|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Sosyal Güvenlik Kurumları’na ait personel sistemlerinde veri üretimi ve kontrolünde önemli eksiklikler tespit etmiştir. Kurumda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde farklı statülerde çalışan personelin özlük dosyaları ve ödemeleri, İnsan Kaynakları Uygulama ve Personel Bordro Sistemi üzerinden yönetilmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, gelir vergisi hesaplamalarında hatalar, personel sandık başlangıç tarihlerinin yanlış kaydedilmesi ve bazı bordroların manuel olarak hazırlanıp sisteme aktarılmaması gibi sorunlar ortaya çıkmıştır.
Bu durum, kurumun veri üretimi ve kontrol süreçlerini zorlaştırmakta, hatalara yol açmaktadır. Kamu idaresi, il müdürlükleri tarafından kullanıcı kaynaklı hataların düzeltildiğini, sandık başlangıç tarihlerinin güncellendiğini ve gereksiz bordro kalemlerinin sistemden çıkarıldığını belirtmiştir. Ayrıca, mali otomasyon sistemi projesi ile yapılan ödemelerin sisteme otomatik olarak entegre edilmesi hedeflenmektedir. Sonuç olarak, İnsan Kaynakları Uygulama ve Bordro Sisteminin, personel bilgilerini doğru bir şekilde kaydedip ödemeleri etkin bir biçimde gerçekleştirecek şekilde güncellenmesi gerekmektedir. Bu güncellemeler, kurumun veri yönetimini iyileştirecek ve hataların önüne geçecektir. |
BULGU: Personel Sistemlerinin Veri Üretimi ve Kontrolünde Eksikliklerin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları
Kurum personelinin özlük dosyalarının ve ödemelerinin hazırlandığı bilişim sistemlerinden elde edilen verilerde eksikliklerin olduğu görülmüştür.
Kurumda 657 sayılı Devlet Memurları ve 4857 sayılı İş Kanunu ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında memur, sözleşmeli ve işçi statüsünde personel çalışmakta ve ödemeleri yapılmaktadır.
Personel ödemelerine ilişkin olarak İnsan Kaynakları Uygulama ve Personel Bordro Sistemi kullanılmaktadır. Bu programlar dikkate alınarak özlük dosyaları işlenmekte ve bu veriler çerçevesinde personelin bordroları ve ödemeleri yapılmaktadır. Bu Sistemler içeresinden alınan veriler üzerinden yapılan incelemeler sonucunda;
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 104’üncü maddesinde, gelir vergisinin vergiye tabi gelirlerin yıllık toplamından indirimler düşüldükten sonra 103’üncü maddedeki nispetler uygulanmak suretiyle hesaplanacağı belirtilmesine rağmen il müdürlüklerinin bazılarında toplam matrahın eksik hesaplandığı, matrah toplamlarında hataların olduğu,
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 7’nci maddesine göre Kurum personelinin sandık başlangıç tarihleri 4/c kapsamında çalışmaya başladıkları tarihten itibaren başlaması gerekirken personel bilgilerinde kuruma giriş tarihleri esas alınanların olduğu, kıdem yılının belirlenmesinde kullanılan sigorta başlangıç tarihlerine ilişkin sistem üzerinde bilgi yer almadığı,
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 40’ıncı maddesi kapsamında, ilave ödeme yapılmasına rağmen personel bordrolarında bahsi geçen ödemeler görünmemekte iken, aynı Kararname’nin 2’inci maddesi kapsamında ödenen ancak uygulamasına Kurumda 2005 yılı itibarıyla son verilen lojman tazminatı gibi hesaplamaya katılmayan kalemlerin bordrolarda yer aldığı,
Kurum personel ödemelerine ilişkin bir kısım bordroların manuel hazırlandığı, ancak Personel Bordro Sistemine aktarılmadığı,
tespit edilmiştir.
Kurumun Bordro Sistemi dışında ödeme yapılması ve bu ödemelerin otomatik olarak hesaba katılmaması, uygulaması kalmayan ödeme kalemlerinin sistemde tutulması ya da gerçekleştirilen ödemelerin bir kısmının manuel hazırlanarak sistemde görünmemesi, özlük dosyalarının doğru olarak sisteme aktarılmaması il bazında teşkilatlanmış olan Kurum açısından veri üretimi ve kontrolünü zorlaştırmakta, hatalara neden olmaktadır.
Kamu idaresi bulgu konusu hususa ilişkin olarak, il müdürlükleri tarafından kullanıcı kaynaklı yapılan eksik işlemlerin düzeltildiğini, personelin sandık başlama tarihlerinde gerekli güncellemelerin yapıldığını, bordro sisteminde bulunan gereksiz kalemlerin çıkartıldığını, mali otomasyon sistemi projesi çalışmaları ile yapılan ödemelerin sisteme otomatik olarak alınmasının sağlanacağını belirtmiştir.
Bu itibarla, personel bilgilerinin kaydedildiği ve ödemelerinin yapıldığı İnsan Kaynakları Uygulama ve Bordro Sisteminin veri üretimi ile kontrolüne imkân verecek ve bütün unsurları içerecek şekilde gerçek duruma uygun olarak güncellenmesi gerekmektedir.