|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırları aştığını ortaya koymuştur. İncelenen belediyenin yıllık toplam personel giderleri, en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Kanun’a göre belirlenen yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu elde edilen miktarın yüzde kırkını geçmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu giderlerin belirli oranları aşmaması gerektiğini vurgulamakta ve aşılması durumunda yeni personel alımının yasaklandığını belirtmektedir.
Belediyenin yıllık bütçe gelirleri 40.268.900,15 TL olarak belirlenmişken, yeniden değerleme katsayısının (%58,46) uygulanması sonucunda personel gider limiti 25.524.039,67 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak, belediyenin toplam personel giderleri 26.308.112,03 TL’ye ulaşmış ve bu da limitin 784.072,36 TL aşılması anlamına gelmiştir. Kamu idaresi, personel giderlerinin yasal sınırların altına inene kadar yeni personel alımına izin verilmeyeceğini ve mali disiplinin sağlanacağına dair taahhütte bulunmuştur. Sonuç olarak, kamu idarelerinin personel alımlarında, belirlenen yasal sınırların aşılmaması ve mali disiplinin sağlanması büyük bir önem taşımaktadır. Bu bağlamda, ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırların Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin yıllık toplam personel giderlerinin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Kanun’a göre belirlenen yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan miktarın yüzde kırkını aştığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinde; belediyenin yıllık toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamayacağı, nüfusu 10.000’in altında olan belediyelerde bu oranın yüzde kırk olarak uygulanacağı, yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamayacağı hükmüne yer verilmiştir.
İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır” başlıklı 5’inci maddesine göre; idarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacak, bu oran büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanacaktır.
Yine aynı madde hükmünde, belirlenen oranı aşan idarelerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin almadan şirketlerine işçi alımı yapamayacağı düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri 40.268.900,15 TL olup, 213 sayılı Kanun’a göre belirlenen yeniden değerleme katsayısı (%58,46) ile çarpımı sonucu bulunan miktarın yüzde kırkı olan personel gider limiti 25.524.039,67 TL olarak belirlenmiştir. Belediyenin yıllık personel giderlerinin toplamı 26.308.112,03 TL’dir. Limitin 784.072,36 TL tutarında aşıldığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, personel giderleri mevzuat hükümleri ile belirlenen yasal sınırın altına ininceye kadar personel alımı yapılmayacağı ve ilgili bakanlığın izin alınmadan şirkete işçi alımı yapılmayacağı hususuna özen gösterileceği ve mali disiplinin sağlanacağı ifade edilerek bulguya iştirak edilmiştir.
Kamu idarelerinin personel alımlarında, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri ile belirlenen personel giderleri sınır oranının aşılması durumunda yasal sınırın altına ininceye kadar personel alımı yapmaması ve bu ödemeler açısından mali disiplinin sağlanması gerekmektedir.