedir.