ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, personel yemek hizmetleri için yapılan ödemelerde katma değer vergisi (KDV) tevkifatının uygulanmadığını ortaya koymuştur. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, ticari ve serbest meslek faaliyetleri çerçevesinde yapılan işlemlerin KDV’ye tabi olduğunu belirtmektedir. Ancak, kamu kurumlarına ait yemekhanelerin işletilmesi gibi faaliyetler kar amacı gütmediği için bu hizmetler vergiye tabi tutulmamaktadır. Yine de, bu kuruluşlara yapılan mal teslimleri ve hizmetler, genel hükümler çerçevesinde vergilendirilmelidir.

Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nde, kamu kurumlarının yemek hizmetleri için alıcıların KDV tevkifatını uygulaması gerektiği vurgulanmaktadır. Yemek bedelinin bütçe ödenekleri dışında bir kaynaktan karşılanması durumunda da tevkifat yapılması gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, e-fatura düzenleme yükümlülüğü olan kişilerden alınan yemek hizmetlerinde KDV tevkifatının uygulandığı, ancak bu yükümlülüğü taşımayan kişilerden alınan hizmetlerde tevkifat yapılmadığı tespit edilmiştir. İlgili idare, bu durumu kabul etmekte ve gerekli önlemlerin alındığını bildirmektedir. Dolayısıyla, personel yemek hizmetleri için KDV tevkifatının uygulanması zorunludur.

BULGU: Personel Yemek Hizmeti Karşılığında Yapılan Ödemelerden Katma Değer Vergisi Tevkifatı Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Personel yemek hizmeti karşılığında KDV tevkifatı yapılmayan ödemelerin olduğu görülmüştür.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Verginin konusunu teşkil eden işlemler” başlıklı 1’inci maddesinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu, hüküm altına alınmıştır.

26.04.2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin “2.3. Kamu Kuruluşlarınca Personele Sağlanan Hizmetler” başlıklı bölümünde, kamu kurumlarına ait yemekhanelerin işletilmesi veya yönetilmesi suretiyle yürütülen faaliyetler kar amacı taşımamaları nedeniyle ticari faaliyet kapsamına girmediğinden, münhasıran ilgili kurum ve kuruluş mensuplarına hitap etmeleri şartıyla vergiye tabi tutulmayacağı belirtilmiştir. Ancak bu kuruluşlara yapılan mal teslimlerinin ve hizmet ifalarının, 3065 sayılı Kanun’un genel hükümleri çerçevesinde vergilendirileceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Tebliğ’in “Mükellef ve Vergi Sorumlusu” başlıklı bölümünün “Kısmi Tevkifatın Mahiyeti ve Tevkifat Uygulayacak Alıcılar” başlıklı 2.1.3.1’inci maddesinde, Tebliğ’in Kısmi Tevkifat Uygulanacak Hizmetler ve Kısmi Tevkifat Uygulanacak Teslimler başlıklı bölümleri kapsamındaki işlemlerde, işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV’nin tamamının değil, bu işlemler için Tebliğ’in izleyen bölümlerinde belirlenen orandaki kısmının alıcılar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödeneceği; tevkifata tabi tutulmayan kısımların ise satıcılar tarafından mükellef sıfatıyla beyan edilip (beyannamede ödenmesi gereken KDV çıkması halinde) ödeneceği belirtilmiştir. Tebliğ’in “Vergilendirme Dönemi ve Beyan Esası” başlıklı bölümünde, 5018 sayılı Kanun’a ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluşların tevkifat uygulayacak alıcılar olduğu hüküm altına alınmış olup Tebliğ’de her türlü yemek servis ve organizasyon hizmetlerinde alıcılar tarafından 5/10 oranında KDV tevkifatı uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Yemek bedelinin kendi bütçe ödenekleri dışında bir kaynaktan karşılanması halinde ise yemek alımıyla ilgili olarak tevkifat yapılacağı; yemeğin tevkifat yapmakla sorumlu idare, kurum veya kuruluşlara ait bir yerde hazırlanması veya tüketilmeye hazır halde temin edilmesinin tevkifat uygulanmasına engel olmadığı belirtilmiştir.

Yapılan incelemeler neticesinde, e-fatura düzenleme yükümlülüğü bulunan kişilerden temin edilen personel yemek hizmeti alımlarında sistemsel olarak KDV tevkifatı uygulandığı, e-fatura düzenleme yükümlülüğü bulunmayan kişilerden temin edilen personel yemek hizmeti alımlarında ise KDV tevkifatı uygulanmayan harcama birimlerinin olduğu tespit edilmiştir.

İdarece bulgu konusuna iştirak edilmekte olup ilgili hususların merkez dışı harcama birimlerine bildirildiği ve gerekli tedbirlerin alındığı belirtilmiştir.

Bu itibarla, personel yemek hizmetinin gerçek veya tüzel kişilerden temin edilmesi halinde KDV tevkifatının yapılması gerekmektedir.