ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kiralanan taşınmazların peşin ödenen kira bedellerinin muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit edilmiştir. Ödenen toplam 474.000,00 TL, birden fazla ayı kapsayacak şekilde peşin olarak ödenmesine rağmen, tamamı ödeme tarihi itibarıyla 630-Giderler Hesabına kaydedilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 144. maddesi, peşin ödenmiş giderlerin doğru hesaplara kaydedilmesini gerektirmektedir. Bu bağlamda, peşin ödenen giderlerin hangi döneme ait olduğuna göre uygun hesaplara aktarılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Yönetmelik gereği, içinde bulunulan döneme ait peşin ödenmiş giderler 630-Giderler Hesabına, gelecek aylara ait olanlar 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına, takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler ise 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına kaydedilmelidir. Ancak, denetim sonucunda idarenin bu kurallara uymadığı ve hatalı muhasebeleştirme yaptığı belirlenmiştir. İdare, 2023 yılında gerekli düzeltmeleri yapacağını belirtmiş olsa da, bu işlemlerin yıl içinde tamamlanmaması nedeniyle 2022 yılı bilançosu eksik ve hatalı bilgiler içermektedir.

Sonuç olarak, kiralanan taşınmazlara ilişkin ödenen kira bedellerinin mevzuata uygun bir şekilde muhasebeleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu tür hataların önlenmesi için idarenin muhasebe süreçlerini gözden geçirmesi ve gerekli düzeltmeleri zamanında yapması gerekmektedir.

BULGU: Peşin Ödenen Kira Bedellerinin Vadesine Göre Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına Kaydedilmeden Doğrudan Giderleştirilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kiralanan taşınmazların kira bedelleri, birden çok ayı kapsayacak şekilde peşin ödenmiş ve ödenen tutarın tamamı ödeme tarihi itibariyle 630-Giderler Hesabına kaydedilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 144’üncü maddesinde, 180- Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderler ile duran varlıklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’in 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının işleyişine ilişkin 146’ncı maddesine göre: peşin ödenmiş giderlerden, içinde bulunulan aya ait olanlar 630-Giderler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet döneminin gelecek aylarında tahakkuk ettirilmesi gerekenler bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına borç; ödenen tutarın tamamı 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan ödenen tutarın tamamı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak; ayrıca Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında kayıtlı tutarlar ilgili oldukları ay sonlarında gider olarak tahakkuk ettirilmesi amacıyla bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.
İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde, kiralanan taşınmazların kira bedellerinin birden çok ayı kapsayacak şekilde peşin ödendiği; ödenen toplamda 474.000,00 TL’nin tamamının ödeme tarihi itibariyle 630-Giderler Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. İdarenin söz konusu hatalı muhasebeleştirme işlemleri dönemsellik ilkesine aykırılık oluşturmaktadır.
Denetim tespitimiz üzerine İdare tarafından; 2023 yılında gerekli düzeltme işlmelerinin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak düzeltme işlemi yılı içerisinde tamamlanmadığından 2022 yılı bilançosu eksik ve hatalı bilgi barındırmaktadır.
Sonuç olarak; İdarece kiralanan taşınmazlara ilişkin ödenen kira bedellerinin mevzuatta belirtildiği şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.