|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversite ve döner sermaye kapsamında gerçekleştirilen personel servis hizmet alımında çeşitli mevzuata aykırı uygulamalar tespit edilmiştir. İhale sürecinde, yüklenici ile araç sahipleri arasında yapılması gereken sözleşmelerin idareye sunulmadığı belirlenmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne göre, yükleniciye ait olmayan araçlar için bu sözleşmelerin yapılması ve idareye iletilmesi zorunludur. Ancak yapılan denetimlerde, bazı araçların yüklenici mülkiyetinde olmadığı ve gerekli sözleşmelerin sunulmadığı görülmüştür.
Ayrıca, kontrol teşkilatının işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğine dair gerekli denetimleri yapmadığı tespit edilmiştir. İlgili mevzuata göre, kontrol teşkilatının işçilerin ücretlerini her ay kontrol etmesi ve hakediş ödemeleri öncesinde bilgilendirme yapması gerekmektedir. Ancak, denetimlerde bu kontrollerin yapılmadığı ve işçilere yönelik bilgilendirme yapılmadığı ortaya çıkmıştır. Son olarak, yüklenicinin teknik şartnameye uygun belgeleri tam olarak sunmadığı ve idarenin bu duruma karşı herhangi bir yaptırım uygulamadığı anlaşılmıştır. İdare, eksik belgelerle ilgili gerekli kontrolleri yapmamış ve cezai müeyyideleri devreye almamıştır. Bu durum, sözleşme süreçlerinin daha dikkatli bir şekilde yönetilmesi ve mevzuata uygun hareket edilmesi gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Personel Servis Hizmet Alım İşlerinde Hatalı Uygulamalar Olması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kamu İdaresince ihalesi gerçekleştirilen personel servis hizmeti alım işinin incelenmesi neticesinde mevzuata uygun olmayan aşağıda sırayla ifade edilen bazı eksiklik ve hataların bulunduğu tespit edilmiştir.
Yüklenici ile Araç Sahipleri Arasında Yapılması ve İdareye Sunulması Gerekli Sözleşmenin Sunulmaması
Personel servis taşımacılığı ihalesi kapsamında mevzuat gereği idareye sunulması gereken sözleşmenin sunulmadığı görülmüştür.
30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Ek-8’de yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, personel taşıma hizmetlerinde kullanılacak mülkiyeti yükleniciye ait olmayan her bir aracın sahibi ile yüklenici arasında ihale konusu personel taşıma işine ilişkin olarak yazılı sözleşme yapılacağı ve bu sözleşmenin işe başlama tarihinden önce idareye sunulmasının zorunlu olduğu, işin devamı sırasında araçların değiştirilmesi veya mevcut araç sayısının artırılması halinde bu araçların sahipleri ile de aynı şekilde yazılı sözleşme yapılarak taşıma hizmetine başlamadan önce bu sözleşmelerin de idareye sunulması gerektiği, yüklenici ile araç sahibi arasında yapılacak sözleşmede işin adı, süresi, sözleşme bedeli ve ödeme şartları ile tarafların hak ve yükümlülüklerin belirtilmesi gerektiği hususları hükme bağlanmıştır.
Personel taşıma ihalelerinde çalıştırılacak servis araçları arasında yükleniciye ait olmayan araçlar bulunması halinde bu araç sahipleri ile yüklenici arasında yazılı sözleşme yapılması ve bu sözleşmenin de idareye sunulma zorunluluğu söz konusu olmaktadır.
Personel servis taşımacılığı ihalesine ilişkin yapılan incelemede, servis güzergâhlarında çalıştırılan bazı araçların yüklenicinin mülkiyetinde bulunmadığı, dolayısıyla araç sahipleri ile yüklenici arasında yapılması ve idareye sunulması gerekli sözleşmelerin idareye sunulmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, belirtilen mevzuat hükmüne riayet edilerek yüklenici ile araç sahipleri arasında imza edilecek sözleşmelerin idare tarafından aranması ve idareye sunulmasının sağlanması gerekmektedir.
Kontrol Teşkilatınca, İşçi Ücretlerin Ödenmesine Yönelik Yapılma s ı Gerekli Kontrollerin Yapılmaması
İdarece gerçekleştirilen ihale ve hakedişlerin incelenmesi neticesinde, personel istihda m edilen ihaleye ilişkin idare bünyesinde kurulan kontrol teşkilatınca işçi ücretlerinin ödendiğine yönelik yapılması gereken kontrollerin yapılmadığı görülmüştür.
