Personel ücretleri için fiyat farkı verileceğinin ön görüldüğü ihalede, akaryakıt için fiyat farkı ön görülmemesi mevzuata aykırılık oluşturur mu (KİK)

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:     

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Tekten İnşaat Turizm Yemek Nakliye Temizlik İlaçlama Medikal Tekstil Bilgisayar Sigortacılık Petrol Mobilya Tarım Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

Cumhuriyet Mah. Millet Cad. Efe Plaza Kat:2/201 Melikgazi / KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tepebaşı Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü

Hoşnudiye Mahallesi Şahin Caddesi No: 84 Tepebaşı / ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/2907İhale Kayıt Numaralı “Kent İçi Temizlik Hizmetleri, Çöp Toplama ve Nakli, Cadde ve Sokakların El ve Makine ile Temizletilmesi, Genel Çevre Temizlik Hizmeti Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

            Tepebaşı Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 22.02.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kent İçi Temizlik Hizmetleri, Çöp Toplama ve Nakli, Cadde ve Sokakların El ve Makine ile Temizletilmesi, Genel Çevre Temizlik Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Tekten İnşaat Turizm Yemek Nak. Tem. İlaçlama Medikal Tekstil Bilg. Sig. Petrol Mobilya Tarım Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin 16.02.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.02.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.02.2016 tarih ve 12783 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.02.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusundabulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2016/546 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Tepebaşı Belediye Başkanlığının 2016/2907 İKN’li ihalesinde;

1) İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde Kalite Yönetim Sistemi Belgesi (ISO 9001:2008) ve Çevre Yönetim Sistem Belgesi (14001) ile ilgili düzenleme yapıldığı, fakat aynı belgeler hususunda Teknik Şartname’de düzenleme yapılmadığı, bu durumun kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı,

2) İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde yer alan TS 13111 Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesinin hangi kuruluşlarca düzenleneceğinin Şartnamede detaylı olarak belirtilmediği, bu durumun kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı

3) İhalede istenmiş olan (7+1 m? ve 15+1,5 m?) hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonları, hidrolik sıkıştırmalı konteyner yıkama özellikli çöp kamyonu, sıkıştırmalı çöp kamyonu ahtapot kollu vinçli tank taşıyıcı araç özelliklerinin belirli bir değere göre net olarak belirtildiği, ayrıca 2014 model yılı sınırı konulduğu, asgari ve azami kriterler belirlenmesinin ihaleye katılımı artıracağı, idarece yapılan düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

4) Teknik Şartname’de araçların kaç saat çalışacaklarının belirtildiği, fakat 1 saatte, 1 günde veya iş kapsamında toplam kaç kilometre mesafe gidileceğinin belirtilmediği, bir aracın günde kaç kez çöp sahasına gideceğinin belirsiz olduğu, bu durumun tekliflerin net olarak oluşturulmasına engel olduğu, Şartnamede yer alan düzenlemenin isteklilerin eşit koşullarda teklif hazırlamasına engel olduğu,

5) Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde denetim cezalarının 17 alt madde halinde düzenlendiği, bu kapsamdaki ilk 16 maddede cezaların parasal tutar olarak belirtildiği, 17’nci maddede ise orantısal rakamlar öngörülerek birbirinden farklı düzenlemelere yer verildiği, ayrıca 15’inci maddede cezanın saatlik uygulanacağının belirtildiği, cezalar hususundaki düzenlemenin net olmadığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

6) Sözleşme Tasarısı’nın 26.1’inci maddesinde idarenin hangi hallerde sözleşmeyi fesh edeceğinin düzenlendiği, idarenin sözleşmeyi protesto çekmeye gerek kalmadan fesh etme imkânı bulunduğu, fakat protesto çekmeye gerek kalmadan sözleşmeyi fesh imkânı veren aykırılıkların sayısının belirtilmediği,

7) Sözleşme Tasarısı’nın 29’uncu maddesinde, sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi hususlarının düzenlendiği, mevcut işin götürü bedel olarak ihale edildiği, bu nedenle iş artışına ve eksilişine gidilmesinin mümkün olmadığı, bu durumun teklif fiyatlarını hesaplarken tereddüde neden olduğu,

8) Teknik Şartname Tablo 1’de mahallelerin nüfusları ile bu nüfusa göre oluşacak çöp miktarları ve çöp toplama periyotlarının belirtildiği, ancak ihalenin götürü bedel teklif ile ihale edildiği, mahallelerin olası nüfus artışı öngörülemediğinden çöp toplama maliyeti hesabı yapılamadığı,

9) Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinde fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartlarının düzenlendiği, idarenin sadece işçilik maliyeti değişiklikleri için fiyat farkı öngördüğü, akaryakıt giderleri için de fiyat farkı verilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

10) İdarenin 26.01.2016 tarihli zeyilnamesiyle ihale dokümanında değişiklik yapıldığı, kendi malı şartlı 1 adet hidrostatik yol süpürme aracının ihale dokümanında belirtilen şartlarına zeyilname ile en az 70 kw gücüne sahip olmalıdır şartının eklendiği, dokümanda yazılı şartların zeyilname ile arttırılmış olmasının mevzuata aykırılık oluşturduğu,

11) Teknik Şartname’nin denetim teşkilatı kapsamında “yüklenici temsilcisi” bulunmamasının idarenin tek başına tutacağı tutanaklarda yükleniciye ceza kesilmesine sebep olacağı, bu durumun kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı olduğu, kontrol teşkilatınca tutulacak olan tutanaklarda yüklenici temsilcisi için de imza bölümü olması gerektiği,

Yukarıda belirtilen hususlar tereddüt oluşturduğundan, ihalede rekabetin engellendiği, söz konusu ihale için teklif oluşturamadıkları, idareye yaptıkları başvurunun idarece reddedildiği, söz konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.  

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Tepebaşı Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 22.02.2016 tarihinde gerçekleştirilen şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’deki düzenlemelerde;  ihale konusu işin miktarı ve türünün “361 personel ile Kent İçi Temizlik Hizmetleri, Çöp Toplama ve Nakli, Cadde ve Sokakların El ve Makine ile Temizletilmesi, Genel Çevre Temizlik Hizmeti Alımı İşinin 24 ay süre ile yapılması” olduğu, işin yapılacağı yerin “51 (ellibir) mahalle ve 40 (kırk) yeni mahalle statüsüne alınan kırsal yerleşim yeri” olduğu, teklif ve sözleşme türünün götürü bedel teklif ve sözleşme olduğu ve işin tamamı için teklif verileceği hususları belirtilmiştir.

Söz konusu ihaleye dört (4) isteklinin katıldığı, bir isteklinin teklif zarfı içinde sunduğu (araçlara ait belgeleri) ihale dokümanı ile aranılan şartlara uygun olmadığından teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer üç isteklinin tekliflerinin ise geçerli kabul edildiği, neticede 02.03.2016 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile ihalenin Fatih İnş. Tic. ve San. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Marmara Bilişim Tem. Medikal ve Yemek Üretim Hiz. Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. – Barla Peyzaj Tem. İnş. Oto Kiralama Nakliyat Gıda Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın belirlendiği anlaşılmıştır.

            1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

            Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde; 

          “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

          (2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.

          …” hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29’uncu maddesinde idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesinde;

“74.1. İdareler, ihale konusu işin niteliğini ve uygulama yönetmeliklerinin bu konuyu düzenleyen maddelerini esas alarak, ihale dokümanında kalite ve standart belgelerine ilişkin düzenleme yapabilirler. İhale konusu ile ilgisi bulunmayan veya işin niteliğinin gerektirmediği kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine aykırılık teşkil edecektir.

74.2. İdarece kalite ve standarda ilişkin belge istenmesi durumunda, standarda ilişkin tanıma (kritere), belgenin başvuru veya teklif kapsamında istenmesi halinde ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede, yükleniciden istenmesi halinde ise teknik şartnamede yer verilecektir.

74.3. (Değişik: 20/4/2011-27911 R.G./ 19. md.) Kalite ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin istenilmesi halinde, söz konusu belgenin/belgelerin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi yeterli olup, bunun yerine söz konusu belgelerin belirli bir belgelendirme kuruluşundan alınmış olması zorunluluğunu getiren ifadeler kullanılamaz.

Kalite yönetim sistem belgelendirilmesine ilişkin olarak ISO 9001:2008 standardı 13/11/2008 tarihinde yayımlanmış olup, 13/11/2010 tarihinden itibaren ISO 9001:2000 standardına göre verilen kalite yönetim sistem belgeleri geçersiz hale gelmiştir. Bu nedenle idarelerce hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesinin istenilmesi durumunda ilanda ve dokümanda aday veya isteklilerin ihale konusu işe ilişkin ISO 9001:2008 standardına göre alınmış kalite yönetim sistem belgesi sunmaları gerektiğine yönelik düzenleme yapılacak ve aday veya istekliler tarafından da ISO 9001:2008 standardına göre alınmış kalite yönetim sistem belgesi sunulacaktır. Bu konuya ilişkin ayrıntılı açıklama, Kamu İhale Kurulunun 11/2/2010 tarihli ve 2010/DK.D-16 sayılı Düzenleyici Kararında yer almaktadır. Anılan Karara, Kurumun internet sayfasının Kamu İhale Mevzuatı bölümündeki Kamu İhale Kurulu Düzenleyici Kararları kısmından ulaşılabilir.

74.4. Hizmet alımı ihalelerinde; Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları Yönetim Sistemi (HACCP), İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi  (OHSAS), Bilgi Teknolojisi-Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi, Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi (ISO 22000), Sosyal Sorumluluk Standardı (SA 8000), İyi Hijyen Uygulamaları (GPP) gibi kalite ve standarda ilişkin belgeler ve sertifikalar istenmeyecektir.

74.5. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 26. md.)  Hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin istenip istenmeyeceği, 74.7. maddesindeki açıklama ve aşağıdaki esaslara uygun olarak idarelerce belirlenecektir.

74.5.1. (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 26. md.)  İdarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmet alımı ihaleleri (örneğin; temizlik, özel güvenlik, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile personel/ öğrenci taşıma hizmetleri ve araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi istenmeyecektir.

74.5.2.  (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 26. md.)  İdarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmetler (örneğin; temizlik, özel güvenlik, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile niteliği gereği çevre yönetim sistem belgesi istenmesi uygun olmayan hizmet alımı ihalelerinde (personel ve öğrenci taşıma hizmetleri, araç kiralama, mesleki eğitim, toplantı ve organizasyon hizmetleri gibi) çevre yönetim sistem belgesi istenmeyecektir.

74.6. Hizmet yeterlilik belgesinin kuruluş yapısı, planlama faaliyetleri ve sorumluluklar göz önünde bulundurulduğunda; idarelerin kendi hizmet binalarında gerçekleştirilen hizmetler (idarelerin hizmet binalarında, servislerce gerçekleştirilecek montaj, bakım ve onarım hizmetleri hariç) ile niteliği gereği hizmet yeterlilik belgesi istenmesi uygun olmayan (personel ve öğrenci taşıma hizmetleri, araç kiralama, mesleki eğitim, toplantı ve organizasyon hizmetleri gibi) ihalelerde bu belge istenmeyecektir. İdareler, hizmet yeterlilik belgesine yönelik düzenlemelerde; hizmet yeterlilik belgesinin hizmet kapsamını ve standardını açık olarak yazmalıdır.

74.7. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 27. md.)  Çöp toplama ve/veya kent temizliği hizmet alımı ihalelerinde; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve İşyerleri-Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesi (TS 13111) istenebilecektir.

74.8.  (Değişik: 15/7/2012-28354 R.G./ 1. md.)  4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının altında kalan ve hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek olan danışmanlık hizmeti alımlarında kalite ve standard ilişkin belgeler kapsamında sadece kalite yönetim system belgesi istenebilecektir.

74.9. İlgili mevzuatı çerçevesinde kalite ve standarda ilişkin bir belgenin sadece adının değiştirilmiş olması durumunda, daha önce alınan belgeler, belgede belirtilen geçerlilik tarihi sonuna kadar başvuru veya teklif kapsamında sunulmuş ise, idare tarafından belgeyi düzenleyen kurumdan bu belgenin geçerli olduğuna ilişkin bilgi alınması kaydıyla söz konusu belgeler geçerli kabul edilecektir. Aday veya istekli tarafından, belgeyi düzenleyen kurumdan alınmış ve daha önce düzenlenen belgenin geçerli olduğunu belirten yazının idareye sunulması veya ilgili mevzuatında daha önce düzenlenen belgelerin geçerli kabul edileceğine ilişkin açık bir düzenleme bulunması halinde de söz konusu belgeler idareler tarafından geçerli kabul edilecektir.” düzenlemesi,   

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesi kapsamında “7.5.3.

İsteklilerin Kalite Yönetim Sistem Belgesi (ISO 9001:2008), Çevre Yönetim Sistem Belgesi (14001), İşyerleri-Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesi (TS 13111) İbraz Etmeleri Gereklidir.

Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgelerin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.

İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan düzenlemeler ve İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde yapılan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; idarenin yeterlik kriteri olarak isteklilerden Kalite Yönetim Sistemi Belgesi (ISO 9001:2008) ve Çevre Yönetim Sistem Belgesi (14001) istediği, söz konusu belgelerin ihale tarihi itibarıyla teklif dosyası kapsamında sunulması gerektiğinin açıkça anlaşıldığı, söz konusu belgelerin istenildiğinin ayrıca Teknik Şartname’de de belirtilmesinin zorunlu olmadığı, dolayısıyla idarece yapılan düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

            2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler başlıklı” 42. maddesinde;

“(1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir.

          (2) Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.

          (3) Deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliliği ile ilgili belgelerin, Türk Akreditasyon Kurumu veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu akreditasyon kurumlarının Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.

          (4) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması yeterlidir. Ancak, ihale ilk ilan veya davet tarihinden önce akreditasyonu geri çekilen belgelendirme kuruluşunun düzenlediği kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin sunulması durumunda bu belgeler geçerli kabul edilmez.

          (5) İş ortaklığında, ortaklardan en az birinin kalite ve standarda ilişkin belgeleri sunması yeterlidir. Konsorsiyumda, her bir kısım için istenen kalite ve standarda ilişkin belgeler dokümanda belirtilir. Bu durumda her bir ortağın kendi kısmı için istenen belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

            Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesi kapsamında; İşyerleri-Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesi (TS 13111) hususunda açıklama bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin yukarıda birinci iddia kapsamında yer verilen 7.5.3’üncü maddesindeki düzenlemeden, isteklilerden yeterlik kriteri olarak “İşyerleri-Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesi (TS 13111)” istenildiği anlaşılmıştır.  

            Söz konusu TS 13111 sayılı Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesi ile ilgili olarak Kuruma yapılan bir başvuru üzerine, Türk Standartları Enstitüsünden görüş istenilmiş olup Türk Standartları Enstitüsünün 27.08.2015 tarihli ve 337385 sayılı cevap yazısında “…İlgide kayıtlı yazıda, ihalelerde idari şartnamede geçen kalite ve standarda ilişkin belgelerin sunuluş şekli maddesinin hatalı düzenlendiği, TS 13111 belgesinin akreditasyonunun mümkün olmadığı, TSE tarafından verilen bu belgeler için akreditasyon istenmeyeceği şeklinde yapılan şikayet başvurusu üzerine, TS 13111 İş Yerleri-Kent Temizliği İçin Genel Kurallar standardına göre verilen Hizmet Yeterlilik Belgelerinin akreditasyonunun mümkün olup olmadığı hususunda görüş talep edilmektedir.

Enstitümüz 132 sayılı Kanunla kurulmuş olup, kuruluş amaçları doğrultusunda yapmış olduğu ürün ve sistem belgelendirme, deney ve kalibrasyon laboratuvarları, muayene gözetim hizmetleri konusunda akredite bir kuruluştur. Akreditasyonlarımız milli kuruluşumuz olan Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) ve diğer yabancı kuruluşlar tarafından gerçekleştirilmiştir. Ürün, hizmet ve sistem belgelendirmelerinde standardlar, belgelendirmeye esas alınan dokümanlar olarak nitelendirilmektedir. Enstitümüz tarafından hazırlanmış olan ve Türk Standardı olarak isimlendirilen standardlar ve kriterlere göre hizmet belgelendirme işlemleri yapılmakta ve firmalara TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi verilmektedir. Hizmet Yeterlilik Belgesine haiz firmalar ise bu belgenin alameti farikası olan TSE-HYB logosunu kullanma hakkını da elde etmiş olurlar. Hizmet Yeterlilik Belgesi ibaresi ve TSE-HYB logosu aynı zamanda Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından Enstitümüz adına tescillenmiştir. Kent temizliği konusunda Enstitümüz tarafından verilen TS 13111 kapsamındaki belgeler geçerli olup, bu konuda akreditasyon yerine Hizmet Yeterlilik Belgesinin istenmesinin uygun olacağı kanaatindeyiz.

