|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırları aştığını ortaya koymuştur. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20. maddesi çerçevesinde, 09/04/2018 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” doğrultusunda, mahalli idarelerin personel giderleri için belirlenen üst sınırlar aşılmıştır.
Bu usul ve esaslara göre, idarelerin yıllık toplam personel giderleri, en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranı ile çarpımı sonucu elde edilen miktarın yüzde kırkını geçememektedir. 2023 yılı kesinleşmiş bütçe gelirleri 12.136.843,55 TL olarak belirlenmiş olup, 2024 yılı için hesaplanan yeniden değerleme katsayısı %58,46’dır. Bu hesaplamalar sonucunda, belirlenen üst sınır 7.692.816,92 TL iken, belediyenin toplam personel giderleri 14.354.755,98 TL olarak tespit edilmiştir. Böylece, mevzuatta öngörülen sınırın önemli ölçüde aşıldığı anlaşılmaktadır. Bu durum, personel istihdamının yasal çerçevede sınırlandırılması ve yeni personel alımının durdurulması gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırların Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin 2024 yılı personel giderlerinin İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’da belirlenen sınırların üzerinde olduğu görülmüştür.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesine istinaden 09/04/2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilen “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” 28/04/2018 tarihli 30405 sayılı Resmî Gazete’de yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda mahalli idarelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerinin gördürüleceği şirketlerde işçilerin işe alımı, işçilere ilişkin personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırları, ilk defa alınacak işçilere ilişkin belirlenecek ölçütleri esas alarak yıllık sınırlamaları ve bu kapsamdaki alımlar ile harcamaları izlemeye ilişkin hususlar belirlenmiştir.
Anılan Usul ve Esaslar’ın “Personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır” başlıklı 5’inci maddesine göre idarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı, bu oranın büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanacağı, yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı belirtilmiştir.
Buna göre, Belediyenin şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Kanun’a göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediyenin 2023 yılı kesinleşmiş bütçe gelirinin 12.136.843,55 TL olduğu, bu tutarın 2024 yılı yeniden değerleme katsayısı olan %58,46 ile çarpımı sonucu bulunan tutarın yüzde kırkının 7.692.816,92 TL olduğu, ancak 2024 yılı şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin 14.354.755,98 TL olduğu, böylece personel giderleri açısından mevzuatla belirlenmiş üst sınırın önemli miktarda aşıldığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, personel istihdamının mevzuatla belirlenen üst sınırı aşmayacak şekilde yapılması ve yeni personel alımı yapılmaması, personel giderlerinin mevzuatta belirtilen oranın altına indirilmesi gerekmektedir.