ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, bir ilçe belediyesinin peşin tahsil ettiği kira gelirini hatalı bir şekilde muhasebeleştirdiği tespit edilmiştir. Belediyenin, 10.05.2024 tarihinde yıllık 10.000 TL bedelle on yıllığına kiraya verdiği taşınmazdan elde edilen kira gelirinin tamamını 2024 yılına ait gelir olarak kaydettiği görülmüştür. Ancak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri gereğince, peşin tahsil edilen gelirlerin yalnızca o yıla ait kısmının 600 Gelirler Hesabına, gelecek yıllara ait kısımlarının ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda, bu hatalı kayıt nedeniyle bilançoda 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nın 90.000 TL eksik, 600 Gelirler Hesabı’nın ise aynı tutarda fazla görünmesine yol açıldığı belirlenmiştir. Kamu idaresi, peşin tahsil edilen kira bedelinin yıllara sari olmadığını savunarak ilgili hesapların kullanılmadığını belirtse de, yönetmelik hükümleri gereği gelecek dönemlere ilişkin gelirlerin 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Sonuç olarak, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin doğru hesaplarda kaydedilmesi ve her yılın gelirinin, ilgili olduğu yıl içinde muhasebeleştirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum, kamu idaresinin mali raporlama süreçlerinin doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Kamu idaresinin peşin tahsil ettiği kira gelirinin tamamını 2024 yıl gelirine kaydettiği tespit edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 335’nci maddesinde 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı devam eden 337 ve 338’inci maddelerinde de hesabın işleyişine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Bu hükümlere göre peşin tahsil edilen gelirlerden ilgili yıla ilişkin olan tutarın 600 Gelirler Hesabına, sonraki yıllara ilişkin olanların da 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmesi ve her yıla ilişkin gelirin ilgili olduğu yılda bu hesaptan 600 Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede idarenin bir taşınmazını yıllık 10.000 TL’den on yıllığına kiraladığı 10.05.2024 tarihinde kiraya verdiği ve tahsil edilen kira gelirinin tamamını 2024 yılında gelir kaydettiği görülmüştür.

Yönetmelik hükmüne göre her bir yıl kira gelirinin ilgili oldugu yıl gelirine kaydedilmesi gerekmekte olup; idarenin yaptığı hatalı kayıt nedeniyle bilançoda 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının 90.000 TL noksan 600 Gelirler Hesabının da aynı tutarda fazla görünmesine sebebiyet verilmiştir.

Kamu idaresi cevabında kira bedelinin peşin tahsil edildiğini ve yıllara sari olmadığından bahisle söz konusu hesapların çalıştırılmadığını ifade etmişse de Yönetmelik’in yukarıda açıklanan hükmüne göre peşin tahsil edilen kiralardan gelecek faaliyet dönemlerine ilişkin olanların 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda açıklandığı şekilde peşin tahsil edilen gelirlerin ilgili hesaplarda kayıt altına alınması ve her bir yıl gelirinin ilgili olduğu yılda gelir kaydedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.