Kamu ihalelerine katılan firmalar tarafından ihale makamına sunulan TSE Hizmet Yeterlilik Belgelerinin aslı, belgeyi düzenleyen birimimiz tarafından imzalanmış ve mühürlenmiş aslı gibidir nüshası yeterli olacaktır. İhaleye sunulan belgelerin geçerli belge olup olmadıklarının doğrulanması için, belgenin son geçerlilik tarihine bakılması, Enstitümüz web sitesinden belgeli firma sorgulama ile kontrol edilmesi, o da yetmezse bir yazı ile Enstitümüze sorulması seçeneklerinden biri ya da birkaçı kullanılabilecektir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Buna göre, Hizmet Yeterlik Belgesinin hizmet yerinin imkânlarının ilgili Türk standardı ve/veya Türk Standartları Enstitüsü tarafından hazırlanmış olan kriterlere uygunluğunu gösteren ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından verilen bir belge olduğu, TS 13111 hizmet yeterlik belgesinin ise yine TSE tarafından verilen, kent temizliği yapan iş yerlerinin uyması gereken genel kuralları belirleyen bir standart olduğu anlaşılmaktadır. 

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 29’uncu maddesinde “ …istekliler tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir. Bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklama, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderilir.”hükmüne yer verilmiştir.

Dolayısıyla, isteklilerin ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyduğu hususlarla ilgili olarak ihale tarihinden önce, 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile belirlenmiş kurallara uygun olarak idareden açıklama talep etmesi mümkün bulunmaktadır. İhale dokümanında belirtilen TS 13111 numaralı hizmet yeterlilik belgesiyle ilgili tüm detayların ihale dokümanında belirtilmesinin gerekli olmadığı hususu açıktır. Ayrıca, idarenin başvuru sahibine verdiği cevapta; TS 13111 numaralı hizmet yeterlilik belgesiyle ilgili olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 42. maddesindeki düzenlemeye atıfta bulunulmuş olup, söz konusu madde hükmü gereğince isteklilerin geçerli olan belgelerini ihale komisyonuna sunacağı hususu belirtilmiştir. Dolayısıyla ilgili mevzuatına uygun şekilde düzenlenmiş bir TS 13111 Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesinin idareye sunulmasının idarece yeterli görüldüğü anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, idarece yapılan düzenleme mevzuata aykırılık oluşturmadığından başvuru sahibinin şikâyeti yerinde görülmemiştir.

            3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesi kapsamında “7.5.2.

İhale kapsamında çalıştırılacak tüm araçlar; dokümanda belirtilmiş olup, yüklenici istenen araçları, makine, ekipman ve teçhizatı iş başında bulunduracaktır.

1 adet Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu   (7+1 m3) , 3 adet Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (15+1,5 m3), 1 adet Hidrostatik Yol Süp. Aracı (2 m³) araç isteklinin kendi malı olması istenmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41. maddesi uyarınca kendi malı olması istenen araçlar için;Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.  İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir. Konsorsiyumda, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin belgeler, her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak, ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.

İstekli,  kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman için , teknik kriterlerine yönelik; üst ekipmana ait araçlar için (Çöp Kamyonu, Yol süpürme aracı vb.) Türk Standartları Enstitüsü tarafından onaylı, sunulan aracın şasi numarasını içeren, AİTM ( Araçların İmal, Tadil ve Montajı) Münferit Araç Uygunluk Belgesini/Belgelerini ihale dosyasında sunmak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

            4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde, “….

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik  düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

            Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde;

          “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

          (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

          (3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.

          (4) Teknik şartnamede ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın kullanım kılavuzlarına yönelik düzenleme yapılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde;

          “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

          (2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

          …..” hükmü yer almaktadır.

İdarenin ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonları, Hidrostatik Sıkıştırmalı Konteynır Yıkama Aracı Özellikli Çöp Kamyonu, Ahtapot Kollu Vinçli Tank Taşıyıcı için belirlenen kriterler İdari Şartname ve Teknik Şartname’de belirtilmiştir.

Başvuru sahibinin dilekçesinde söz edilen araçların teknik özellikleri Teknik Şartname’nin II. Bölümü kapsamında düzenlenmiştir.

Teknik Şartname’de hizmet araçlarının ve ekipmanlarının cins, sayı ve teknik özelliklerini düzenleyen tabloda;

Şeklinde düzenleme bulunduğu görülmüştür.

Ayrıca Teknik Şartname’nin “Hizmet Araçlarının ve Ekipmanlarının Teknik Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde 4734 sayılı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesindeki hükme yer verildikten sonra,  “…

Bu hüküm ve tasarrufa istinaden Tüm araçlar için; Asgari yeterlilik kriterleri belirlenirken, ihale konusu işin ekonomik ve teknik anlamda idare menfaatleri doğrultusunda piyasa şartlarında kolayca temin edilebilecek araçlarda olmasına dikkat edilmiştir. Belli bir markaya yönelik düzenlemeler yapılmamış olup, Yüklenici asgari yeterlilik kiriterlerini sağlayan veya dengi özellikleresahip araçlar kullanabilecektir. Tüm araçlar, çevreyi rahatsız edecek şekilde gürültülü çalışmayacak, sıkıştırmalı çöp kamyonlarının kasaları su sızdırmayacak, dış görünümleri, kaporta akşamları görüntü kirliliğine sebep olmayacaktır. İdare tarafından belirlenen şekilde tüm sıkıştırmalı çöp kamyonları, yol süpürme araçları ve arazözün araç giydirmeleri yapılacaktır. Araç giydirmelerinde zaman içinde yıpranma ve aşınmalardan kaynaklanan olumsuzluklar İdare tarafından Yüklenicinin kendisine bildirilen süre içerisinde giderilecektir. …”düzenlemesine yer verilmiştir.

İdarenin şikâyet dilekçesine verdiği cevapta ise; işin ifasında kullanılacak olan araçlar belirlenirken hizmetin verileceği İlçe genelinde nüfusa dayalı oluşması muhtemel çöp miktarının, yerleşim yerlerinin, sokakların genişlik ve uzunluklarının, İlçe nüfusunun bölgesel olarak yoğunluğunun ve kamu yararı gibi benzeri kriterlerin idarelerince irdelenerek değerlendirildiği, temizlik hizmeti verilmesinde kamu yararı düşünülerek araçlar ve kapasitelerinin titizlikle belirlendiği, araçların kapasitelerinin görev yapacakları mahalle / yerleşim birimine göre belirlendiği, olası bir sorunla karşılaşmamak için en uygun kapasitenin seçildiği, işin ifa aşamasında sorunlara yol açmamak için araç kapasitelerinde esnekliğin (kapasite aralığının) uygun bulunmadığı, ihale dokümanıyla kendi malı olarak isteklilerden istenilen araçların model yılının 2014 (3 yaş) olarak belirlenmesinin hizmetin yerine getirilmesi aşamasında vuku bulabilecek teknik arızaların olasılığını düşürmeye yönelik olduğu, verimlilik ve fonksiyonelliğin esas alındığı, ayrıca bu model şartının tüm istekliler için geçerli olduğu, rekabetin engellenmediği ve fırsat eşitliğinin bozulmadığı, söz konusu işin 2016 yılında yapılacağı, işin süresi (24 ay), işin niteliği, büyüklüğü ve önemi dikkate alındığında bu kriterin idarelerince önemli ve gerekli görüldüğü, ayrıca, ihale konusu ihtiyacın belirlenmesinde idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, bu çerçevede idare tarafından verimliliğin ve fonksiyonelliğin sağlanması amacıyla araçların model şartlarının belirlendiği hususu belirtilerek şikâyet uygun bulunmamıştır.

            Netice olarak, 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatın yukarıda yer verilen hükümleri çerçevesinde, şikâyet dilekçesindeki belirtilen iddialar ile idarenin konuya ilişkin açıklaması birlikte değerlendirildiğinde, şikâyete konu araçların özelliklerinin ihale konusu hizmetin niteliği ile ilgili olduğu, iddia konusu mevcut düzenlemelerin mevzuata aykırılık oluşturduğuna dair bir tespit bulunmadığı, ihale konusu edilen ihtiyacın asli sahibi olan idarenin ihtiyaç konusu hizmetin gerçekleştirilmesinde kullanılacak olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayı ve niteliklerinin belirlenmesinde takdir yetkisinin bulunduğu, bu bağlamda idarenin ihale konusu hizmet ile ilgili tecrübelerinden de faydalanarak ihale konusu hizmetin niteliğine ve ihale konusu hizmet işi kapsamında kullanılacak olan araçların özelliklerine ilişkin düzenleme yapabileceği ve bunların sonuçları ile ilgili sorumluluğun idareye ait olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasına konu özelliklerin (araçların temel özelliklerine ve model şartına ilişkin olarak) 4734 sayılı Kanun’a aykırılık oluşturmadığı anlaşılmıştır.  