30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhale ler i Uygulama Yönetmeliği’nin eki Ek-8’de yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinin ikinci fıkrasında, kontrol teşkilatının, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlü olduğu;
Anılan maddenin üçüncü fıkrasında, yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulacağı ve ilanın yapıldığı hususunun kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek ilgili tutanağın bir kopyasının hakedeşin yapılacağı ödeme yerine gönderileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kontrol teşkilatının, yüklenici tarafından istihdam edilen veya ettirilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediği hususunda kontrol yükümlülüğünün bulunduğu ve bu yükümlülüğü resen her ay tatbik etmesi gerektiği, ayrıca kontrol teşkilatının işin yüklenicisine yapılacak hakediş ödemesi öncesinde işçilerin görebileceği veya haberdar olabileceği şekilde yükleniciye hakediş ödemesinin yapılacağına dair bir bilgilendirmeyi işçilere yapmış olması gerektiği ve bu bilgilendirmeyi bir tutanakla tevsik ederek ilgili hakediş ödemesinin yapılacağı yere göndermesi gerektiği gibi belli başlı görev ve sorumlulukların olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, İdarenin gerçekleştirmiş olduğu hakediş ödemelerine ilişkin incelemelerde; 2020/492074 ihale kayıt numaralı 2021 Yılı Personel Servis Taşımacılığı işinde kontrol teşkilatınca, yüklenici veya alt yükleniciler tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin ödenip ödenmediğine yönelik kontrollerin yapılmadığı görülmüştür. Ayrıca kontrol teşkilatınca, hakediş ödemelerinden önce yükleniciye hakediş ödemesi yapılacağına dair işçilere yönelik herhangi bir bilgilendirmenin yapılmadığı, bunu tevsik edici bir belgenin düzenlenip ilgili hakediş ödemesi yapacak olan birime gönderilmediği tespit edilmiştir.
Bu itibarla, sözleşme sürecinde görev alan kontrol teşkilatında görevli personelin mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis etmeleri gerekmektedir.
Yüklenicinin Teknik Şartnameden Doğan Yükümlülüklerini Tam Olarak Yerine Getirmemesine Rağmen Gerekli Yaptırımların Uygulanmaması
İdarece gerçekleştirilen 2020/492074 ihale kayıt numaralı 2021 Yılı Personel Servis Taşımacılığı ihalesinin teknik şartnamesinde yüklenici tarafından idareye sunulması gerekli belgelerin bir kısmının uygun olmayan belge olarak sunulduğu bir kısmının ise hiç sunulmadığı ve İdare tarafından söz konusu hususa ilişkin herhangi bir müeyyide uygulanmadığı görülmüştür.
İstanbul Medeniyet Üniversitesinin 2021 yılına ilişkin Personel Servis Taşımacılığı ihalesinde Teknik Şartname’nin “İstenecek Belgeler” başlıklı 8’inci maddesinde, yüklenicinin çalıştıracağı şoförler ve araçlara ilişkin olarak aşağıda belirtilen belgeleri, her güzergah için ayrı ayrı olmak üzere işe başlama tarihinden itibaren en geç 1 hafta içinde idareye teslim etmek zorunda olduğu belirtilmiştir.
Anılan Teknik Şartname’nin “Ceza ve Yaptırımlar” başlıklı 12’nci maddesinde, Teknik şartnamenin 8’inci maddesinde belirlenen “İstenecek Belgeler” den biri ya da birkaçının teslim edilmemesi halinde İdare tarafından yükleniciye e-mail olarak ya da yazılı olarak durumun bildirileceği, bildirimi takip eden bir iş günü içinde aksaklığın giderilmemesi durumunda en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin binde 0,5 tutarında ceza uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen işin teknik şartnamesinin hükümleri gereğince, yüklenicinin teknik şartnamede istenen belgeleri işe başlama tarihinden itibaren en geç 1 hafta içinde İdareye sunması gerektiği, idare tarafından ise sunulan belgelerde eksiklik olması halinde bu eksikliğin yükleniciye bildirilmesi gerektiği, eksikliğin bildirimi takip eden iş günü içinde giderilmemesi durumunda ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedeli üzerinden cezai müeyyide uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yüklenicinin 2021 yılı personel servis taşımacılığı ihalesine ilişkin teknik şartnamede istenilen hususlara binaen idareye sunmuş olduğu dosya incelendiğinde; teknik şartnamenin 8’inci maddesinde istenen belgelerden biri olan şoförlerin SRC2 belge örneklerinin bazı araç sahipleri tarafından sunulmadığı, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçelerinin ve ferdi kaza koltuk sigortalarına ilişkin bazı taşıtların sigorta poliçelerinin dosyada yer almadığı, bazı şoförlerin psikoteknik belgelerinin eksik olduğu tespit edilmiştir.
İdare tarafından söz konusu hususlarla ilgili gerekli kontrollerin yeterince yapılmadığı ve eksik belgelerle alakalı olarak sözleşmede belirtilen cezai müeyyidelere ilişkin herhangi bir işlemin tesis edilmediği anlaşılmıştır.
Kamu İdaresince, bulgunun A, B ve C bölümlerinde tespit edilen hususlara ilişkin gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağı; benzer hata ve eksiklikleri önleyici tedbirlerin alınacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, işin teknik şartnamesinde istenen belgelerin tam olarak kontrol edilmesi ve eksik belgelerin bulunması halinde şartnamede ve sözleşmede belirtilen cezai müeyyidelerin uygulanması gerekmektedir.