BULGU: Peşin Ödenen Kira Bedellerinde Dönem Ayırıcı Hesapların Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
İdarenin kiraladığı taşınmazların kira bedellerini üçer aylık dönemler itibariyle peşin ödediği ve ödeme tarihi itibariyle tamamını dönem ayırıcı hesap kullanmadan doğrudan giderleştirdiği görülmüştür.
tarih ve 29934 sayılı Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Muhasebe ve raporlama işlemleri” balıklı 15’inci maddesinde; Başkanlıkların muhasebe ve raporlama işlemlerinin, 03/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve 27/05/2016 tarihli ve 29724 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre yapılacağı belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 144’üncü maddesinde; 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderler ile duran varlıklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Ayrıca, Yönetmelik’in 217’nci maddesinde; 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının, dönem içinde ödenen ancak gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’in 219’uncu maddesine göre; peşin ödenmiş giderlerden, içinde bulunulan aya ait olanlar 630 Giderler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet döneminin gelecek aylarında tahakkuk ettirilmesi gerekenler 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler bu hesaba borç; ödenen tutarın tamamı 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilmesi, ayrıca bu hesapta kayıtlı tutarlardan takip eden dönemde gider hesaplarına yansıtılması gerekenler, dönem sonunda bu hesaba alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, bir yıllığına kiralanan taşınmazların üçer aylık kira bedellerinin sözleşmesi gereği peşin ödendiği; ödenen tutarın tamamının ödeme tarihi itibariyle 630 Giderler Hesabına kaydedildiği ve dönem ayırıcı hesapların hiç kullanılmadığı tespit edilmiştir. Halbuki, yalnızca ilgili aydaki kira bedeli 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi, sonraki aylar için ödenmiş olan kira bedeli yılı hesap döneminde ise 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına, sonraki hesap döneminde ise 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekirdi.
Kamu İdaresi cevabında, YİKOB tarafından kira sözleşmeleri gereğince peşin ödenen kira bedellerinin ilgisine göre 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına veya 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına kaydedileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından ödenen kira bedellerinin Yönetmelik hükümlerinde belirtildiği üzere dönem ayırıcı hesaplar kullanılarak kaydedilmesi gerekmektedir.