            4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin I. Bölümü kapsamındaki 1’inci maddesinde ihale konusu iş; “Tepebaşı Belediyesi sınırları dahilindeki mahalleler ve yerleşim birimleri ile okullar, resmi kurumlar, boş arsalar, özel işyerleri, sanayi siteleri (imalat atıkları hariç) ve pazar yerlerinden kaynaklanan evsel katı atıkların uygun araçlar ile toplanarak Seyitgazi yolu üzerindeki Düzenli Depolama Alanına, hafriyat atıklarının ise Büyükşehir Belediyesi tarafından ruhsatlandırılan hafriyat döküm alanına nakli ile Tepebaşı Bölgesi’ndeki muhtelif cadde ve sokakların, orta refüjlerin, kavşakların, yaya kaldırımlarının bordür diplerinin, Porsuk Çayı kenarında kalan sahil boyunun el ve makineler ile temizlenmesi” işi olarak tarif edilmiştir.  

Teknik Şartname’nin 2’nci maddesi kapsamında ise; Tepebaşı bölgesinin toplam 51 (ellibir) mahalle ve 40 (kırk) yeni mahalle statüsüne alınan kırsal yerleşim yerini içerdiği, söz konusu mahalle – kırsal yerleşim yerlerinin Tablo – 1’de düzenlendiği belirtilmiştir. Tablo – 1’de söz konusu 91 adet yerleşim yeri; isim, nüfus, nüfusa göre oluşacak çöp miktarı ve toplama periyodları belirtilmiştir. Ayrıca, nüfusa göre oluşacak çöp miktarının TÜİK’in “Atık hizmeti verilen belediye sayısı, nüfusu, yaz ve kış mevsimine göre toplanacak atık miktarı, 2012” verilerine göre kişi başı 0,92 kg/gün alınarak hesaplandığı belirtilmiştir.

Teknik Şartname’nin bütünü birlikte değerlendirildiğinde; Şartname ekinde hizmetin verileceği bölgenin haritasının bulunduğu, hizmet kapsamında kullanılacak olan araçların sayısı ve teknik özellikleri ile yerleşim yerlerinin çöp toplama periyodlarının, araçların ve personelin çalışma sürelerinin belirtildiği görülmektedir.

            İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde;

“12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.

12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işinin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.”  düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 19’uncu maddesinde; teklif ve sözleşme türünün götürü bedel teklif ve sözleşme olacağı belirtilmiştir.

Bu çerçevede, Teknik Şartname’de yapılan düzenleme bir bütünlük içinde değerlendirildiğinde, ihale konusu işin yerine getirilmesi sürecinde kullanılacak olan araçların giderlerine ilişkin olarak, ihale konusu alanda faaliyette bulunan bir firmanın Teknik Şartname’deki bilgileri esas alarak ve İdari Şartname’nin 12’nci maddesinde belirtildiği üzere işin yapılacağı yeri incelemek suretiyle araç giderleri hususunda öngörüde bulunmasının ve ortaya çıkabilecek maliyet kalemlerini dikkate alarak teklif oluşturmanın mümkün olduğu, işin yapılacağı yeri incelemenin isteklinin sorumluluğunda olduğu, bu hususta idarece çok detaylı bir düzenleme yapılmamasının (veya ihale konusu işin doğası/mahiyeti gereği çok ayrıntılı açıklama yapılamıyor olmasının) ihalede teklif verilmesine engel olmadığı, muhtemel risklerin isteklilerin her biri için söz konusu olduğu anlaşıldığından şikâyetçinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

            5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

            …

            n) Gecikme halinde alınacak cezalar.

            …

p) Denetim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar.

…

            t) Sözleşmenin feshine ilişkin şartlar...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 36’ncı maddesinde “Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmesi’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde;

“16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,

            Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmesi’nin 16’ncı maddesinin 16.1.1’inci alt maddesinin 26 numaralı dipnotunun açıklamalarında;

          “Bu madde aşağıda belirtilen açıklamalara uygun olarak İdare tarafından düzenlenecektir:

 (1) Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde, yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda, İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

 (2) Kısmi kabul öngörülen işlerde, yüklenicinin işin kısmi kabule konu olan kısmını süresinde tamamlamaması durumunda, İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı süresinde tamamlanmayan kısmın bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

 (3) İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarı, sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ayrıca, bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, yukarıda öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısı (iki veya daha fazla) idarece belirlenerek bu maddede yazılacaktır. Ancak ağır aykırılık hallerinde, bu aykırılık halleri maddede belirtilmek kaydıyla, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi yukarıda öngörülen şekilde sözleşmenin feshedilebileceği hususuna da idarece gerek görülmesi halinde bu maddede yer verilecektir.

(4) İşin tamamının ya da kısmi kabule konu olan kısmının süresinde bitirilmemesi veya işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halleri hariç, idarece gerek görülüyorsa diğer sözleşmeye aykırılık hallerinin neler olduğu belirlenecek ve bu aykırılıkların gerçekleşmesi durumunda İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, söz konusu aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

(5) İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarının, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmeyeceği hususu da bu maddede belirtilecektir.” hususları belirtilmiştir.

            İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve Sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde;

“16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Teknik şartnamede belirtilen cezalar uygulanacaktır

İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmeyecektir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.”düzenlemesi,  

Teknik Şartname’nin “Denetim Cezaları” başlıklı 8’inci maddesi kapsamında “İşin veya hizmetin yürütülmesi esnasında görülen eksiklikler Denetim Teşkilatı’nca tespit edilir. Tespit edilen eksiklikler için uygulanacak cezai işlemler aşağıdaki gibidir:

1. Kent merkezinde yer alan cadde ve sokakların gerek el gerekse makine ile iyi temizlenmediğinin, (tretuvar dibi, yağmur taş kanallarının temizlenmemesi, çöp kutularının boşaltılmaması v.b.) tutanakla tespiti halinde, her bir sokak için 200 TL, her bir cadde için 300 TL,

2. Poşet ve/veya konteyner programında bulunan mahallelerden kaynaklanan evsel nitelikli katı atıkların toplanmadığının veya çöp toplanan yerlerin alt kısımlarının temizlenmediğinin tutanakla tespiti durumunda (çöp konteynerleri ve tankların etrafları dahil) her bir cadde/sokak, yerleşim yeri için 350 TL,

3. İdarenin verdiği Çalışma Programında belirtildiği sayıda aracın vardiya içerisinde çalıştırılmaması nedeniyle meydana gelen aksaklığın tespiti durumunda, her bir araç başına günlük 1000 TL,

4. İdarenin verdiği Çalışma Programında belirtildiği sayıda personelin vardiya içerisinde çalıştırılmadığının tutanakla tespiti durumunda her bir personel başına günlük 200 TL,

5. Toplanan çöplerin ve hafriyat atıklarının I. Bölüm Madde l’de belirtilen yerler dışındaki herhangi bir alana döküldüğünün tespiti halinde her bir araç için 1000 TL,

6. Çöp Kamyonlarının ve diğer temizlik hizmetlerinde kullanılan araçların hijyenik şartlara uygun olarak her gün temizlenmediğinin ve araçların çöp sularını sızdırdıklarının tutanakla tespiti halinde, her araç için 400 TL,

7. Denetim Teşkilatımıza ihale süresince tahsis edilecek ve işe başlama tarihinde teslim edilmesi gereken kontrol araçlarının verilmediğinin veya arıza, bakım/onarım gibi sebeplerle yerine geçici olarak kullanılması amacıyla verilmesi gereken kontrol araçlarının (muadili) verilmediğinin tutanakla tespiti durumunda, bu tarihten itibaren her gün ve her araç için 300 TL,

8. Yüklenici personelinin veya araçlarının İdareye ait konteyner, tank, çöp kutusu v.b gibi mallara verdiği zararların tutanakla tespiti durumunda her malzeme başına 500 TL,        

9. Araç takip sistemi ile ilgili aksaklık durumunda, 3 iş gününden sonraki her gün için 100 TL,

10. Navigasyon cihazı ile ilgili aksaklık durumunda, 3 iş gününden sonraki her gün için 100 TL,

11. İdarenin talebi doğrultusunda ve bu şartnamede belirtilen ve temizlik hizmetlerinde kullanılacak olan sarf malzemeleri, işçi kıyafetleri ve ekipmanın temininin gecikerek, temizlik hizmetlerinin aksatıldığının tespiti halinde her gün başına 300 TL,

12. İdarenin bu özel teknik şartnamede belirtilen sayıda telsizi bulundurmadığının tutanakla tespiti halinde her telsiz ve gün başına 100 TL,

13. Yüklenicinin Personelle ilgili işlem ve eylemlerinde İş Kanunu ve ilgili mevzuata aykırı olarak hareket ettiğinin tespiti durumunda her işçi için günlük 200 TL,

14. İdarenin bu şartnamede belirtilen yaş ve teknik özelliklerdeki temizlik hizmet araçlarını yüklenicinin getirmediğinin tespiti halinde her araç ve her gün için 500 TL,

15. İşçi ve araçların toplu olarak (en az 3 aracın) veya (en az 10 İşçinin) vardiyaya çıkmaması halinde, gecikilen her saat için 200 TL,

16. Yukarıda sayılı haller dışında; teknik şartnamedeki hükümlere aykırı davranıldığının tespiti halinde 500 TL,

17. Yüklenici Tüm araç ve ekipmanların kontrolü esnasında uygun görülmeyerek iade edilen araçların yerine Teknik Şartnamede belirtilen özellikteki araçları temin etmek zorundadır. Yüklenici istenen araçların tamamını eksiksiz bir şekilde Komisyona temin etmediği sürece iş başlatılamayacağı gibi, araç tesliminde gecikilen her bir gün için toplam sözleşme bedeli üzerinden % 0,01 (onbinde bir) oranında, ceza tutarı hak edişten kesilecektir.”  düzenlemesi yer almaktadır.    

