ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemeler, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kiralanan mülklerden elde ettiği yıllık peşin kira gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde hatalar olduğunu ortaya koymuştur. İnceleme sonucunda, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’nda ve gelecek yıllara ait peşin alınan tutarların ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda kaydedilmediği belirlenmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin nasıl muhasebeleştirileceğini açıkça belirtmektedir. Buna göre, kiralar tahsil edildiği ayda gelir olarak kaydedilmemeli; vadesine göre 380 ve 480 nolu hesaplara kaydedilmelidir. Vadesi gelen peşin tahsil edilmiş kira gelirleri ise 600 Gelirler Hesabı’na aktarılmalıdır. Ancak belediyenin taşınmazlarının genellikle peşin kira karşılığı kiralandığı, fakat bu gelirlerin muhasebeleştirilmesinde belirtilen prosedürlerin izlenmediği tespit edilmiştir.

BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Dönem Ayırıcı Hesaplar Kullanılmaksızın Doğrudan Gelir Kaydedilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin 2022 yılına ilişkin kayıt ve işlemleri üzerinde yapılan incelemeler sonucu, kiralanan çeşitli yerlerden yıllık peşin tahsil edilen kira gelirlerinin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabında, yılı takip eden dönemler için peşin alınan tutarların ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 286, 287 ve 288’nci maddelerinde peşin tahsil edilip gelecek aylara ilişkin kira gelirlerinin, 336 ve 337’nci maddelerinde ise peşin tahsil edilip gelecek yıllara ilişkin kira gelirlerinin nasıl muhasebeleştirileceği gösterilmiştir. Özetle kiralar peşin tahsil edilse dahil tamamı tahsil edildiği ayda gelir kaydedilmemeli, vadesine göre 380 ve 480 nolu hesapların alacağına kaydedilmeli, sonrasında ise vadesi gelen ancak peşin tahsil edilmiş olan kira geliri 380/480 nolu hesabın alacağına borcuna karşılık 600 Gelirler Hesabı alacak çalıştırılmalıdır.
Ancak yapılan incelemede belediye taşınmazlarının genelde peşin kira karşılığı kiralandığı, ancak tahsil edilen kiranın muhasebeleştirilmesinde Yönetmelik’te gösterilen yolun izlenmediği tespit edilmiştir.