ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediye şirketine bağlı 10 personelin fiilen şirket bünyesinde çalışmadığı ve bu kişilerin herhangi bir sözleşme olmaksızın farklı kurumlarda görevlendirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddelerine aykırılık teşkil etmekte olup, şirketin menfaatlerine zarar vermektedir. İncelemeler sonucunda, bu personelin toplam maliyetinin 3.656.973,74 TL olduğu ve görevli oldukları kurumlarla herhangi bir hizmet alımı sözleşmesi yapılmadığı belirlenmiştir.

Ayrıca, bu personelin sosyal hakları da dahil olmak üzere tüm masraflarının şirket hesaplarından karşılandığı ve ilgili kurumlardan herhangi bir bedel alınmadığı ortaya çıkmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda kamu personelinin geçici görevlendirilmesine dair düzenlemeler bulunsa da, belediye şirket personelinin başka kurumlarda geçici görevlendirilmesi için yasal bir çerçeve mevcut değildir. Bu durum, hukuki bir dayanağa sahip olmadan gerçekleştirilen görevlendirmelerin geçerliliğini sorgulatmaktadır.

Önceki Sayıştay raporunda da benzer bulgulara yer verilmiş ve idare tarafından gerekli düzeltici işlemlerin yapılmadığı gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, bu konuya ilişkin olarak şirketin gerekli çalışmaları yapacağına dair bir yanıt vermiştir. Sonuç olarak, ilgili personelin ya hizmet alımı yoluyla görevlendirilmesi ya da mevcut görevlendirmelerin iptal edilerek şirket bünyesinde çalıştırılması gerekmektedir.

BULGU: Personelin Şirket Dışında Görevlendirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket personeli olan 10 kişinin fiilen Şirket bünyesinde çalışmadığı, söz konusu kişilerin herhangi bir sözleşme olmaksızın farklı kurumlarda görevlendirildiği ve buna ilişkin herhangi bir bedelin alınmadığı tespit edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 16’ncı maddesinde; kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşların da tacir sayılacağı belirtilmiştir. Aynı Kanun’un “Tacir olmanın hükümleri” başlıklı 18’inci maddesinde, her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği; “Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinde ise yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek zorunda oldukları ifade edilmiştir.

Şirket personel kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda; yılsonu itibarıyla toplam maliyeti 3.656.973,74 TL olan 10 personelin ABB, EGO Genel Müdürlüğü, Ankara Valiliği ile ASKİ Spor Kulüplerinde görevlendirildiği tespit edilmiştir. Bu personel için ilgili kurumlarla doğrudan hizmet alımı sözleşmesi yapılmadığı gibi bunların sosyal hakları dâhil tüm masraflarının Şirket hesaplarından karşılandığı, bu kişiler için bu kurumlardan herhangi bir bedel alınmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu durum basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğüne ve özen yükümüne aykırılık teşkil etmektedir.

Bununla beraber, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili hükümlerinde, kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan personelin bu kurumlar arasında geçiş yapabilmesine veya geçici görevlendirilebilmesine ilişkin düzenlenmeler bulunmaktadır. Ancak 6102 sayılı Kanun’a tabi olan belediye şirket personellerinin başka kurum ve kuruluşlarda geçici görevlendirilmesine ilişkin yasal herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Diğer bir ifadeyle PORTAŞ personelinin herhangi bir bedel alınmaksızın Belediyede veya diğer kurum ve kuruluşlarda görevlendirilmesi Şirket menfaatlerini zedelediği gibi yapılan görevlendirmeler de hukuki dayanaktan yoksundur.

Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından tam olarak düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında Şirket tarafından bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve ilgili personelin diğer iştirak şirketlere devri veya Şirkete geri çağrılmaları için gerekli çalışmaların yapılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak söz konusu personelin, hizmet alımı suretiyle ilgili kurumlarda görevlendirilmesi ya da yapılan görevlendirmelerin iptal edilerek Şirket bünyesinde bu kişilerin çalıştırılması gerekmektedir.