Anılan Sözleşme Tasarı’nın “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde, ilgisine göre 4734 ve 4735 sayılı Kanun hükümlerine, bu Kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre hareket edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda belirtildiği üzere, ihale konusu iş kapsamında gerektiğinde uygulanacak olan cezalar Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve Sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesi ile söz konusu 16’ncı maddenin yaptığı atıf dolayısıyla Teknik Şartname’nin “Denetim Cezaları” başlıklı 8’inci maddesi kapsamında düzenlenmiştir.

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesine ait 26 numaralı dipnotta yapılan açıklamalardan, sürekli tekrar eden işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmemesi halinde her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarının sözleşme bedelinin %1’ini geçmeyecek şekilde oran olarak belirleneceği, bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısının (iki veya daha fazla) idarece belirleneceği, ancak ağır aykırılık hallerinde, bu aykırılık halleri maddede belirtilmek kaydıyla, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi yukarıda öngörülen şekilde sözleşmenin feshedilebileceği hususuna da idarece gerek görülmesi halinde bu maddede yer verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 16’ncı maddesi ve Teknik Şartname’nin “Denetim Cezaları” başlıklı 8’inci maddesinde yapılan düzenlemelere bakıldığında; Teknik Şartname’nin 8’inci maddesi kapsamında yer verilen 17 alt maddenin ilk 16’sında ceza tutarının net ve açık olacak şekilde parasal tutar olarak belirtildiği, 17’nci alt maddede ise ceza konusu durumun tespiti halinde uygulanacak olan ceza tutarının sözleşme bedeli üzerinden %0,01 (onbinde bir) oranı ile belirtildiği, öte yandan Teknik Şartname’nin 8’inci maddesi kapsamında yapılan düzenlemelerde genel olarak ceza tutarı örneğin gün başına veya personel başına parasal tutar olarak belirlenmiş iken, 15’inci alt madde de ceza konusu hususun tespiti halinde uygulanacak cezanın her bir saat için 200 TL olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, konuyla ilgili mevzuat ve ihale dokümanı birlikte değerlendirildiğinde, idarece bazı sözleşmeye aykırılıklar için (ceza uygulanmasını gerektiren durumlar için) oran olarak değil parasal tutar olarak ceza öngörüldüğü anlaşılmakla birlikte, gerektiğinde uygulanacak olan cezaların ihale dokümanında parasal tutar ya da oran olarak belirlenirken açık ve net olarak belirtildiği, ceza tutarının mevzuat ile belirlenmiş sınırları aşmadığı, bu düzenlemelerin işin sözleşmeye uygun olarak uygulanmasında bir engel oluşturmayacağı, ayrıca bu hususun sözleşmenin yürütülmesi aşamasına ilişkin olduğu ve teklif vermeye engel teşkil etmediği, isteklilerden birini diğerine karşı avantajlı duruma getirmediği sonucuna varılmış olup esas itibariyle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

            6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

            Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

          (2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

          (3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.

          (4) İhalelerde, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.” hükmü,

          Anılan Yönetmeliğin ekinde yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 26’ncı maddesinde,

          “26.1. Aşağıda belirtilen hallerde İdare sözleşmeyi fesheder:

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, sözleşmede belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,

b) Sözleşmenin uygulanması sırasında Yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,

hallerinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlememi yer almaktadır. 

          İhale dokümanları arasında yer alan, ihale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 26’ncı maddesinde,

“26.1. Aşağıda belirtilen hallerde İdare sözleşmeyi fesheder:

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, sözleşmede belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,

b) Sözleşmenin uygulanması sırasında Yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,

hallerinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.  

            İdarece düzenlenmiş olan Sözleşme Tasarısı’nın “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 26’ncı maddesinde yer alan düzenlemenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 26’ncı maddesine uygun şekilde düzenlendiği anlaşılmıştır.

            Öte yandan, (yukarıda başvuru sahibinin 5’inci iddiası kapsamında yapılan değerlendirmede belirtildiği üzere) ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde mevzuata uygun olarak uygulanacak cezaların sözleşme bedelinin %30’unu geçmeyeceği belirtilmiştir. Ayrıca Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinin 16.1.1’inci alt maddesinin 26 numaralı dipnotunun 3’üncü maddesinde “(3) İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarı, sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ayrıca, bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, yukarıda öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısı (iki veya daha fazla) idarece belirlenerek bu maddede yazılacaktır. Ancak ağır aykırılık hallerinde, bu aykırılık halleri maddede belirtilmek kaydıyla, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi yukarıda öngörülen şekilde sözleşmenin feshedilebileceği hususuna da idarece gerek görülmesi halinde bu maddede yer verilecektir.”  açıklaması yer almaktadır.

İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısının Sözleşme Tasarısı’nda idarece belirlenmesi gerekmektedir. Ancak, bu hususta idarece düzenleme yapılmadığında, Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinin 16.1.1’inci alt maddesinin 26 numaralı dipnotunun 3’üncü maddesinde belirtildiği gibi, sözleşmenin feshi için aykırılık sayısı en az 2 veya daha fazla olarak belirtilebileceğinden, aykırılık sayısına idarece Sözleşme Tasarısı’nda yer verilmemesi durumunda aykırılık sayısının 2 olarak kabul edilebileceği, bu nedenle sözleşmeyi fesh imkânı veren aykırılıkların sayısının belirtilmemesinin ihaleye teklif vermeye engel nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

            7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

            Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde,

“Madde 29- Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi

29.1. ……………”

          Şeklinde düzenleme yapılmış olup, söz 29’uncu maddenin (37 numaralı) dipnotundaki açıklamalarda;

“(1) Götürü Bedel Sözleşme yapılması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde bu madde aşağıdaki şekilde düzenlenecektir:

“Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5’i ödenir.”

(2) Birim Fiyat Sözleşme yapılması öngörülen hizmet alım ihalelerinde ise bu madde aşağıdaki şekilde düzenlenecektir:

“ Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin  % 20 ‘sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5’i ödenir.” hususları belirtilmiştir.

          İhale konusu ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde ise,

“29.1. Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5’i ödenir.”düzenlemesi yer almaktadır.

            İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde;

“19.1. İstekliler tekliflerini, götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.   

          İhale konusu işe ait teklifler götürü bedel üzerinden istenildiğinden ve yüklenici ile götürü bedel üzerinden sözleşme imzalanacağından, ihale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinin (37 nolu) dipnotunda götürü bedel sözleşmeler için öngörülen şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.

          İdarece yapılan düzenlemenin mevzuat ile yapılan açıklamaya uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin şikâyeti yerinde bulunmamıştır. 

8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde işin süresinin 24 ay olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde ise;  işe başlama tarihinin 01.05.2016, işi bitirme tarihinin ise 30.04.2018 olduğu hususu belirtilmiştir.

            Teknik Şartname’nin I. Bölümü kapsamındaki 1’inci maddesinde ihale konusu iş; “Tepebaşı Belediyesi sınırları dahilindeki mahalleler ve yerleşim birimleri ile okullar, resmi kurumlar, boş arsalar, özel işyerleri, sanayi siteleri (imalat atıkları hariç) ve pazar yerlerinden kaynaklanan evsel katı atıkların uygun araçlar ile toplanarak Seyitgazi yolu üzerindeki Düzenli Depolama Alanına, hafriyat atıklarının ise Büyükşehir Belediyesi tarafından ruhsatlandırılan hafriyat döküm alanına nakli ile Tepebaşı Bölgesi’ndeki muhtelif cadde ve sokakların, orta refüjlerin, kavşakların, yaya kaldırımlarının bordür diplerinin, Porsuk Çayı kenarında kalan sahil boyunun el ve makineler ile temizlenmesi” işi olarak tarif edilmiştir. 

