ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin peşin tahsil edilen kira gelirlerini 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler hesaplarında takip etmediğini ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 296. maddesi, bu hesapların peşin tahsil edilen gelirlerin izlenmesi için kullanılmasını öngörmektedir. Ayrıca, 347. madde, dönem içinde tahsil edilen ancak gelecek yıllara ait olan gelirlerin 480 hesabında izlenmesi gerektiğini belirtmektedir.

Yapılan denetimlerde, üniversitenin peşin tahsil edilen kira gelirlerinin tamamının, ilgili dönem ayırıcı hesaplar kullanılmadan doğrudan dönem faaliyet geliri olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Yönetmelik’in 298. maddesi, peşin tahsil edilen gelirlerin doğru bir şekilde sınıflandırılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çerçevede, peşin tahsil edilen gelirlerin, mevcut döneme ait kısmının 600 Gelirler Hesabına, gelecek aylara ait kısmının 380 hesabına ve gelecek yıllara ait kısmının ise 480 hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.

Kamu idaresi, 2022 yılında ilgili hesapların kullanılmaya başlandığını bildirmiştir. Gelecek süreçte, muhasebe uygulamalarında dönemsellik ilkesine uyulması için peşin tahsil edilen kira gelirlerinde belirtilen hesapların titizlikle kullanılması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirleri İçin Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesaplarının Kullanılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite tarafından peşin tahsil edilen kira gelirlerinin 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabı ile 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabında takip edilmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 296’ncı maddesinde; söz konusu hesabın içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş olup, aynı Yönetmelik’in 347’nci maddesinde ise; dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 298’inci maddesinde; peşin tahsil edilen gelirlerinin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler Hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydedilmesi gerektiği düzenleme altına alınmıştır.
Yapılan incelemede Üniversite tarafından peşin tahsil edilen kira gelirlerinin tamamının, söz konusu dönem ayırıcı hesaplar kullanılmayarak doğrudan dönem faaliyet faaliyet geliri olarak kaydedildiği görülmüştür.
Kamu idaresi tarafından, ilgili hesapların 2022 yılında kullanılmaya başlandığı ifade edilmiştir. Bundan sonraki süreçte muhasebenin dönemsellik ilkesine aykırı hareket edilmemesi adına peşin tahsil edilen kira gelirlerinde söz konusu dönem ayırıcı hesapların kullanılmına azami hassasiyet gösterilmesi gerekmektedir.