Personel Takip Sisteminde Kaydı Olmadığı Halde Fazla Mesai Ücreti Alan Personel Olması (Sayıştay)

BULGU: Personel Takip Sisteminde Kaydı Olmadığı Halde Fazla Mesai Ücreti Alan Personel Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İdare’de çalışan memur ve sürekli işçiler tarafından mesai takibi için kurulan personel takip sistemine personel kartlarının düzenli okutulmadığı, buna rağmen ilgili günlerde beyana dayalı fazla mesai ödemeleri yapıldığı görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Çekilme” başlıklı 94’üncü maddesinde; Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabileceği; mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılacağı belirtilmiştir.

Aynı Kanun’un “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125/E-d maddesinde; özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek, Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak hüküm altına alınmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlıklı 25/II-g maddesine göre; işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki iş günü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç iş günü işine devam etmemesi halinde, süresi belirli olsun veya olmasın işverenin, iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebileceğine hükmedilmiştir.

Yapılan incelemede, İdare’de istihdam edilen personelin mesaiye geliş ve mesaiden çıkış takibinin personel kartlarının elektronik takip sistemine okutulması suretiyle yapıldığı, İdare’de istihdam edilen memur ve işçilerin bir kısmı tarafından mesai takibinin yapıldığı sisteme personel kartlarının okutulmadığı tespit edilmiştir.

Personelin bir kısmı tarafından mesai takip sistemine kartların okutulmaması, hangi çalışanın mesai saatlerine uyup uymadığının tespitine imkân vermemektedir.

Bu durum, personel maaş veya ücret hesabına esas çalışma sürelerinin tam ve doğru hesaplanamamasına neden olabileceği gibi İdarede mesaiye gelmeden maaş veya ücret alan çalışan olması riskini de ortaya çıkarmaktadır.

Nitekim çalışanlar için fazla mesai ücreti ödenen saatler ile ilgililerin bu tarihlerdeki giriş çıkış kayıtları kontrol edildiğinde aşağıda yer alan tabloda da görüldüğü üzere kart basmadığı halde fazla mesai ücreti alan personeller olduğu görülmüştür.

Tabloda örnek olarak 4 personele yer verilmiş olup bu personelin ilgili tarihlerde giriş çıkışlarına ilişkin hiçbir kayıt olmadığı görülmüştür. Personelin fazla mesai yapması bir kenara bu tarihlerde standart mesai saatlerinde dahi kurumda bulunup bulunmadığı bilinmemektedir. Bu şekilde birçok personele kontrol imkanı bulunmadan ödeme yapılmıştır.

Ayrıca personel kartı okutarak giriş çıkış yapan bazı personelin sistemde kayıtlı çıkış saatinden çok sonra çıktıklarını beyan ederek fazla mesai ücreti aldığı da görülmüştür. Örneğin; Kültür Şube Müdürlüğünde görevli bir büro personeli 18.05.2024-16.06.2024 tarihleri arasında 36 saat fazla mesai yaptığını beyan etmiş bu sürelerde sadece bir gün kart okutmuş diğer günler kart okutmamıştır. Kart okuttuğu tarihte ise çıkış saati 16:38 olmasına rağmen 17:00-20:00 saatleri arasında fazla mesai yaptığını beyan etmiştir.

Tablo 8: Personel Takip Sisteminde Kaydı Olmadığı Halde Fazla Mesai Ücreti Alan Personele İlişkin Örnek Veri

Kamu İdaresince, personelin mesai saatleri ve fazla ma saatlerini kayda geçirilmesini sağlayacak şekilde personel kimlik kartlarının personel takip sistemine okutulması amacıyla birimlere uyarı yazıları yazıldığı diğer taraftan Teftiş Kurulu Başkanlığı bünyesinde denetimler yapılarak gerekli in yürütüldüğü belirtilmiştir.

İdare tarafından istihdam edilen personelce mesai saatlerine riayet edildiğinin sağlıklı şekilde kontrolünün sağlanması, izinsiz veya Kurum tarafından kabul edilebilir herhangi bir mazereti olmaksızın göreve gelmeyen personel varsa ilgililer hakkında 657 ve 4857 sayılı Kanunlarda belirtilen yaptırımların uygulanması, yapılacak fazla mesai vb. ödemelerde gerekli kontrollerin düzenli yapılması gerekmektedir.