Teknik Şartname’nin 2’nci maddesi kapsamında ise; Tepebaşı bölgesinin toplam 51 (ellibir) mahalle ve 40 (kırk) yeni mahalle statüsüne alınan kırsal yerleşim yerini içerdiği, söz konusu mahalle – kırsal yerleşim yerlerinin Tablo – 1 ‘de düzenlendiği belirtilmiştir. Tablo – 1 ‘de söz konusu 91 adet yerleşim yeri; isim, nüfus, nüfusa göre oluşacak çöp miktarı ve toplama periyodları belirtilmiştir. Ayrıca, nüfusa göre oluşacak çöp miktarının TÜİK’in “Atık hizmeti verilen belediye sayısı, nüfusu, yaz ve kış mevsimine göre toplanacak atık miktarı, 2012” verilerine göre kişi başı 0,92 kg/gün alınarak hesaplandığı belirtilmiştir.

            İdarenin başvuru sahibinin dilekçesine verdiği cevapta, ihale konusu işe ait doküman hazırlanırken (24 aylık döneme ilişkin) tahmini nüfus artışının dikkate alındığı, kullanılacak olan araç kapasitelerinin ve çalışma programının nüfus sayısı dikkate alınarak belirlendiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, bu hususta isteklileri tereddüde düşürecek bir husus bulunmadığı,  isteklinin teklifini Teknik Şartname’de tanımlanan iş programına göre belirleyeceği, idarenin cevabının da yeterince açık olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin şikâyeti yerinde bulunmamıştır.

9) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde  “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = A_n x B x ( P_n-1)

                       İ_n               Y_n              G_n           M_n

P_n = [a₁ + a₂  —— + b₁  —— + b₂  —— + c ——]

                       İ_o               Y_o              G_o           M_o 

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) A_n: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) P_n:  İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a₁, a₂, b₁, b₂ ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a₁: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a₂: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b₁: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b₂: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) c:  Makine  ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

….

    (3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenen a₁, a₂, b₁, b₂ ve c katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenir ve ihale dokümanında gösterilir. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a₂, b₁, b₂ ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a₁ katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İ_o, İ_n: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) Y_o, Y_n: Katı ve sıvı yakıtlar için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 23 numaralı “Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri”, 231 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 232 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

c) G_o, G_n:  İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) M_o, M_n: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 29 numaralı “Makine ve Teçhizat b.y.s.”,  291 numaralı “Uçak, Motorlu Taşıt ve Motosiklet Motorları Hariç Olmak Üzere Mekanik Güç Kullanımı ve Üretimi İçin Makineler”,  292 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 293 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 295 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayıyı,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden G_o ve G_n için idarece; Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yılı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan sütun veya sütunlar tespit edilerek hangi sütun veya sütunlardaki sayı veya sayıların kullanılacağının ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları veya yapmamaları durumlarda ise G_o ve G_n endeksleri için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ ÜFE Genel” sütunundaki sayılar esas alınır.

…

 (7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b₁, b₂, ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” düzenlemesi,

   Aynı Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır.  Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” düzenlemesi,

Yine aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

…

(3) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

…

(12) İdari şartname ile sözleşmelere, sadece 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanacağına dair hüküm konulabilir…” düzenlemesi,

Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesine ait dipnotlarında “ 39 (1) İdarenin fiyat farkı hesaplanmasını öngörmesi halinde, madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir.

 “46.1.İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.”

 (2) İdarenin fiyat farkı hesaplanmasını öngörmemesi halinde, madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir.

“46.1.İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.”

40 (1) 46.1. maddesinde fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmesi halinde 46.1.1. maddesi, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak idare tarafından düzenlenecektir.

(2) 46.1. maddesinde fiyat farkı hesaplanmayacağının belirtilmesi halinde “46.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır.” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “ 81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde;

“46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Fiyat farkı hesaplanacaktır.

İstekliler; tekliflerini; yürürlükteki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar ın İşçilik Maliyetlerindeki değişiklik başlıklı 6.maddesine istinaden fiyat farkı hesaplanacaktır.

İşçilik maliyetlerindeki değişiklik

MADDE 6- (1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.
(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde;

“14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

Fiyat farkı hesaplanacaktır.

İstekliler; tekliflerini; yürürlükteki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar ın İşçilik Maliyetlerindeki değişiklik başlıklı 6.maddesine istinaden fiyat farkı hesaplanacaktır.

İşçilik maliyetlerindeki değişiklik

MADDE 6- (1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece yapılan düzenlemeden, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personel için fiyat farkının verileceği, ancak başvuru sahibinin söz ettiği akaryakıt giderleri için fiyat farkının verilmeyeceği anlaşılmaktadır. Nitekim idarenin başvuru sahibinin dilekçesine verdiği cevapta da bu husus açıkça belirtilmiştir. 

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden sadece çalıştırılacak personel için fiyat farkının verilmesi durumunda 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 5’inci maddesinin uygulanmaksızın 6’ncı maddeye göre fiyat farkının verileceği, personel ücretleri için fiyat farkı verilecek olmasının aynı zamanda akaryakıt giderleri için de fiyat farkı verilmesini gerektirmediği, akaryakıt giderleri için fiyat farklı verilip verilmeyeceği hususunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu, netice itibarıyla idarece yapılan düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

            10) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’de hizmet araçlarının ve ekipmanlarının cins, sayı ve teknik özelliklerini düzenleyen tabloda;

Şeklinde düzenleme bulunmakta iken,

İdarece düzenlenen 26.01.2016 tarihli zeyilname ile

Şeklinde değişiklik yapılmıştır.

Zeyilname ile söz konusu Hidrostatik yol süpürme aracı için istenilen en az 2700 cc motor hacmine sahip olma şartının kaldırıldığı, bunun yerine aracın motor gücünün 70 kW olması şartının getirildiği anlaşılmaktadır.  

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde; 

“İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale  dokümanı  alanların  tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır. 

Ayrıca, istekliler tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir. Bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklama, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderilir.” hükmü,

            Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 26’ncı maddesinde,

“(1) İlan yapıldıktan sonra ihale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve ihale yeniden aynı şekilde ilan olunur. Ancak, teklif ve başvuruların hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin zeyilname, ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde doküman alanların tamamına (Değişik ibare: 07/06/2014-29023 R.G./6. md., Yürürlük: 1/1/2015) bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderilir. Ancak, belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür.

          (2) Yapılan değişiklik nedeniyle tekliflerin veya başvuruların hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale veya son başvuru tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde; tekliflerini vermiş veya başvurularını yapmış olan istekli veya adaylara teklif veya başvurularını geri çekerek, yeniden teklif verme veya başvuru yapma imkanı tanınır.

          (3) Ön yeterlik başvurusu veya teklif verme aşamasında, ihale veya ön yeterlik dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak ihale veya son başvuru tarihinden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edilebilir. Bu tarihten sonra yapılacak açıklama talepleri değerlendirmeye alınmaz.

          (4) Açıklama talebinin idarece uygun görülmesi halinde idarece yapılacak açıklama, bu tarihe kadar doküman alanların tamamına (Değişik ibare: 07/06/2014-29023 R.G./6. md., Yürürlük: 1/1/2015) bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderilir. İdarenin bu yazılı açıklaması, ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün önce tüm istekli olabilecekler, adaylar veya isteklilerin bilgi sahibi olmalarını sağlayacak şekilde yapılır. Açıklamada, sorular ve idarenin ayrıntılı cevapları yer alır; ancak açıklama talebinde bulunanın kimliği belirtilmez. Yapılan yazılı açıklamalar, açıklama yapıldıktan sonra ihale veya ön yeterlik dokümanı alanlara, bu doküman ile birlikte verilir.

          (5) (Değişik 3/7/2009 – 27277 R.G. / 1. md.) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet üzerine yapılan incelemede; başvuruların ya da tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale veya ön yeterlik dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, ihale veya son başvuru tarihine on günden az süre kalmış olsa dahi gerekli düzeltme yapılarak yukarıda belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defa daha ertelenebilir. Belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, ancak Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür.” hükmü yer almaktadır.

Yukarda aktarılan hükümler doğrultusunda, ihale dokümanında maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi halinde usule uygun şekilde zeyilname düzenlenmek suretiyle ihale dokümanında değişiklik yapılması mümkündür. Söz konusu değişiklik ihale ilanına yansıyan bir değişiklik olmadığından idarece düzeltme ilanı yapılması gerekmediği, dolayısıyla bu hususta mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.  

