|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırları aştığını ortaya koymuştur. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesi ve buna dayanan Usul ve Esaslar, belediyelerin toplam personel giderlerinin, yıllık bütçe gelirlerinin belirli bir oranını geçmemesi gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, 25.11.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan genel tebliğ ile 2023 yılı için yeniden değerleme oranı %58,46 olarak belirlenmiştir.
İlgili yönetmelik gereğince, belediyenin toplam personel giderinin üst sınırı 164.102.270,83 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak yapılan incelemelerde, belediyenin 2024 yılı içerisinde personel giderlerinin toplamda 192.748.963,26 TL olduğu ve bu tutarın belirlenen sınırı 28.646.692,43 TL oranında aştığı tespit edilmiştir. Personel giderlerinin bütçe gelirine oranı ise %46,98 olarak gerçekleşmiştir. Kamu idaresi, bu durumun önüne geçmek için gerekli kontrollerin yapılacağını ve personel sayısının yasal sınırın altına inene kadar yeni personel alımının yapılmayacağını bildirmiştir. |
BULGU: Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye personel giderlerinin, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) Ek 20’nci maddesi uyarınca çıkarılan Usul ve Esaslar ile belirlenen sınırın üzerinde olduğu görülmüştür.
375 sayılı KHK’nın Ek 20’nci maddesine istinaden 09.04.2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla kabul edilen “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” 28.04.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; İdarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı; yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı belirtilmektedir.
25.11.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 554 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile yeniden değerleme oranı 2023 yılı için %58,46 olarak belirlenmiştir.
İdarenin en son yıl kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamı 258.901.727,29 TL, bu tutarın yeniden değerleme oranıyla artırılmış miktarı (258.901.727,29 x 1,5846) 410.255.677,06 TL’dir.
Yönetmelik hükümlerine göre idarenin toplam personel giderinin üst sınırı (410.255.677,06 x 0,40) 164.102.270,83 TL’dir.
Yapılan incelemede; Belediyenin 2024 yılı içerisinde 696 Sayılı KHK Kapsamında çalıştırılan işçiler dâhil personel gideri toplamının 192.748.963,26 TL olduğu, Yönetmelik hükümleriyle belirlenen sınırın 28.646.692,43 TL tutarında aşıldığı, söz konusu toplam personel giderinin yeniden değerlenmiş bütçe gelirine oranın %46,98 oranında gerçekleştiği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin personel giderlerinin yasal sınırın aşılmaması adına gerekli kontrollerin ve takibin yapılacağı ifade edilmiştir.
Personel sayısının mevzuatta belirtilen sınırın altına ininceye kadar yeni bir personel alımı yapılmaması gerekmektedir.