|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, bir ilçe belediyesinin yıllık toplam personel giderleri, mevzuatta belirlenen sınırları aşmıştır. Belediyenin yıllık personel giderleri, en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Kanun’a göre belirlenen yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu elde edilen miktarın yüzde kırkını geçmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, bu oran nüfusu 10.000’in altında olan belediyelerde yüzde kırk, diğerlerinde ise yüzde otuz olarak uygulanmaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, belediyenin yıllık personel giderleri toplamı 10.839.775,71 TL olarak belirlenmişken, hesaplanan limit 8.729.453,15 TL’dir. Bu durumda, limit 2.110.322,56 TL aşılmıştır. Kamu idaresi, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderlerinin belirtilen oranın altına inmesi durumunda yeni personel alımı yapılmayacağını açıklamıştır. Mevzuat hükümleri gereği, personel giderleri sınır oranının aşılması durumunda, yasal sınırın altına inene kadar yeni personel alımı yapılamayacağı ve mali disiplinin sağlanması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, kamu idarelerinin bütçe yönetiminde dikkatli olmaları gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırların Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin yıllık toplam personel giderlerinin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Kanun’a göre belirlenen yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan miktarın yüzde kırkını aştığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinde; belediyenin yıllık toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamayacağı, nüfusu 10.000’in altında olan belediyelerde bu oranın yüzde kırk olarak uygulanacağı, yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamayacağı hükmüne yer verilmiştir.
İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır” başlıklı 5’inci maddesine göre; idarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacak, bu oran büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanacaktır.
Yine aynı madde hükmünde, belirlenen oranı aşan idarelerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin almadan şirketlerine işçi alımı yapamayacağı düzenlenmiştir.
Yapılan denetimde, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri 13.772.329,21 TL olup, 213 sayılı Kanun’a göre belirlenen yeniden değerleme katsayısı (%58,46) ile çarpımı sonucu bulunan miktarın yüzde kırkı olan personel gider limiti 8.729.453,15 TL olarak belirlenmiştir. Belediyenin yıllık personel giderlerinin toplamı 10.839.775,71 TL’dir. Limitin 2.110.322,56 TL tutarında aşıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri söz konusu oranın altına inine kadar yeni personel alımı yapılmayacağı ifade edilmiştir.
Kamu idarelerinin personel alımlarında, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri ile belirlenen personel giderleri sınır oranının aşılması durumunda yasal sınırın altına ininceye kadar personel alımı yapılmaması ve bu ödemeler açısından mali disiplinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.