Öte yandan, ihalenin ilan tarihinin 19.01.2016 olduğu, zeyilname tarihinin 26.01.2016 olduğu, şikâyetçinin ise 16.02.2016 tarihinde doküman aldığı, dolayısıyla şikâyetçinin zeyilname düzenlendikten sonra dokümanın düzeltilmiş halini aldığı, 22.02.2016 tarihli ihalede zeyilname düzenlenmesi hususunda idarece yapılan işlemlerde mevzuata aykırılık görülmediğinden şikâyetin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

            11) Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “Kontrol Teşkilatı, görev ve yetkileri başlıklı 18’inci maddesinde “18.1. İşin, sözleşme ve eklerine uygun olarak yürütülüp yürütülmediği İdare tarafından görevlendirilen Kontrol Teşkilatı aracılığıyla denetlenir. Kontrol Teşkilatı, Genel Şartnamenin Dördüncü Bölümünde belirtilen yetkileri kullanır ve görevleri yerine getirir.” düzenlemesi,

Anılan Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Genel şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde; İşin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için Kontrol Teşkilatı ile yüklenici tarafından kayıt ve tutanaklar tutulacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Sözleşme Tasarısı’nın “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde, ilgisine göre 4734 ve 4735 sayılı Kanun hükümlerine, bu Kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre hareket edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

            Sözleşme Tasarısı’nın 18’inci maddesiyle atıfta bulunulan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin Dördüncü Bölümündeki “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddede;

“Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır.

Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir.

          Yüklenici kullanacağı her türlü malzemeyi kontrol teşkilatına gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş yerinde kullanamaz. Malzemenin şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için kontrol teşkilatı istediği şekilde deneyler yapabilir ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici, deneylerin işyerinde yapılmasını isterse bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisi sağlamak zorundadır.

Kontrol teşkilatının kabul ettiği malzemeden mümkün olanların örnekleri idarece mühürlenerek işin sonuna kadar saklanır.

Yüklenicinin işyerine getirdiği malzemenin, teknik şartnamesine veya daha önce alınmış mühürlü örneğine uygun ve işe elverişli olmadığı anlaşıldığı takdirde yüklenici, kontrol teşkilatının bu husustaki yazılı tebligatı tarihinden başlamak üzere on gün içinde bu malzemeyi işyerinden kaldırıp uzaklaştırmak zorundadır. Bunu yapmadığı takdirde kontrol teşkilatı bu malzemeyi, bütün zarar ve giderleri yükleniciye ait olmak üzere, işyeri çevresi dışına çıkarmaya yetkilidir.

Yüklenici tarafından kötü ve kusurlu yapıldıkları kesin olarak anlaşılan iş kısımlarını yeniden yaptırmak hususunda kontrol teşkilatı yetkilidir. Yüklenici, bu konuda kendisine yazılı olarak verilen talimat üzerine, belirlenen süre içinde söz konusu iş kısımlarını ayrıca bir bedel istemeksizin kaldırıp yeniden yapmak zorundadır. Bu hususta bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir.

Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır.” hükmü,

Anılan Genel Şartname’nin “Onay verilmesinin sorumluluğu ortadan kaldırmaması” başlıklı 27’nci maddede ise;

“Herhangi bir işin, kontrol teşkilatının denetimi altında yapılmış veya işe onay verilmiş olması, yüklenicinin üstlenmiş olduğu işi bütünüyle projelerine, sözleşme ve şartnamelerine, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yapmak hususundaki yükümlülüklerini ve bu konudaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.”hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, Teknik Şartname’nin şikâyet konusu düzenlemelerine bakıldığında;

            Teknik Şartname’nin “Denetim Esasları” başlıklı IV. Bölümünde,

“Madde 7. Denetim Birimi Teşkilatı, Görev, Yetki ve Sorumlulukları:

Kontrol Amiri (Temizlik İşleri Müdürü): Müdürlüğe bağlı birimler arasındaki personel dağılımının sağlanmasını, yönlendirilmelerini, personel denetimini, mesai kontrollerini, Yüklenici tarafından yapılan işin şartname, sözleşme ve eklerine uygun şekilde yapılmasını sağlar, görülen eksiklikleri tespit eder veya ettirir, hakedişlerin hazırlanmasını sağlar ve kontrollerini yapar.

Kontrol Şefi (Mühendis/Teknik Personel/Memur): Kent içi temizliği işi ile ilgili olarak Kontrol Amiri tarafından gelen talimatlar doğrultusunda;

Aylık Sigorta ve Maaş Dökümleri, Günlük Çalışma Tutanaklarının (Ataşman) kontrolü, iş ile ilgili olarak kontrol çavuşları tarafından tutulan tutanakların incelenmesi, Aylık hakedişlerin düzenlenmesi, araç takip sisteminden günlük raporların alınması ile güncel bilgilerin veya temizlik hizmetleri ile ilgili aksaklıkların Temizlik İşleri Müdürüne (Kontrol Amiri) gününde iletilmesinden sorumludur. Kent içi temizlik hizmetleri ile ilgili olarak yürütülen işin şartname, sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılmasında Kontrol Amirine yardımcı olur.

Kontrol Çavuşu: Kent içi temizliği işi ile ilgili olarak Kontrol Amiri tarafından gelen talimatlar doğrultusunda;

Temizlik işi ile ilgili kararların uygulanmasını sağlamak, sorumluluğu altında bulunan vardiya, ekip, personel, araç, ekipman-sarf malzemelerinin sözleşme ve eklerinde yer alan hükümlere/iş programına göre sevki, idaresi ve dağılımının yapılmasını sağlamak, denetimini yapmak/yaptırmaktır. Ayrıca Yüklenicinin denetim teşkilatına talimat/eksiklikleri iletmek, vardiya içerisinde uygun olarak çalışılıp çalışamadığının kontrolünü yaparak günlük çalışma tutanaklarını (ataşmanları) tanzim etmek/ettirmek, gerektiğinde iş ile ilgili olarak tutanak hazırlamak ve bunları Kontrol Şefine veya Temizlik İşleri Müdürüne (Kontrol Amiri) gününde iletilmesinden sorumludur.

Teknik Büro: Temizlik İşleri Müdürlüğünün günlük iş ve işleyişiyle ilgili olarak tüm yazışmaların takibi, arşivlenmesi, iletişim ve koordinasyonun sağlanması, istek-şikayet sistemi dahil gelen tüm taleplerin kontrol şefi, kontrol çavuşları, Yükleniciye iletilmesi, personel işlemleriyle ilgili Yüklenici tarafından gönderilen işe giriş-çıkış evrakları, sağlık raporları, yıllık izin kayıtları, aylık sigorta ve maaş dökümlerinin arşivlenmesi, saha ile ilgili günlük çalışma tutanaklarının (ataşmanlar), araç takip sistemindeki verilerin incelenenerek arşivlenmesi, aylık kantar fişlerinin kontrolü ve arşivlenmesi, yukarıda sayılan tüm işlemler sırasında görülen aksaklıkların Yükleniciye iletilmesi, Kontrol Amirine gününde bilgi verilmesi, Kontrol Amirinden alınan talimatla hakedişlerin bilgisayar ortamında düzenlenmesinden sorumludur.

İdare, gerekli gördüğü taktirde Denetim Teşkilatında değişiklik yapabilir.

7.1. Denetim Birimi Teşkilatı Denetim Esasları:

Denetim Teşkilatı, Yüklenici karşısında Tepebaşı Belediyesi’ni temsil eder. Denetim Teşkilatı, Tepebaşı Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından, kurulur, göreve başlar ve yetki kullanır. Yüklenici de kendi Denetim Teşkilatını mutlak suret ile oluşturacaktır. Denetim Hizmetleri müteahhit veya müteahhitlere, özel veya tüzel kuruluşlara, gönüllülere, kamu kurum ve kuruluşları veya personellerine ücretli veya ücretsiz olarak yaptırılabilir. Denetimlerde Çalışma Programına uygunluk ve sözleşme şartlarının yerine getirilmesi denetlenecek, hizmetler ile ilgili olarak aksaklıklar ve eksiklikler yükleniciye bildirilecek, Tutanak ile tespit edilerek, Temizlik İşleri Müdürlüğü’ne sunulacaktır. Yüklenici günlük kontroller ve denetimler esnasında, Denetim Teşkilatı Personelimizin gerek yazılı gerekse sözlü olarak vereceği talimatlara uymak zorunda olup, isteyeceği her türlü belge ve bilgiyi vermekle yükümlüdür.

7.1.1. Denetim Birimi ve Yüklenici Arasındaki İlişkiler:

Yüklenici, işyeri teslimi/işbaşı tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde, İdare ile ilgili tüm yazışma, hakedişler, şantiye, araç-ekipman-sarf malzemeleri, sistemler, çalıştırdığı personel ve benzeri hususlarda işi ve işleyişiyle ilgili olarak, kendisine Kontrol Amiri, Kontrol Mühendisleri/ Teknik Personel/Memur, Teknik Büro, Kontrol Çavuşlarınca yazılı ya da sözlü olarak tebliğ edilen aksaklıkları aynı gün giderebilecek, koordinasyonu sağlayacak, hizmetin aksamadan yürütülmesini temin edecek, en az 1 yetkiliyi atamak ve yazılı olarak imza sirküleri, kimlik ve İletişim bilgileriyle birlikte tebliğ etmek zorundadır. 

Denetim Teşkilatı İçin Gerekli Tesis, Ekipman ve Araçlar

Yüklenici, ihale süresince, denetim hizmetlerinde kullanılmak üzere her türlü gideri kendisine ait olmak üzere 1 adet kontrol binek aracı, 1 adet çiftkabin pikabı ve 4 adet kamyoneti (minivan kapalı kasa) gerekli iletişimin sağlanabilmesi için 8 adet el telsizini, işe başlama tarihi ile beraber, Denetim Teşkilatımıza teslim edecek, araç takip sistemi ile beraber navigasyon cihazlarının da söz konusu tarihte aktif olmasını sağlayacaktır. Ayrıca Yüklenici temizlik hizmetleri ile ilgili olarak ortak çalışmaların da yapılabileceği şantiye alanını İdare’nin onayını almak kaydı ile bölge içinde uygun bir yerde kuracak/kiralayacaktır.” düzenlemesi bulunduğu görülmektedir.

Bu çerçevede, idarece denetim teşkilatı ve/veya kontrol teşkilatı hususunda yapılan düzenlemelere bakıldığında ihale konusu işin sözleşme ve ihale dokümanı ile belirlenmiş programa uygun şekilde gerçekleştirilmesinin amaçlandığı, idare ile yüklenici arasında işbirliği ve uyum sağlamaya yönelik ve esasen kamuya sunulan hizmetin niteliğinin yükseltilmesine yönelik bir oluşum amaçlandığı, nitekim idarece şikâyetçiye verilen cevabın da bu yönde olduğu, yüklenicinin de yapılan işin kontrolü aşamasında görevli ve sorumlu olduğu, yüklenici adına hareket eden personelin de bu süreçte düzenlenen tutanaklarda mevzuatın belirlediği aşamalarda imzasının olacağı, ihtilaf halinde ya da sözleşme ve ekindeki ihale dokümanı düzenlemelerinde eksiklik bulunması halinde genel hükümler çerçevesinde hareket edilebileceği anlaşılmış olup, bu hususta idarece yapılan düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığından başvuru sahibinin şikâyeti yerinde bulunmamıştır.

            Netice itibarıyla, başvuru sahibinin iddialarının yukarıda 11 madde halinde incelenmesinden; şikâyet edilen hususlarda ihale dokümanı ile yapılan düzenlemenin mevzuata uygun olduğu anlaşılmış olduğundan; 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerekmektedir.      

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği üçüncü iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin üçüncü iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

İhale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu işin Kent İçi Temizlik Hizmetleri, Çöp Toplama ve Nakli, Cadde ve Sokakların El ve Makine İle Temizletilmesi, Genel Çevre Temizlik Hizmeti Alımı olduğu, ihalede 12 adet ihale dokümanı satın alındığı, 22.02.2016 tarihinde yapılan ihaleye sınır değerin üzerinde 4 teklif sunulduğu, bu tekliflerden en düşük bedelli olanının “İdari Şartname’nin 7.5.2. maddesinde istenilen kendi malı olan 3 adet Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (15+1,5 m³) için isteklinin sunmuş olduğu 34 GK 7099 plakalı aracın üst yapısı için sunulan Münferit Araç Uygunluk Belgesi’nin Notlar başlıklı 50. maddesinde MODEL2013 olarak yer almakta olup, bu araç için Teknik Şartname’de yapılan “Araç ve üstyapısı en az 2014 model, … . Bu araçlardan sadece 3 (üç) adedi isteklinin kendi malı olacaktır” şartına uygun olmadığı” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, Fatih İnş. Tic. ve San. A. Ş.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, Marmara Bilişim Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizm. Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. – Barla Peyzaj Tem. İnş. Oto Kiralama Nakliyat Gıda Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibinin ihaleye teklif vermediği anlaşılmıştır.

İhale dokümanında kendi malı olması istenilen araçlara üç yaş sınırı getirilmiştir.

İdarelerin ihtiyaçlarını doğru ve gerçekçi bir biçimde belirlemelerinin, ihalenin gerçekleştirilmesi ve işin sağlıklı bir biçimde yürütülmesini teminen bir zorunluluk olduğu, idarelerin kamu kaynağını etkin ve verimli bir şekilde kullanma hususunda sorumlu olduklarını düzenleyen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerinden açıkça anlaşılmaktadır.

            Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

          (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

          (3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.

          (4) Teknik şartnamede ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın kullanım kılavuzlarına yönelik düzenleme yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

İhale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu işte bir adedi kendi malı olmak şartı ile 2014 model 3 adet Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (7+1 m³), 3 adedi kendi malı olmak şartı ile 2014 model 19 adet Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (15+1,5 m³), 2 adet 2014 model Hidrolik Sıkıştırmalı konteyner yıkama özellikli Çöp Kamyonu (16+1,5 m³)ve 1adet 2014 model Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu Ahtapot Kollu Vinçli Tank Taşıyıcı (20+1,5 m³) olmak üzere 3 farklı nitelikte toplam 26 adet araç çalıştırılacağı, alımın niteliği dikkate alınmak suretiyle, idarece temini öngörülen makine ve ekipmandan bir kısmının isteklinin kendi malı olmasına yönelik düzenleme yapılması idarenin takdir yetkisi dâhilinde olduğu kabul edilmekle birlikte, idarenin bu takdir yetkisini 4734 Kanunu’na aykırı sonuç doğuracak şekilde kullanmaması gerekmektedir. Buna göre başvuruya konu hizmet alımı ihalesinde kendi malı olma şartı getirilen araçlara ilişkin idarece belirlenen özelliklerin, katılımı ve rekabeti engellemeyecek şekilde olması gerekmektedir.

İhale konusu işte kullanılacak araçların niteliği itibariyle maliyetli olduğu, ihalenin 2016 yılında yapıldığı dikkate alındığında yüklenici tarafından kiralama yoluyla temin edilebilecek binek araçlar için 2014 model, kendi malı olması istenilen 26 araca 2014 ve üzeri model olması koşulu getirilmesinin anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilir nitelikte olmadığı, kendi malı olması istenen araçlar için en az 2014, 2015 ve 2016 model olması koşulu getirilmesi nedeniyle mevcut ihale dokümanının isteklilerin henüz ihale kendi üzerlerinde kalmadan en az 2014, 2015 ve 2016 model araç satın almasını veya kiralamasını zorunlu hale getirdiği, bu haliyle söz konusu düzenlemenin fırsat eşitliğini ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu gibi, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ilkelerinin de ihlali anlamına geldiği değerlendirildiğinden ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, Tepebaşı Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen  “Kent İçi Temizlik Hizmetleri, Çöp Toplama ve Nakli, Cadde ve Sokakların El ve Makine İle Temizletilmesi, Genel Çevre Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin (asgari işçilik ücretleri ve piyasadan alınan fiyatlara istinaden hesaplanan araç, giyim, teçhizat ve malzeme giderleri olmak üzere) toplam 45.903.359,23 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (12) adet ihale dokümanı satın alındığı, 22.02.20165 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 teklif verildiği, bu tekliften üçünün de geçerli teklif olarak kabul edilerek 02.03.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 37.849.000,00 TL bedelli teklif sahibi olan Fatih İnş. Tic. ve San. A. Ş.’nin üzerinde bırakıldığı, 38.463.063,63 TL teklif bedelli isteklinin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhalede doküman satış sayısı, verilen geçerli teklif sayısı ve bedeli ile yaklaşık maliyet birlikte incelendiğinde;

(12) adet ihale dokümanı satın alınan ihalede 37.849.000,00 TL ve 38.463.063,63 TL bedel üzerinden iki teklifin de ekonomik açıdan en avantajlı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği ve bu tekliflerin de yaklaşık maliyetin sırası ile  % 17,54 ve % 16,21 oranlarında altında kaldıkları hususları ile,

4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasındaki; “İdarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla” sorumlu olduğu hükmü birlikte değerlendirildiğinde;

İhaleye yeterli katılım olmadığı, bu nedenle de4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5’inci maddesinde belirtilen ilkeler uyarınca yeterli fiyat rekabetinin sağlanamadığı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin çalıştırılmadığı değerlendirildiğinden bu gerekçe üzerinden de ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin üçüncü iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre, yukarıda aktarılan gerekçe üzerinden ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği, diğer yandan, ihalede mevcut doküman düzenlenmesi ile satın alınan ihale dokümanı, verilen teklif sayısı ve bedelleri ile hesaplanan yaklaşık maliyet bedeli bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu ihale hakkında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5’inci maddesinde belirtilen ilkeler uyarınca yeterli fiyat rekabeti sağlanamadığı gerekçesi üzerinden de “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğu kararına katılmıyorum.